Nederlands voor Vlaamstaligen

  • Gepost op woensdag 30 november 2005 om 16:19
  • door Ludo Permentier

We hebben vijftig jaar ons best gedaan om de Vlaming Algemeen Nederlands te leren, en het is niet gelukt. Dat schrijft dr. Frans Debrabandere vandaag in een interessant artikel op de opiniepagina's van De Standaard:  http://www.standaard.be//Krant/Tekst/artikel.aspx?artikelid=GUUKUVTO&date=20051130 

Het is een tragisch stuk, want Debrabandere, jarenlang voorzitter van de Vereniging Algemeen Nederlands, stelt niet alleen vast dat de ABN-beweging gefaald heeft, maar ook dat deze beweging een inschattingsfout heeft gemaakt: "We hebben ons veel te weinig gerealiseerd in welke mate het Nederlands voor Vlaanderen een vreemde taal was."
De rest moet u in het stuk zelf lezen. Alleen nog één opmerking daarbij. Debrabandere schrijft tot driemaal toe dat zelfs onze leraren Nederlands geen Nederlands kennen. Zou het ook niet kunnen dat de ABN-beweging, of althans de lijn die de Vereniging Algemeen Nederlands heeft gevolgd, door haar elitaristische opstelling de sympathie heeft verloren van de leraren die dat mooie ideaal moesten doorgeven in de klas?


Share/Save/Bookmark

Reacties

H. Ollander zei op 30 november 2005 om 21:40

Ik ga me niet abonneren op een site voor een enkel lullig artikeltje. Dus doe niet zo flauw, knip en plak die tekst even voor ons.

 Herman zei op 1 december 2005 om 13:02

Je kan een volk nu eenmaal niet een taal aanleren die de hunne niet is.
De taal van de Vlamingen is Vlaams, geen Nederlands.

Zelfs de Taalunie geeft nu toe dat er wat spreektaal betreft drie verschillende en steeds verder divergerende talen zijn: Nederlands, Vlaams en Surinaams Nederlands.
Wat de schrijftaal betreft liggen de zaken anders.

Frans Debrabandere is een typisch voorbeeld van een vermeende intellectueel die geen oog heeft voor de realiteit: namelijk dat Vlamingen geen Nederlanders zijn.
Overigens, zou hij echt willen dat we allemaal plots dat lelijke Hollandse taaltje gaan spreken? Vraag aan buitenlanders maar eens wat ze het liefst horen, Vlaams of Nederlands. Het antwoord zal hem verrassen...
Hoewel, dergelijke Nederlandsliefhebbende fanatici zijn niet te overtuigen van hun ongelijk. Wel jammer dat ze op diverse plaatsen een spreekkoren krijgen.

Steve Lersberghe zei op 2 december 2005 om 11:52

Er is een verschil tussen Noord-Nederlands ('Hollands') en Algemeen Nederlands. Dat laatste is Nederlands zoals het in het hele taalgebied begrepen wordt. Met verschillende typische uitdrukkingen en woorden waar in Vlaanderen meestal de wenkbrauwen bij worden opgehaald, kan Noord-Nederlands per definitie geen Algemeen Nederlands zijn.

Ik vind dat hij zeker een punt heeft. 'Ons' taaltje zit vol met allerlei barbarismen (met voorop letterlijk vertaalde Franse woorden en uitdrukkingen), woorden en uitdrukkingen die verkeerd gebruikt worden (terug ipv weer, noemen ipv heten, omwille van ipv door) en rare archaïsche/formele/puristische invloeden (valies ipv koffer, uurwerk ipv horloge, springtuig ipv explosief).

Bovendien is er niet echt een Belgisch Nederlandse 'eenheidstaal'. De ene gebruikt taal die vrij dicht bij het Algemeen Nederlands staat, de andere gebruikt een taal die alle hierboven beschreven kenmerken heeft. Vaak hangt het ook samen met bepaalde milieus en klasses.

De uitspraak is nog zoiets. Het is nergens voor nodig om hier een Noord-Nederlande uitspraak te hanteren, maar het mag volgens mij toch wel iets verzorgder. Denk maar aan heldere a's en andere klinkers die plat worden uitgesproken, h's die worden ingeslikt, de puristische uitspraak van veelal Engelse leenwoorden (tram, tank, tennisracket) enzovoort.

Zelf probeer ik altijd, ook in m'n naaste omgeving, Algemeen Nederlands te spreken en m'n uitspraak te verzorgen, op een ongeforceerde manier. En ik moet zeggen dat ik nooit raar aangekeken word of zo. Het is dus wel degelijk mogelijk om Algemeen Nederlands (of op z'n minst verzorgd Belgisch Nederlands) te spreken zonder hautain te klinken.

 Lode zei op 2 december 2005 om 12:22

Frans De Brabandere neemt een vrij onbewimpelde stelling aan. Wij Vlamingen spreken zogezegd een Brabants tussentaaltje? Een cultuurtaal heeft vanzelfsprekend regionale varianten. Aan de tongval kan men meestal vaststellen van waar iemand afkomstig is. Dat geldt voor alle taalgebieden. Is daar iets mis mee? Noord-Nederlanders doen helemaal geen moeite om hun taal te verzorgen. Van “schrijven” maken ze “s:rijfe”, een “flat” is een “flèt”, … . Nederlanders gebruiken om de haverklap Engelse woorden. Nog méér dan wij x-aantal –ismen in de mond nemen.
Als we met zijn allen die barbarismen vermijden zitten we op de goede weg.

Mike zei op 4 december 2005 om 18:14

Het artikel is niet algemeen beschikbaar, enkel voor de abonnees. Misschien enkel verwijzen naar 'publieke' artikels in de 'publieke' blog ?

 Geert zei op 8 december 2005 om 21:10

In zijn stukje geeft de heer Debrabandere blijk van een bijna reactionaire wereldvreemdheid.

Vooral deze kreet doet pijn aan de ogen:

"Dat tussentaaltje wordt nu met een eufemisme Belgisch Nederlands (BN) genoemd, een amalgaam van dialect, (vooral Brabantse) gewestelijke taal, purismen, archaïsmen (bekomen, gans) en vertaald Frans (de duimen leggen, zakencijfer). BN is een alibi voor al wie zich de moeite niet wil getroosten om zijn taal te (leren) beheersen. Woorden als goesting, plezant, terug 'weer', gans 'heel' worden gepromoot als Belgisch, terwijl die woorden in veel dialecten helemaal niet voorkomen"

Als leerkracht Nederlands in het economisch hoger onderwijs (met bijbehorende beroepservaring "in het werkveld") weet ik maar al te goed dat die tussentaal wel degelijk "geregistreerd" is: een verkoopsgesprek b.v. zal vaak in het AN worden ingezet, maar daarna zal er overgeschakeld worden op die tussentaal. Dat gebeurt omdat de gesprekspartners zich daar goed bij voelen.

Tot nader order maken de *gewone gebruikers* de taal - gelukkig.

 D. Huys zei op 21 december 2005 om 09:55

Akkoord met de reactie van de heer Ollander! Zet gbewoon die tekst in jullie blog, dan weten we tenminste waarover het gaat.

 Frans Vermeulen zei op 21 januari 2006 om 21:26

Iedere dag lezen we en horen we van langsom meer Algemeen Nederlands, volmaakt verstaanbaar in Nederland én in Vlaanderen en dit tot spijt van wie dit verenigend Nederlands wil afbreken en vervangen door een mossel-noch-vis-tussentaaltje of door een verdierlijkt-zogenaamd-poldernederlands. Dat die instellingen en die personen die een voorbeeld horen te zijn, gewoon hun Algemeen Nederlands verder verzorgen dan is er geen enkele moeilijkheid, maar daar zit juist de wrevel van diegenen die het moeilijk hebben met een sterk Nederlands en met de sterk opkomende tegenstand tegen de schandalige overspoeling met vreemde woorden uit onachtzaamheid bij de dommen en uit verachting bij de kwaadwilligen.

N. Lau zei op 17 februari 2006 om 11:52

Het valt me op dat er zoveel wordt afgegeven op engelse woorden of anglicismen, terwijl in Vlaanderen men minder moeite lijkt te hebben met franse woorden of gallicismen. Waarom probeert men telkens het argument te gebruiken dat men flat als flat moet uitspreken en niet als flèt omdat er een a staat en geen è ? Als we dit argument consequent doortrekken dan wordt de situatie nog vreemder als het franse woorden betreft: joint de culas, namen zoals: Olivier, Vincent (mag ik die aub ook uitspreken op zijn fonetisch ?) en als we dan toch doorgaan: waarom gebruiken de Vlamingen een AZERTY-toetsenbord en geen QWERTY, aangezien Vlaams/Nederlands een germaanse taal is en dat AZERTY gewoon klakkeloos overgenomen is uit het franse taalgebied en waar de Q veelvuldig gebruikt wordt en in het Nederlands zo goed als niet ? Ik vermoed dat dit meer te maken heeft met een onderbewuste onderwerping aan het franse beschavingsgebied (dat zowieso zich altijd fel verzet heeft tegen de angelsaksische invloed) en dus -volgens mij- een vorm is van "mentale verslaving". Daarom: gebruik zoveel mogelijk nederlandse woorden en als er toch uitgeweken wordt naar een barbarisme als er geen goed alternatief bestaat: probeer zoveel mogelijk de uitspraak aan te houden van het vreemde woord. Ere wie ere toekomt. Want door de ene vreemde taal te vernederlandsen en de andere niet geef je te kennen dat je dus geestelijk een knieval maakt voor de laatste. Waar is de vlaamse ontvoogding ?



Zoeken op deze blog






Vlaamse blogs