Het gordijn is gescheurd

  • Gepost op donderdag 2 juli 2009 om 20:16
  • door Ann De Craemer

Dit opiniestuk verscheen eerder deze week op De Standaard Online

 

Teheran, 4 juni. Het is mijn derde avond in de Iraanse hoofdstad en ik zit uit te rusten in de binnentuin van ons hotel, dat zich vlakbij Ferdousi Square bevindt. “Mousavi! Only Mousavi!” hoor ik een jongeman roepen. Zijn stem klinkt hoopvol en vastberaden.

 

Teheran, 21 juni. Na een reis van twee weken door de provincie zijn we opnieuw in de hoofdstad. Het hotel verlaten is geen optie: de situatie is te ontvlambaar. Om negen uur wordt de grimmige stilte doorbroken door een meisjesstem die luid “Allahuuu Akbar!” schreeuwt. Algauw gaat de kreet van huis tot huis en staat de hele wijk rond Ferdousi Square in vuur en vlam.

 

Het contrast tussen de hoopvolle stem van de jongeman aan het begin van mijn verblijf en de hartverscheurende kreet van het meisje in de duisternis van Teheran vat de indruk samen die mijn tocht door Iran in juni 2009 op mij heeft achtergelaten: ik heb het gevoel dat ik door twee verschillende landen heb gereisd. Er is het Iran van voor 12 juni, en er is het Iran dat sinds de presidentsverkiezingen in lichterlaaie staat. Tijdens de twee weken voor de verkiezingen sprak ik ontelbaar veel Iraniërs die na de koude winter onder president Ahmadinejad in Mir-Hossein Mousavi het begin van een nieuwe Iraanse lente zagen.Toegegeven, klonk het regelmatig, ook Mousavi is goedgekeurd door het regime en zó ingrijpend zal het land niet veranderen, maar we zijn bereid om een systeem dat we afkeuren te tolereren in ruil voor een beetje vrijheid. Na 12 juni werd alles anders: in alle steden waar ik kwam was er niet alleen verzet tegen Ahmadinejad maar óók tegen het systeem en de geestelijke leider. De haast lachwekkende manier waarop de verkiezingsuitslag werd vervalst heeft de bereidheid om met Mousavi als president de grillen van het regime te tolereren doen omslaan in een volkswoede die sinds het ontstaan van de Islamitische Republiek in 1979 ongezien is. Vóór 12 juni heette de keuze tussen Mousavi en Ahmadinejad voor sommigen nog een keuze tussen ‘slecht’ en ‘slechter’. Vandaag is Mir-Hossein voor dezelfde mensen een held geworden.

 

Een van de grootste fouten die het regime tijdens de nacht van 12 juni heeft gemaakt is dat het de Iraanse bevolking diep heeft beledigd: amper twee uur na het sluiten van de stemhokjes werd meegedeeld dat Ahmadinejad de onbetwiste winnaar was. Iraniërs zijn een trots volk, en dat het regime miljoenen van hun stemmen negeerde en hen dus als idioten behandelde, zullen ze niet zomaar vergeten. De opperste geestelijke leider Ali Khamenei deed daar nog een schepje bovenop: hij zei dat de overwinning van Ahmadinejad het vertrouwen van de bevolking in de Islamitische Republiek duidelijk had gemaakt. Het omgekeerde is het geval: miljoenen Iraniërs zijn hun vertrouwen definitief kwijtgeraakt. Precies dat is de belangrijkste politieke aardverschuiving die in Iran op dit moment aan het plaatsvinden is: de Islamitische Republiek heeft haar legitimiteit verloren. De veelgestelde vraag of er in Iran een revolutie op komst is, is daarom overbodig: die revolutie vindt op dit eigenste moment al plaats. Wat begon als protest tegen een gemanipuleerde overwinning van president Ahmadinejad is uitgemond in steeds verder uitdijend verzet tegen de Islamitische Republiek als systeem én tegen de opperste geestelijke leider Ali Khamenei. “Marg bar rahbar” - dood aan de geestelijke leider - hoorde ik zondagavond iemand roepen op een dak in Teheran, en velen herhaalden zijn tot voor kort ondenkbare kreet. Nog belangrijker als revolutionair teken aan de wand dan het straatprotest is de interne verdeeldheid binnen het regime tussen hardliners en hervormingsgezinden. “Rafsanjani is een van de steunpilaren van de Islamitische Revolutie,” zei een geestelijke me in Qom. “Dat hij door Ahmadinejad zo zwaar werd beledigd en daarbij steun kreeg van Khamenei, betekent het begin van het einde van de Islamitische Republiek.” Die uitspraak kwam er twee dagen voor de verkiezingen, en ik kon toen niet vermoeden hoe profetisch de woorden van de man waren.

 

Dertig jaar lang heeft de Islamitische Republiek haar politieke koers uitgestippeld op een golf van ambiguïteit: Iran is een theocratie, maar, zo werd daar altijd graag  aan toegevoegd, wel een theocratie waar mensen om de vier jaar hun stem kunnen uitbrengen. Het was een van de weinige democratische vrijheden waar de Iraanse bevolking af en toe kon van proeven. Op 12 juni 2009 is ook dat recht hen afgenomen, en het gevecht dat miljoenen Iraniërs deze dagen voeren is een gevecht voor een einde van de ambiguïteit en een begin van ondubbelzinnige vrijheid.

 

Het Iraanse regime heeft op 12 juni zichzelf de doodsteek gegeven, en niets zal ooit nog hetzelfde zijn in Iran, zélfs als Ahmadinejad dan toch aan de macht zou blijven. Het is ondenkbaar dat miljoenen strijdvaardige jonge Iraniërs nog langer tolereren dat hij dure woorden als ‘vrijheid’ en ‘rechtvaardigheid’ gebruikt nadat hij de demonstranten ‘stof’ en ‘hooligans’ heeft genoemd en zijn troepen Neda Agha-Soltan koelbloedig laat afknallen. Zeventig procent van de Iraanse bevolking is jonger dan dertig jaar. Zij zijn de kinderen van de generatie die de Islamitische Revolutie teweegbracht en daar vandaag onder te lijden hebben; ze zijn de Facebook- en Twittergeneratie en ze snakken naar vrijheid en contact met het Westen. Niemand, geen duizenden ayatollahs en geen tienduizenden Basiji, kan hun strijd stoppen; niemand kan het lied dat ik hen dagelijks in Iran hoorde zingen negeren:

 

“Onze handen zouden de woestijn van onze ongeletterdheid water moeten geven, het hart van de mensen die in deze woestijn leven is dood, onze handen zouden het gordijn dat ons zicht belemmert moeten scheuren.”

 

Het gordijn van de Islamitische Republiek Iran is op 12 juni 2009 definitief gescheurd, en daarachter ligt een nieuw begin.

 

 


 

Reacties

 Guy Dierickx zei op 5 juli 2009 om 13:22

Een volk met een duizenden jaren oude geschiedenis, gestraft door een onmenselijke en foutief geïnterpreteerde en beklemmende verouderde godsdienst als de Islam, kan niet zomaar overstappen in een "naar westers model"-democratie. Dit zal nog met veel horten en stoten gaan. Ik beklaag deze mensen en hoop dat ten minste het bloedvergieten beperkt zal blijven. Voor de "vrijheid" zullen ze de prijs moeten betalen. Beschavingen gaan op en neer. Er is al wel een kaste die deze vrijheid binnenskamers heeft. Maar dit is slechts een heel kleine stads minderheid. Het land heeft nogtans zovele mogelijkheden.

 Guy Dierickx zei op 5 juli 2009 om 13:22

Een volk met een duizenden jaren oude geschiedenis, gestraft door een onmenselijke en foutief geïnterpreteerde en beklemmende verouderde godsdienst als de Islam, kan niet zomaar overstappen in een "naar westers model"-democratie. Dit zal nog met veel horten en stoten gaan. Ik beklaag deze mensen en hoop dat ten minste het bloedvergieten beperkt zal blijven. Voor de "vrijheid" zullen ze de prijs moeten betalen. Beschavingen gaan op en neer. Er is al wel een kaste die deze vrijheid binnenskamers heeft. Maar dit is slechts een heel kleine stads minderheid. Het land heeft nogtans zovele mogelijkheden.

 Guy Dierickx zei op 5 juli 2009 om 13:23

Een volk met een duizenden jaren oude geschiedenis, gestraft door een onmenselijke en foutief geïnterpreteerde en beklemmende verouderde godsdienst als de Islam, kan niet zomaar overstappen in een "naar westers model"-democratie. Dit zal nog met veel horten en stoten gaan. Ik beklaag deze mensen en hoop dat ten minste het bloedvergieten beperkt zal blijven. Voor de "vrijheid" zullen ze de prijs moeten betalen. Beschavingen gaan op en neer. Er is al wel een kaste die deze vrijheid binnenskamers heeft. Maar dit is slechts een heel kleine stads minderheid. Het land heeft nogtans zovele mogelijkheden.

 Guy Dierickx zei op 5 juli 2009 om 13:23

Een volk met een duizenden jaren oude geschiedenis, gestraft door een onmenselijke en foutief geïnterpreteerde en beklemmende verouderde godsdienst als de Islam, kan niet zomaar overstappen in een "naar westers model"-democratie. Dit zal nog met veel horten en stoten gaan. Ik beklaag deze mensen en hoop dat ten minste het bloedvergieten beperkt zal blijven. Voor de "vrijheid" zullen ze de prijs moeten betalen. Beschavingen gaan op en neer. Er is al wel een kaste die deze vrijheid binnenskamers heeft. Maar dit is slechts een heel kleine stads minderheid. Het land heeft nogtans zovele mogelijkheden.

 Guy Dierickx zei op 5 juli 2009 om 13:23

Een volk met een duizenden jaren oude geschiedenis, gestraft door een onmenselijke en foutief geïnterpreteerde en beklemmende verouderde godsdienst als de Islam, kan niet zomaar overstappen in een "naar westers model"-democratie. Dit zal nog met veel horten en stoten gaan. Ik beklaag deze mensen en hoop dat ten minste het bloedvergieten beperkt zal blijven. Voor de "vrijheid" zullen ze de prijs moeten betalen. Beschavingen gaan op en neer. Er is al wel een kaste die deze vrijheid binnenskamers heeft. Maar dit is slechts een heel kleine stads minderheid. Het land heeft nogtans zovele mogelijkheden.

 Frank zei op 19 juli 2009 om 11:39

Het gevaar opzoeken, enkel om wat open deuren op papier te krabbelen. Als deze rekels opnieuw gevangen worden tijdens hun avonturen, stel ik voor dat de rekening deze keer niet voor de belastingbetaler is.

 Belg-Iraans zei op 11 september 2009 om 21:54

Beste Ann De Craemer,

Ik lees altijd met plezier uw artikels over Iran. Vooral uw artikel "Het gordijn is gescheurd" vindt ik prachtig. Ik wou u ook inlichten dat Iraniërs in Iran ook uw artikels hebben kunnen meelezen, en van velen, in westen maar ook in Iran, heb ik gehoord dat ze het mooi vonden.

U zal zich natuurlijk afvragen 'hoe'? Uw artikel werd door een Iraanse tv-zender in ballingschap 'Simaye Azadi' vertaald en naar Iran uitgezonden.

U zegt wat wij Iraniërs in Europa al jaren zeggen, maar geen oor dat ons luisterd of wilt geloven. Zoals McCain zei: "Neda is met open ogen gestorven, Schaamte voor ons om met gesloten ogen te leven".

Ik hoop dat er snel verandering komt, en dat eindelijk iedereen, zoals u, zijn/haar ogen opend en alles met eigen ogen ziet.

PS: In uw artikel van 7 september maakt u een klein fout wanneer u zegt dat Khamenei voor het eerst niet onpartijdig was, Khomeini had zelfde gedaan, in 1981. U mag mij altijd contacteren om meer hierover te weten! Groet

 Delphine zei op 16 oktober 2009 om 17:39

Hallo,
In juli deelde ik ook de mening dat een revolutie, hoe dan ook, gestart was.
Nu, enkele maanden later, na een paar ter dood veroordeelde manifestanten en een aantal universiteiten die gesloten blijven, is de situatie daar nog steeds heel slecht, als niet slechter dan voordien. Schijnbaar zou binnenkort Mousavi ook opgepakt worden en dan is die groene revolutie echt niet voor binnenkort.
Zonder internationale hulp lukt het hen niet (nooit?).
(In '45 werd europa ook bevrijd door internationale hulp!)
Iran is zodanig strategisch gelegen en er is zoveel geld mee gemoeid (petroleum en nog veel meer), dat niemand zich concreet durft te moeien.
30 jaar geleden hebben ze een coup d'etat gedaan, ik hoop dat ze zich nu echt kunnen organiseren om opnieuw een coup te organiseren.
Het regelmatig platleggen van internet en mobile netwerken door de regering helpt de bevolking niet om zich te organiseren, helaas...
Toch blijf ik hopen dat er ooit een einde komt aan die ellende!

De reacties op dit bericht zijn afgesloten.

Over deze blog



Journaliste Ann De Craemer (28) en fotograaf Pieter-Jan De Pue (27) trekken zes weken lang door Iran. In deze blog leest u hun verslag voor en na de presidentsverkiezingen de Iraanse presidentsverkiezingen. Niet zozeer de politieke kant van het verhaal, maar wel de maatschappelijke kant: hoe kijken gewone Iraniërs naar de verkiezingen en naar hun land?

Het volgen van de verkiezingen is echter niet het hoofddoel van hun reis: na anderhalve maand rondtrekken door het land willen ze terugkomen met een portret, in woord en beeld, van het leven van de gewone Iraniërs, die dagelijks vechten voor hun vrijheid maar niettemin ook léven en genieten van het leven.

Ann en Pieter-Jan doen alle verplaatsingen per trein, om zoveel mogelijk tussen de gewone Iraniërs te zijn. Ze volgen daarbij een groot deel van de Trans-Iraanse Spoorlijn. In maart 2010 zal bij Uitgeverij Lannoo een boek verschijnen van hun reis.


Zoeken op deze blog





Vlaamse blogs