Omspeller
Wilt u zelf ontdekken welke woorden in uw teksten 'getroffen' worden door de spellingherziening, dan kunt u een proef doen met de omspeller van de Nederlandse Taalunie.
Op de pagina http://woordenlijst.org/omspeller/ kunt u een tekst in een venster plakken, en die wordt in een fractie van een seconde omgespeld. Daarbij krijgt u in het logboek een lijst van de woorden die werden aangepast.
Een waarschuwing is hier op z'n plaats. Zoals op de pagina duidelijk wordt gemaakt, is dit geen spellingcontrole. De omspeller vergelijkt elk woord van uw tekst met een lijst van woorden die een verandering ondergaan. Gewone spelfouten komen er niet uit.
Het resultaat is ook niet perfect. Omdat volgens de Spelling 2005 namen van volkeren een hoofdletter krijgen, wil de omspeller elke hun vervangen door Hun. Dat is natuurlijk niet de bedoeling.
Erger is dat veel veranderingen niet door het systeem worden herkend. Zo blijven sim-kaart (straks: simkaart), vice-voorzitster (straks: vicevoorzitster), secretaressedag (straks: Secretaressedag), big band (straks: bigband), shockeren (straks: choqueren), naar gelang (straks: naargelang) en wij leasden (straks: wij leaseden) onaangeroerd. Privé-bezit werd omgespeld naar privébezit, maar privé-leven bleef ten onrechte zonder koppelteken.
Dat kan verklaard worden door het feit dat de omspeller alleen rekening houdt met woorden die zowel in het Groene Boekje van 1995 als dat van 2005 staan. De hele waarheid vertelt deze omspeller dus niet. Werk aan de winkel, dus, voor de programmeurs van de Taalunie.
Ludo Permentier op 27 december 2005 om 19:59 | Link
TrackBack
TrackBack URL van dit bericht:http://www.typepad.com/t/trackback/3923366 Hieronder vindt u links naar weblogs die verwijzen naar Omspeller:
Reacties
Inderdaad,
Functioneel is het nog lang niet. De omspeller zit blijkbaar nog in een bètafase. Bij mijn weten is correct spellen nooit een pluim geweest op de hoed van de ict'er. Programmeurs van de Lage Landen, laat nu mmar eens blijken dat dat een vooroordeel van jewelste is.
Lode op 28 december 2005 om 14:58
Programmeurs bestaan niet meer. Het zijn nu software-engineers, softwarearchitecten, softwarebouwers, analisten, ICT-specialisten, en nog meer van dat fraais. Het woord "programmeur" is tegenwoordig een vies woord.
Het is geen geheim dat ik voor het kunnen van de "hoogopgeleide specialisten" die onze universiteiten afleveren geen hoge dunk heb. Integendeel. Voor mij is die term synoniem met onbekwaam, en is een diploma niet meer dan een bewijs van ombekwaamheid. Maar je moet de mensen ook niet beschuldigen wanneer ze dat niet verdienen.
In 1978, het jaar waarin ik met programmeren begon, waren er nog vrij veel echte programmeurs. Het was de tijd waarin 1+1 altijd gelijk was aan 2, en niet "meestal ongeveer gelijk aan 2". Het was de tijd waarin computermensen nog het verschil kenden tussen bits en bytes en nog wisten hoe je decimale getallen kon omzetten in binaire en omgekeerd. Het was ook de tijd waarin een programma niet af was voor het werkte en waarin een goede werking belangrijker was dan een "cool" uiterlijk.
De Taalunie zou er goed aan doen een programma te laten schrijven door echte programmeurs, dat zou de kwaliteit zeker niet schaden.
Dat gezegd zijnde, moet je toch ook rekening houden met wat de Taalunie zegt dat de omspeller doet. En verder moet je rekening houden met mijn eigen aloude stelling: computers doen wat je vraagt, niet wat je wenst. Het is de taak van de programmeur de wensen van de gebruiker om te zetten in opdrachten/vragen voor de computer.
De lijst van woorden die een verandering ondergaan, is niet noodzakelijk volledig. Als die lijst niet door de makers van het programmaatje is opgesteld, dan is het niet netjes om hen daarvoor verantwoordelijk te stellen. De gebruiker kan dat natuurlijk niet weten. De Taalunie is dus de verantwoordelijke.
Ik heb de omspeller nog niet kunnen gebruiken omdat hij niet beschikbaar is:
"Wegens onderhoudswerkzaamheden is de Omspeller momenteel niet beschikbaar. Probeer het op een later tijdstip nog eens."
Daarom heb ik maar even gekeken naar de voorbeelden van Ludo Permentier:
"sim-kaart (straks: simkaart), vice-voorzitster (straks: vicevoorzitster), secretaressedag (straks: Secretaressedag), big band (straks: bigband), shockeren (straks: choqueren), naar gelang (straks: naargelang) en wij leasden (straks: wij leaseden) onaangeroerd. Privé-bezit werd omgespeld naar privébezit, maar privé-leven bleef ten onrechte zonder koppelteken."
Sim-kaart en vice-voorzitster zijn ook volgens de nieuwe spelling toegelaten. Je mag immers een koppelteken gebruiken als je denkt dat dit duidelijker is voor de lezer. Dat deze woorden niet zijn omgespeld, is dus logisch.
De omspelling van privé-bezit naar privébezit lijkt me in deze omstandigheden zelfs een beetje vreemd. Het is immers niet consequent.
Dat privéleven zonder koppelteken bleef, is logisch. Het woord staat niet in de woordenlijst. Gezien het feit dat een koppelteken mag worden gebruikt wanneer de schrijver dit nodig acht, is privé-leven zeker aanvaardbaar. Het wijkt echter wel af van wat de voorkeur lijkt van de Taalunie. In de woordenlijst staat er immers geen enkele samenstelling met privé waarin een koppelteken voorkomt. Dit koppelteken lijkt me dus niet meer dan een wens van Ludo Permentier en zeker geen fout.
Secretaressedag kan inderdaad een programmeerfout zijn.
Big band mag door de omspeller niet worden aangepast: big en band zijn immers twee woorden waarvan de spelling niet is veranderd en een aanpassing zou een betekenisverschil kunnen opleveren.
Het niet aanpassen van choqueren kan een programmeerfout zijn, maar het lijkt me waarschijnlijker dat het woord gewoon niet is opgenomen in de lijst van aan te passen woorden.
Leasden en leaseden zijn vervoegingen die niet in de woordenlijst staan. Het is dus logisch dat ze niet door de omspeller worden aangepast.
Al bij al lijkt de omspeller me dus zo slecht nog niet, maar dat is natuurlijk alleen op basis van de voorbeelden van Ludo Permentier, en niet op basis van uitgebreide tests.
Overigens heeft Lode natuurlijk gelijk. De belachelijke vermelding "1 reacties" in de weblogs van de Standaard is daar een mooi voorbeeld van.
Bart B. Van Bockstaele op 29 december 2005 om 07:51
Wanneer een reactie is doorgestuurd, zijn aanpassingen niet meer mogelijk. Dat is jammer, voor mij.
"Het is geen geheim dat ik voor het kunnen van de "hoogopgeleide specialisten" die onze universiteiten afleveren geen hoge dunk heb. "
Het zal wel duidelijk zijn dat "voor" hier als "van" moet worden gelezen. Ik had oorspronkelijk eigenlijk "niet veel respect" willen schrijven in plaats van "geen hoge dunk", maar ben onderweg veranderd van mening, zonder de zin te herlezen. Sorry!
Bart B. Van Bockstaele op 29 december 2005 om 08:08
Ludo Permentier mag ik u een vraag stellen. Vaak lees je: 'In het licht van...,(...)'. Kunt u mij iets over deze halve zin iets zeggen. Wat betekent (taalkundig) het woordje van.
Dank
robert op 20 januari 2006 om 08:12
