Dehaene versus Juncker

  • Gepost op woensdag 1 oktober 2008 om 11:11
  • door Bernard Bulcke

Jean-Luc Dehaene is er niet gerust op. Hij liet dat duidelijk merken in een uiteenzetting voor het European Policy Centre in Brussel.

Hij is het totaal oneens met Jean-Claude Juncker, de Luxemburgse premier en voorzitter van de eurogroep, die recent voor datzelfde EPC zei dat hij niet meer gelooft dat het Verdrag van Lissabon van kracht kan worden voor de Europese verkiezingen van volgend jaar. Juncker gaat er van uit dat de Ierse regering daarover nu geen referendum kan winnen en dat er dus best tot na de Europese verkiezingen gewacht wordt met een nieuw referendum. Ierland is namelijk de eerste EU-lidstaat die getroffen werd door de economische en financiële crisis. De Ierse economie zit immers midden een regelrechte recessie. En de vooruitzichten zijn niet hoopgevend. De voorbije dagen gaf de Ierse regering nog staatswaarborg aan zes banken die in de problemen geraakten.

Voor Dehaene is het nieuwe verdrag nodig om sneller te kunnen beslissen, onder meer in het kader van de strijd tegen de financiële crisis. Een aantal punten moeten immers nog altijd met unanimiteit geregeld worden. Maar de kans is reëel dat het verdrag het niet haalt als er niet snel wordt gehandeld. Om het tijdig rond te krijgen voor de Europese verkiezingen, moet er ten laatste in het voorjaar van 2009 een nieuw referendum worden gehouden in Ierland (aangenomen dat alle andere 26 lidstaten het ratificeren, wat er in zit). Als er geen ratificatie is in alle EU-lidstaten tegen pakweg april, kan het verdrag van Lissabon om praktische redenen niet meer als basis dienen voor de Europese verkiezingen. Er staat immers een andere zetelverdeling in (751 zetels) dan in het nu geldende Verdrag van Nice (732 zetels).

Dehaene waarschuwt voor de stelling van Juncker. Hij vindt dat de Ierse regering het desnoods zonder referendum moet proberen om het verdrag te ratificeren. Een volksraadpleging is immers geen wettelijke verplichting in Ierland. Ze is gebaseerd op een arrest dat goed gelijkt op de juridische grond waarop ook Denemarken zich baseerde om referendums te houden over EU-verdragen. Maar de regering in Kopenhagen is voor het Verdrag van Lissabon afgestapt van een volksraadpleging. 'En', aldus Dehaene, 'wie een stemming in het Parlement minder democratisch vindt dan een referendum heeft een levensgroot probleem met de democratie'.

Paradoxaal is dat Dehaene net als Juncker het anti-europese gevoel vreest dat onder invloed van de economische en financiële tegenspoed, wind in de zeilen heeft, zowel in het linkse kamp (de SP in Nederland, de sociaal-democraten in Zweden) als het rechtse (Oostenrijk). En bovendien sluimert het in almaar bredere lagen van de publieke opinie. Maar, in tegenstelling tot Juncker, wil Dehaene juist sneller gaan en niet temporiseren. Hij wil in de eerste plaats verkomen dat, indien het Verdrag van Lissabon niet voor de verkiezingen goedgekeurd geraakt, de eurosceptische populisten van die verkiezingen een verkleed referendum maken dat de Ierse regering (en heel Europa) voor het blok zet en het verdrag definitief begraaft. Er wordt bij euroverkiezingen immers al eens gemakkelijker gezapt tussen de partijen. En de brave kiezer die om welke reden ook, eens zijn hart wil luchten, zal dat makkelijker doen bij Europese verkiezingen. Omdat hij het gevoel heeft dat die hem toch niet direct raken. Dehaene twijfelt er zelfs aan of een Europees referendum nu ook in België goed zou aflopen. Want het verdrag is een compromis. En daarom moeilijk te verdedigen tegen gemakkelijke slogans.

Zelf ging hij daar niet op in, maar er zijn sterke aanwijzingen dat hij wel eens gelijk zou kunnen krijgen. Onder meer Declan Ganley, het kopstuk van de Libertas-beweging die in Ierland de campagne leidde tegen het Verdrag van Lissabon, heeft al laten uitschijnen dat hij in juni volgend jaar in heel Europa campagne zal voeren. In Ierland strooide zijn beweging al gul met het geld, zowel naar links als rechts, als het maar tegen het verdrag was. En wie het niet gelooft dat hij zijn mosterd (en geld?) onder meer bij de Amerikaanse neo-conservatieven haalt, moet maar eens kijken naar de site van de Heritage Foundation, een van de invloedrijkste denktanks rond de huidige regering in Washington. Een basisprincipe van de Heritage is het behoud van de Amerikaanse suprematie in de wereld, onder meer via de Navo. Een verdeeld Europa is goed voor Amerika, maar ook goed voor Europa, zeggen en schrijven ze daar open en bloot. In de brede kringen van het Europese Parlement maakt men zich daarover echt zorgen. Er wordt openlijk gewag van gemaakt dat Ganley voor zijn campagne uitzonderlijk veel geld kreeg, vermoedelijk ook veel uit de neoconservatieve hoek in de VS. Dick Roche, de Ierse minister van Europese Zaken, refereert naar officieel onderzoek daarover. Ook de Franse onderminister van Buitenlandse Zaken, Jean-Pierre Jouyet, heeft er de Amerikaanse neoconservatieven al kort na het referendum openlijk van beschuldigd dat ze de neen-campagne in Ierland financierden. Ganley belooft dat hij klaarheid zal scheppen.


 

Reacties

G.  Grouwels zei op 2 oktober 2008 om 14:37

Tja. Jean-Luc Dehaene had het in de jaren '90 dan toch niet bij het rechte eind, dat Europa vooruitgaat met kleine stapjes en dat we er wel komen.

Die generatie van politici die uit pragmatisme of gebrek aan moed c.q. visie, verbreding voor verdieping heeft gekozen, de optie van Tatcher en andere lauwe minnaars van de EU volgend, heeft de EU met grote problemen opgezadeld.

Die petieterige stapjes vooruit hebben alleszins geleid tot...een relatieve blokkage van de EU (stilstaan is achteruitgaan) en tot de zekerheid dat tot en met de middellange termijn Europa géén Federaal Europa wordt. Een zwakke politieke structuur, een afwezig sociaal beleid.

Men zou voor minder ongerust worden.

En daarin mag dhr Dehaene dan weer wel worden gevolgd : hup met de geit !

Wie de parallel met zekere binnenlandse situaties wil trekken is geheel vrij.

G. Grouwels, Diepenbeek

 albert cornelis zei op 2 oktober 2008 om 21:18

Een nieuw referendum in Ierland ?? Hallo ? Nee is toch nee dacht ik zo.

En dan die tupisch belgische schoft van een JLDehaene die vindt dat het zo maar hoeft, alsof er geen referendum geweest is. Hij schaamt zich zelfs niet om het openlijk te zeggen. Misselijkmakend, heel laag.

In een echte democratie heeft het volk vetorecht over alle belangrijkste beleidsbeslissingen. Wie daar een probleem mee heeft moet niet in de politiek gaan maar bij het leger.

En sponsoring van amerikaanse neocons: so what ? Het nee-kamp verrijkt zich tenminste niet met belastinggeld zoals de Europese kliek van Dehaene dat doet.

  zei op 2 oktober 2008 om 22:46

The people are the utimate deciders of democracy, not the politicians or the unelected power hungrey self elected leaders of europe.

 geert van hout zei op 3 oktober 2008 om 14:40

Ik ben geen jurist, maar ik meen wel te weten dat in de Angelsaksische Common Law de arresten van een grondwettelijk hof mee behoren tot de (ongeschreven) 'grondwet'. Als dat klopt is Dehaenes argument waardeloos en is Ierland wel verplicht om de bevolking over het Lissabon-verdrag te raadplegen.

Wat Denemarken betreft: daar bestaat het verplichte referendum niet. Slechts als een zesde van de parlementariërs (plus een) een referendum eisen, moet dat er komen. Dat is niet gebeurd voor het Lissabon-verdrag en dus kwam er geen referendum. Alweer heeft Dehaene ongelijk.

Als Dehaene dit alles ook weet is hij oneerlijk, als hij het niet weet is hij onbekwaam. Wie zei ook weer dat burgers niet de nodige capaciteiten hebben om in referenda over complexe thema's te stemmen?

 geert van hout zei op 3 oktober 2008 om 14:41

Ik ben geen jurist, maar ik meen wel te weten dat in de Angelsaksische Common Law de arresten van een grondwettelijk hof mee behoren tot de (ongeschreven) 'grondwet'. Als dat klopt is Dehaenes argument waardeloos en is Ierland wel verplicht om de bevolking over het Lissabon-verdrag te raadplegen.

Wat Denemarken betreft: daar bestaat het verplichte referendum niet. Slechts als een zesde van de parlementariërs (plus een) een referendum eisen, moet dat er komen. Dat is niet gebeurd voor het Lissabon-verdrag en dus kwam er geen referendum. Alweer heeft Dehaene ongelijk.

Als Dehaene dit alles ook weet is hij oneerlijk, als hij het niet weet is hij onbekwaam. Wie zei ook weer dat burgers niet de nodige capaciteiten hebben om in referenda over complexe thema's te stemmen?

 Sophie zei op 8 oktober 2008 om 22:16

Hoe je het ook draait of keert, Dehaene heeft een punt als hij stelt dat de EU onbestuurbaar dreigt te worden. Deze materie is uitermate complex en ongeschikt om voor te leggen in een referendum. Het gaat hier niet om de aanleg van de zoveelste parking. Als je dan ook leest dat de Amerikanen de "nee" campagne sponseren. Liever een oneerlijke Dehaene, dan een onbekwame buurman als het over staatszaken gaat.

 geert van hout zei op 9 oktober 2008 om 11:23

Waarde Sophie, waaraan ligt het volgens u dat de EU onbestuurbaar dreigt te worden? Misschien zit dat wel structureel in de EU-structuren ingebakken? Misschien ligt dat wel precies aan het feit dat nu een select groepje zelfverklaarde specialisten over het lot van honderden miljoenen EU-burgers beslissen? Die burgers hebben geen enkele inspraak in het EU-beleid. Behalve in theorie bij referenda, maar de EU-praktijk (Nederlands, Frans, Iers referendum) toont dat "if democracy changed anything, they'd ban it". Ze schaffen de democratie voor onze ogen af, en u juicht het nog toe ook.

Telkens als er een crisis uitbreekt blijkt dat voor de grote EU-landen alleen het nationale belang telt (of wat daarvoor moet doorgaan). Denkt u dat dat na 'Lissabon' anders zal zijn?

Mijn antwoord aan Dehaene: als de EU onbestuurbaar wordt dreigt te worden, hebt u uw werk slecht gedaan. Opkrassen dus, mijnheer Dehaene!

Ten slotte, wat uw onbekwame buurman betreft: vindt u uw verkozenen dat zoveel bekwamer? Was uw buurman soms verantwoordelijk voor het bankentoezicht? Drukt uw buurman zoveel geld bij dat de inflatie de pan uitswingt? Stel dat dat zo was, zou u dan uw buurman vertrouwen om dat probleem op te lossen?

De reacties op dit bericht zijn afgesloten.

Over deze blog

De Europese Unie wint constant aan belang en dagelijks volgt De Standaard de actualiteit van dichtbij. Bernard Bulcke blogt daarover vanuit de Europese wijken.


Zoeken op deze blog





Vlaamse blogs