Voor het Europagevoel!

(Op de foto's: De Beierenpartij, De stembrief, De sfeervolle locatie van het stembureau en een beter moment van Europese eenheid op het Karneval der Kulturen)

Een windstille en daarom regenachtige dag in Berlijn. De zeilcursus die ik tweewekelijks volg is vandaag zelfs halverwege afgelast en daarom ben ik wat vroeger dan verwacht op weg naar het stemlokaal. Anders dan de Belgen op het thuisfront moet ik niet gaan stemmen, maar mag ik. Ik wou het eerst maar aan mij voorbij laten gaan, want ik herinnerde mij het lange aanschuiven in België en bovendien ken ik geen enkele Duitse partij goed genoeg om een weldoordachte stem uit te brengen. Maar ik zat gisteren op café met een paar Polen, Fransen en Duitsers en de Zweden die bij mij wonen; mijn vriendin is Italiaanse en onder mijn medezeilers bevindt zich een sympathieke Fin. Zeg maar dat het Europagevoel er flink in zat. Bovendien heb ik zelf wel eens te maken met de auteursrechtenproblematiek en bestaat er een Duitse piratenpartij (die een andere aanpak van de copyrightwetgeving voorstellen).

Genoeg redenen dus om mij dan toch maar door de troosteloosheid van mijn suburb te slepen, zigzaggend tussen de natte drollen. Het stemlokaal is ondergebracht in een lager schooltje, met een dik stalen hek afgeschermd tegen de vermeende migrantengeweld waar ik eigenlijk niets van merk. Er is geen kat in het stembureau, enkel wat lokale jeugd die van het geopende hek en de daarachter liggende speelplaats gebruik maakt om te shotten. De bewoners van Neukölln zijn - als ze al uit Duitsland komen - niet de meest politiek geïnteresseerde mensen. De voorzitter en zijn bijzitters zijn uitermate vriendelijk en geven me een brede glimlach. "We zijn een statistisch stemlokaal," verklaart hij als ik een beetje verward kijk naar de pijltjes waarop "heren rechts, dames links" staat. De stembrieven liggen in stapeltjes per leeftijds- en geslachtsgroep. Mijn bezoek dient dus de statistiek. Niet helemaal zeker of ik daar nu blij over moet zijn, begeef ik me naar een minuscuul tafeltje (mijn stemlokaal bevindt zich in een kleuterklasje) met dito stoel. De houten bak waarin waarschijnlijk het speelgoed zat, is rechtop op het tafeltje gezet en is voorzien van een vijs waaraan een draadje met een blauw potlood hangt. Ik zoek de piratenpartij op de lange lijst, kleur het bolletje ernaast en vouw mijn blad vierdubbel toe. Ik deponeer mijn brief in de stalen doos, geef iedereen een hartelijke glimlach en wens ze allemaal een mooie dag - begeef me vervolgens door een minder mooi herfstbuitje terug naar huis.

Nog een leuke anekdote: de Beierenpartij. Zij willen het veel rijkere Beieren onafhankelijk maken van Duitsland en komen daarom ook op in de rest van Duitsland, met ludieke slogans als "Voor een Duitsland zonder Beieren", "Zijn jullie Beieren ook niet liever kwijt?". Wat zij echter met Europa te maken hebben, mag een raadsel blijven.


 

Godenschemering?

Weldra zal de balans van de EU-verkiezingen opgemaakt worden. Dat is zo ongeveer de enige 'boeiende' gedachte in de laatste dagen van een matte verkiezingsaanloop in Duitsland.


De laatste loodjes... De media strooien hier en daar nog enkele weetjes rond. Zo vecht de CSU (Bayerse conservatieven) voor een zetel in het EU-parlement. Makkelijk zal ze het daarbij niet hebben. Elke partij moet minstens 5 % van alle Duitse stemmen halen om een kandidaat naar Brussel te kunnen sturen, en dat wordt moeilijk voor de CSU die alleen in Bayern opkomt. Bovendien vluchten de veehouders - en die zijn er bij de vleet in Bayern - van de CSU weg uit onvrede voor de zeer lage melkprijzen. En ramp oh ramp, de verkiezingen vallen midden in het Pinksterverlof dat in Bayern steeds doorgaat van het Pinksterweekeinde tot 14 dagen daarop. De bondsregering, waarin de CSU zetelt naast de CDU en de SPD, rook het gevaar en wou vorige week eens heel snugger uit de hoek komen. Zij beloofde alle boeren een serieuze belastingsverlaging op de diesel. Mooi geschenk niet? Maar... die veehouders in Bayern gebruiken een tractor nu eenmaal weinig tegenover een landbouwer. Een slag in het water door de wereldvreemde bureaucraten in Berlijn.


Ook in het dorp hier wordt het rustig. Geen nieuws meer te rapen. Hier en daar keuvelt misschien nog de ene of de andere over een opiniepeiling die Infratest vorige week heeft uitgevoerd. Daarbij zou de CDU verlies lijden, terwijl de SPD aanzienlijke winst zou boeken, samen met de FDP (liberalen).
Voor het overige wordt het stil rond Europa, heel stil. Weinigen liggen er nog wakker van. Zij die besloten hebben te gaan stemmen, hebben hun keuze reeds lang gemaakt. Zij die niet gaan, bekijken de pamfletten op straat alsof het meldingen zijn van een nakend 'Schützenfest' ergens god-weet-waar. Lachende gezichten van vrij jonge kandidaten op pamfletten proberen de schwung er nog wat in te houden, proberen... Ach, vrij jonge kandidaten. Wat een verschil met de min of meer bourned-out kandidaten uit België, niet waar Karel, Louis, Mia, Wilfried, Jean-Luc, Guy?


Ja, stil wordt het wel. Een heel andere sfeer dan bij de bondsverkiezingen waarbij de verkiezingskoorst stijgt naar de uiteindelijk kiesdag toe. Kranten, radio en televisie proberen nog wel tegen de stroom in te varen met een waaier aan artikels en programma's... irreality-show. En spreekt een artikel of programma dan doch aan, dan draait het meer om de bondsverkiezingen in september. De EU-verkiezingen zijn voor de media een algemene repetitie geworden, een zielig gedoe, een 'Störenfried', een keitje dat in het rimpelose water van het alledaagse wordt geworpen.
"Götterdämmerung," mijmert Wagner in zijn graf. "Röslein auf der Heide..." klinkt het heel in de verte, alsof Goethe de spot met ons drijft. "Van de godheid Europa lijkt niet veel meer over te blijven," verspreidt de wind nog heel zwakjes. Hoor ik daar niet Nietzsche: "Rieken we het goddelijk ontbindingsproces nog niet? Goden ontbinden ook! God is dood! God blijft dood! En wij hebben hem gedood!"... R.I.P. Europa?


Zal de stilte weldra plaats ruimen voor het gedonder dat ver in de horizont reeds opduikt? "Eigen volk eerst, eigen volk eerst." zwelt het scanderen van neonazi's traag maar zeker aan. "De Oder-Neiße-grens is een onding. En bovendien moeten de vreemdelingen gestopt worden," weergalmen steeds luider de woorden van restauranthouder Holger. "Het Vlaamse volk is een Diets volk zoals het onze," pocht zijn stoere nationalistische borst. "Eigen volk eerst," aapt Filip De Winter hem na. Het nationalistische promille in zijn bloed stijgt ten top. Heine keert zich in zijn graf: "De Duitse donder heeft zijn doel bereikt. Bij dit gedruis zullen adelaars uit de lucht vallen, leeuwen in de Afrikaanse woestenij in hun holen kruipen...."


Meine Güte, dat was even een nachtmerrie... Is Europa toch niet dood? Zullen we aanvaarden, dat het nog moet groeien, nog vrij moet komen van zijn kinderziektes zoals het ongebreideld liberalisme, het gebrek aan sociale ingesteldheid, de woekering van de bureaucratie? Zullen we ooit kunnen gloriëren:
Alle Menschen werden Brüder?


 

Bruin versus blauw

De bekendste rechtsextreme Duitse partij NPD komt niet rechtstreeks op bij de Europese verkiezingen, onrechtstreeks wel door open lijsten bij haar zusterpartij de DVU.


In 1823 waarschuwde Heinrich Heine voor het Duitse nationalistische gevaar:
"Het christendom – en dat is een mooie verdienste – heeft de brutale Germaanse vechtlust enigszins gekalmeerd, kon hem echter niet vernietigen, en wanneer ooit de aan banden leggende talisman - het kruis - breekt, dan komt het wilde van de vechtersbaas, de onzinnige dolle woede, weer boven. Deze gedachte gaat aan de daad voorop, zoals de bliksem aan de donderslag. De Duitse donder is typisch Duits en niet erg toegeeflijk en komt tamelijk traag op dreef; maar komen doet hij, en wanneer je hem ooit hoort donderen, zoals het nog nooit in de wereldgeschiedenis gedonderd heeft, weet dan: de Duitse donder heeft zijn doel bereikt. Bij dit gedruis zullen adelaars uit de lucht vallen, leeuwen in de Afrikaanse woestenij in hun holen kruipen. Duitsland zal iets veroorzaken, waarbij de Franse revolutie maar een onschuldige idylle is."


"Jij bent een Vlaming!" bewonderde Holger me, "Het Vlaamse volk is een Diets volk zoals het onze." De toon was gezet. Holger is een veertiger, restauranthouder drie dorpen verder. Hij staat bekend als een sympathisant van het neonazisme, hoewel hij dat openlijk niet toegeeft. Geen skinhead, geen hoge 'Stiefel', geen verwijzingen naar extreem rechts in zijn restaurant. Maar toch is er een kleine uitzondering te bespeuren. Toen hij de parallel trok tussen het Vlaamse en het Duitse volk, wenkte zijn blik even naar een haast verborgen hoekje van de toog, waar een klein onopvallend vlagje staat, horizontaal zwart-wit-rood, de nationale vlag van Duitsland die in de beginjaren van Hitlers heerschap naast de hakenkruisvlag bestond. De huidige zwart-rood-gouden vlag wordt door neonazi's niet erkend. Ik probeerde in een gesprek zijn kijk op de EU los te weken, tevergeefs echter. Hij week van het onderwerp af.


Even later kwamen Rudiger en zijn vrouw Gisela toe, een bejaard paar. Ik ken hen reeds langer en weet dat zij geen gesprek over het Duitse verleden mijden. Hij is niet vies van de NS-tijd. We zetten ons aan een tafeltje, bestelden een bier, bier conform het 'Reinheitsgebot' natuurlijk. Tijdens een kort gekeuvel verlaagde hij plots de toon en fluisterde duidelijk misnoegd: "Het zijn de joden die Europa financieren." Gisela onderbrak hem, drukte zachtjes op zijn arm om hem aan te manen voorzichtiger te zijn. "De joden zijn het huidige probleem niet, " corrigeerde ze, "de moslims zijn een ware bedreiging, een bedreiging voor onze rijke cultuur." Rudiger voelde dat hij van zijn stokpaardje moest afstappen en zweeg een poosje, me steeds aankijkend met een blik en een wenk van "De vrouwen kennen er niets van..." Even later was hij alweer op volle dreef gekomen: "Wij hebben de oorlog nooit gewild. Het zijn de Polen die begonnen zijn." Holger had blijkbaar enkele van zijn woorden opgevangen, kwam bij ons en ratelde haast: "De Oder-Neiße-grens is een onding, een opgedrongen indijking van het Duitse grondgebied. En bovendien moet de inwijking van vreemdelingen gestopt worden, de criminelen onder hen met een oneway-ticket teruggestuurd worden, onze cultuur mag niet in het gedrang komen. En bovendien, wat willen die sozi's en die groenen wel met hun voorstellen tot abortus?" Tiens, daar had Rudiger zijn grote zwijgen plots verbroken. Hij besefte het blijkbaar, trok zich terug achter de toog, maar kon niet nalaten om nog even door te draven: "En de EU heeft zich met ons volk niet te bemoeien. In plaats van een liberale economie op te dringen, zou zij zich beter inzetten voor verdeling van de landbouwoverschotten aan de derde wereld." Zijn woorden over de uitwijzing van criminelen, het afbreken van het asielrecht, de aantasting van de 'Leitkultur' door abortusvoorstellen... het leek me wel alsof Filip De Winter even in Holgers huid was gekropen.


De meest bekende partij uit de rechtsextreme hoek is de NPD, de nationaaldemocratische partij van Duitsland. Valt het u op dat zij zich 'nationaaldemocratisch' noemt? Democratie is volgens die partij de "Einsatz des einzelnen für das Ganze unter Berücksichtigung des Mehrheitswillens" [hun eigen woorden]. Vertaling: de inzet van het individu voor het geheel, rekening houdend met de wil van de meerderheid]. Dat lijken wel de woorden van Adolf Hitler te zijn in het tiende punt van zijn 25-punten-programma: "Die Tätigkeit des einzelnen darf nicht gegen die Interessen der Allgemeinheit verstoßen, sondern muß im Rahmen des Gesamten und zum Nutzen aller erfolgen". Nazistische tonen zijn te vinden in heel het programma van de partij: uitwijzing van alle niet-Duitsers uit het land, herinvoering van de 'Deutsche Mark', het uittreden uit de NATO en de EU, afschaffing van het asielrecht, instelling van een autoritaire staat, terugkeer van de vrouw naar de haard, invoering van de doodstraf, herstel van het Duitse grondgebied naar de grenzen van 1937. De partij heeft bindingen met 'Kameradschaften', de organisatiestructuren van de neonazi's. Enkele leden van het centrale NPD-bestuur zijn lid van dergelijke kameraadschappen. Dat 'bruine gevaar' haalde het tot nu toe nooit in de Europese verkiezingen. Hun stemmenaantal bedroeg steeds minder van 1 %, steeg echter van 0,2 naar 0,9 % in 2004.


Sinds 2004 heeft de NPD een afspraak gemaakt met een andere vrij bekende rechtsextreme partij, de DVU, de Duitse volkunie. Die partij staat voor ongeveer hetzelfde programma als de NPD, maar in minder uitgesproken termen. Zij is qua aanhang iets kleiner dan de NPD, heeft geen bestuursleden uit kameraadschappen. De afspraak tussen beide partijen, het 'Deutschlandpakt', beoogt het vermijden van onderlinge concurrentie om op die wijze ingang te bekomen in de parlementen der deelstaten. En dat is hen dan ook gelukt: de DVU in Brandenburg en de NPD in Sachsen en in Mecklenburg-Vorpommern. Voor de Europese verkiezingen van 7 juni aanstaande hebben zij afgesproken om alleen de DVU op te laten komen, weliswaar met open lijsten voor NPD-leden. Op die wijze hoopt de NPD de kiezers te kunnen verschalken en minstens één EU-volksvertegenwoordiger te kunnen leveren. De partij zou zo graag in Straatsburg en Brussel oppositie willen voeren. In 2004 heeft extreem rechts in Duitsland geen enkele zetel gehaald.


Het bruine spook wil aldus een woordje meepraten op het EU-niveau, opkomen voor de souvereiniteit van de volkeren op het continent. De woorden op de website van de NPD zijn letterlijk: "Het westelijk schiereiland Europa was steeds de ruimte voor de culturele opmars van 'verwante blanke volkeren'. De eenheid van Europa creëert een kunstmatige ruimte en vernietigt bestaande culturen [...] Het politieke doel van het nationalisme is het behoud van de eigenheid en de bijzonderheid van elk volk. De Europese volkeren moeten in een scheppende concurrentie tegenover elkaar kunnen staan." Of de NPD nu in 2009 succes zal halen?


Zullen de nationalistische partijen in Europa dan nooit de woorden van de Europese hymne (Friedrich Schiller - 9de symfonie Ludwig von Beethoven) begrijpen:

Freude schöner Götterfunken,
Tochter aus Elysium,
Wir betreten feuertrunken,
Himmliche, dein Heiligtum!
Deine Zauber binden wieder,
Was die Mode Streng geteilt;
Alle Menschen werden Brüder,
Wo dein sanfter Flügel weilt.


 

Mossel noch vis

In Berlijn weten ze het niet zo goed. Aan de ene kant wordt overal massaal opgeroepen om te stemmen en worden er zelfs populaire events georganiseerd (zoals de Europäische Clubnacht), aan de andere kant is de interesse ver zoek. De eigen binnenlandse politiek is al ingewikkeld genoeg, klinkt het niet zelden.

En die eigen binnenlandse politiek is in het zelfde bedje ziek. In plaats van Europa aan te prijzen en überhaupt over Europa te praten, vechten ze weer hun eigen nationale veldslagen onder de blauwe vlag uit. Waar hebben we dat nog gehoord? Het mooiste voorbeeld is zonder twijfel de Sociaaldemocraten (SPD), die volop genieten van de sinds kort toegestane vergelijkende reclame. De SPD trekt simpelweg elke andere concurrerende partij door het slijk met hun affiches. Een grote, grijnzende haai met daaronder "Finanzhaien würden FDP wählen" — "Geldwolven zouden FDP (de liberalen) kiezen". Nog volgens de SPD zou "gebakken lucht links stemmen" en "dragen de CDU (christen-democraten) de voorkeur van de dumpinglonen weg". Daaraan plakt dan een klein, nietszeggend tekstje "Voor een Europa waarin verantwoordelijkheid telt." (Leuk detail: Met zo'n kinderachtige slogans krijg je natuurlijk snel de blogosfeer op stelten. Op de blog van Jonas Latz: "Wie dommekloten wil, moet SPD stemmen. Voor een Europa op een sukkeldrafje.") Met geen woord wordt gerept over wat werkelijk op het spel staat, en de andere partijen doen niet veel beter.

Soms denk ik eens dat een echt Europa nog mijlenver af is, als zelfs een van de founding nations het niet kan opbrengen om over Europese inhoud te spreken. Tja, dan genieten we toch gewoon verder van de creativiteit van partijen en individuen op het net.

Tv-spotje van de SPD
 

Duitsland viert 23 mei

Het democratische Duitsland bestaat vandaag 23 mei precies zestig jaar. De grondwet daartoe was een eerste aanloop tot permanente vrede in Europa, die gebetonneerd werd in de oprichting van de EGKS, de voorloper van de EU.


Vandaag 23 mei 2009 is een dag die velen zich zeer lang zullen herinneren. Vooreerst bestaat het democratische Duitsland precies zestig jaar en dat wordt in Berlijn gevierd. Op 23 mei 1949 ging de grondwet van de Bundesrepublik Deutschland in voege. Daarmee brak Duitsland met het NS-verleden. Democratie heerst sindsdien in het land van Goethe en Schiller. Alle verwerpelijkheden uit Hitlers rijk werden defintief verbannen, vooral door het eerste artikel: "Die Würde des Menschen ist unantastbar". Duitsland zette zich vastbesloten in voor vrede en menselijkheid, voor democratie en vrijheid. Nooit zou daar nog van afgeweken worden. Om de wens voor permanente vrede te vervullen werd enkele jaren later de EGKS in Europa opgericht, de voorloper van de EU. De Europese Unie is voor Duitsland en voor heel Europa de bezegeling van de diepe waarden die Duitsland verankerde in haar grondwet van 1949.


23 mei wordt eveneens een memorabele dag gezien vandaag het nieuwe staatshoofd voor Duitsland wordt verkozen. Het Duitse staatshoofd is de Bundespresident en heeft een ambtstermijn van vijf jaren. Voor de verkiezing bestaat een unieke samenkomst, de Bundesversammlung. Deze bestaat uit alle leden van het Duitse parlement, de Bundestag, en een resem vertegenwoordigers uit de 16 deelstaten. Zij brengen elk een geheime stem uit. Er zijn vandaag vier kandidaten voor het ambt van staatshoofd. De twee 'echte' kanshebbers zijn de huidige bondspresident Horst Köhler (CDU - conservatieven) en mevrouw Gesine Schwan (SPD - sociaaldemocraten). De nieuwe of hernieuwde bondspresident zal de ratificering van het Verdrag van Lissabon moeten realiseren. Dit verdrag, een 'Ersatz'-grondwet van de EU, kan slechts in voege treden nadat alle EU-staten het geratificeerd hebben, wat nog door Duitsland, Ierland, Polen en Tsjechië moet gebeuren.


Waarom heeft Duitsland dit verdrag nog niet geratificeerd? Wel, de Bundestag en Bundesrat hebben het reeds goedgekeurd, maar enkele politici hebben daarop klacht ingediend bij het hoogste gerechtshof in Karlsruhe. Het gaat om volksvertegenwoordiger Peter Gauweiler en een groep van Duitse ex-EU-volksvertegenwoordigers, allen verbonden aan de CSU (de Bayerse conservatieven). Zij werden daarbij gesteund door enkele volksvertegenwoordigers van Die Linke (partij aanleunend bij het marxisme). Volgens hen wordt de Duitse grondwet door de vage basiswaarden van het Verdrag van Lissabon uitgehold. Het opperste gerechtshof moet aldus nagaan of de Duitse souvereniteit door het verdrag ingedijkt wordt. Een oordeel wordt pas in de loop van juni of juli verwacht. Dan kan de bondspresident het verdrag ratificeren.


Bovendien zullen alle voetballiefhebbers 23 mei 2009 nooit vergeten als de dag waarop zomaar even drie ploegen een laatste slag zullen leveren om de kampioenstitel in de 1ste Bundesliga te halen. Dit zijn Wolfsburg, Bayern München en Stuttgart. Is er een mooier festijn te bedenken om 60 jaar democratische grondwet en een nieuw of hernieuwd staatshoofd te vieren?


P.S. Horst Köhler is om 14.30h herkozen en begint aan zijn tweede ambtstermijn van vijf jaren bondspresident en staatshoofd van Duitsland.
En drie uurtjes later, om 17.19h, werd VfL Wolfsburg uit Niedersachsen voor het eerst in haar geschiedenis kampioen in de 1ste Bundesliga. Als inwoner van Niedersachsen kan ook voor mij de vreugde niet op. Laat het feest maar losbarsten! En morgen een Belgische kampioen...


 

SPD en EU

Contact met mevrouw Sabine Tippelt, SPD-volksvertegenwoordigster in het parlement van Niedersachsen, brengt meer klaarheid in de stellingname van de Duitse sociaaldemocraten tegenover de fameuze VW-wet. Deze wet is voor Niedersachsen een bijzonder belangrijk punt en zou het kiesgedrag wel eens sterk kunnen bepalen op 7 juni.


Mevrouw Sabine Tippelt woont in hetzelfde dorp als ik. Het was dan ook aangewezen om haar mening over een aantal problemen uit het SPD-manifest voor Europa te kennen. Wegens haar zeer druk programma kon ze mij niet ontvangen, heeft echter in een uitgebreid email antwoorden op mijn vragen bezorgd. Daarover dadelijk meer..


Nog iets minder dan drie weken tot aan de Europese verkiezingen en zowaar worden alle Duitse media wakker rond dit thema. Haast alle partijen komen dagelijks in een korte boodschap op radio en televisie, de kranten publiceren artikels, hier in het dorp in het zuiden van Niedersachsen hebben nu ook andere partijen - dan tot voor kort alleen de CDU (conservatieven) en de SPD (sociaaldemocraten) - de kracht van pamfletten ontdekt en ontsieren het straatbeeld. Media springen in deze dagen op sensatienieuws rond de verkiezingen. Zo bijvoorbeeld vrezen de sociaaldemocraten een verlies bij de verkiezingen ten voordele van Die Linke, een partij die weliswaar veel zwakker is dan de SPD, echter vrij onbeschaamd populistisch ageert zonder echte oplossingen aan te bieden voor de door hen gestelde EU-problemen. Die Linke is marxistisch in een democratisch kleedje. Voor enkele dagen liep Sylvia-Yvonne Kaufmann, 10 jaar lang EU-volksvertegenwoordigster voor deze partij, over naar de SPD uit onvrede voor "de politieke onbekwaamheid, de superradicale eisen en het isolement van haar oude partij". Die Linke had zeven vertegenwoordigers voor heel Duitsland in het EU-parlement. Het spreekt voor zich, dat de SPD zeer verheugd is...


SPD en CDU zijn de twee grootste partijen, zoals in een eerder bericht vermeld. Het is dan ook interessant om meer uitleg te krijgen over enkele hoofdaccenten in hun EU-programma. Een van die accenten is de VW-wet. Daarover is reeds eerder in de maand een bericht verschenen. In kern ligt het probleem bij de rechten van de deelstaat Niedersachsen. Zij heeft samen met de bondsregering reeds in 1960 vastgelegd dat geen enkele aandeelhouder van Volkswagen meer dan 20 % van het stemrecht kan hebben, ongeacht het aantal aandelen in bezit. Niedersachsen zelf bezit een vijfde van de aandelen. De houding van de bondsregering is uiteraard een protectiemaatregel - tegen Porsche - om zowel standoord van VW in Wolfsburg als de werkgelegenheid in Niedersachsen te verzekeren. Het EU-gerecht heeft echter geoordeeld, dat Niedersachsen daarmee het vrije kapitaalverkeer belemmert. Is het moeilijk te raden, dat Porsche hier achter stak? De producent van snelle bolides wou immers VW overnemen. Dat stamt allemaal uit de tijd, dat er nog geen crisis was en Porsche veel geld bezat. Ondertussen sloeg de crisis bikkelhard toe en lijdt het bedrijf uit Stuttgart een verlies van zeven miljard Euro. Een overname van VW zal er dan ook in de eerstkomende jaren niet in zitten. Maar men weet nooit wat de toekomst zal brengen. De Duitse bondsregering heeft onder druk van de veroordeling door de EU de VW-wet aangepast, zonder echter aan de macht van Niedersachsen te raken. Zal Duitsland ooit moeten plooien voor de EU? Het lijkt wel een vechten tegen de bierkaai, maar zo denkt de SPD er niet over...


Mevrouw Sabine Tippelt - verwijzend naar haar EU-collega en partijgenote Erika Mann - stelt dat de VW-wet nog nooit iemand heeft geschaad, integendeel. De bondsrepubliek zou volgens het EU-oordeel, zo schrijft zij in haar email, niet voldoende duidelijk gesteld hebben, dat de sterkte en beslistheid van de openbare diensten noodzakelijk is voor de bescherming van de werknemers. Nochthans hangen de economie van Niedersachsen, de zekerheid van arbeidsplaatsen, de zekerheid van toeleveringsbedrijven en onderzoekscentra af van een goede samenwerking tussen de deelstaat en VW. De herwerkte VW-wet is, aldus het verdere antwoord van Sabine Tippelt, niet strijdig met dat oordeel. Meer daarover kan u lezen in de stellingname van mevrouw Erika Mann. Sabine Tippelt wijst op volgende woorden van haar collega: Het is absurd dat staatssteun voor banken wel door de EU toegestaan wordt, daar waar tegelijk de tussenkomstmogelijkheid van de deelstaat in VW niet conform zou zijn. Zij besluit haar antwoord met: "De bondsregering heeft de VW-wet punt voor punt aangepast aan het EU-oordeel, wat mag blijken uit de stellingname van de bondsrepubliek. Na doorname en bestudering ervan door de EU-commissie, zal deze beslissen of zij opnieuw een klacht tegen de bondsregering zal indienen". Voor de SPD is de strijd om de VW-wet aldus helemaal geen vechten tegen een bierkaai. Of de kiezers tevreden zouden zijn met haar antwoord, is nog de vraag. De angst voor het wegvallen van VW uit Niedersachsen is immers groot.


Na deze visie van de sociaaldemocraten is het interessant om de stellingname van de andere grote Duitse partij te kennen, de CDU. Daarvoor heb ik reeds enkele weken terug mevrouw Godelieve Quisthoudt-Rowohl aangeschreven. Zij is reeds sinds 1989 EU-volksvertegenwoordigster voor de CDU en is zowaar in Etterbeek (België) geboren en getogen. Zij voltooide haar studies aan de KU-Leuven, waarna zij emigreerde naar Niedersachsen. Daar woont zij nu in Hildesheim, een prachtige stad niet al te ver van het dorp hier. Zij heeft echter nog geen antwoorden op mijn vragen bezorgd. Wachten is dus de boodschap.



 

Comenius helpt de EU

De Europese gedacht moet nog groeien. Dat blijkt uit de houding van de mensen hier in het zuiden van Niedersachsen. De ouderen kunnen er niet echt mee om, de jongeren echter wel dankzij ondermeer het Europese Comeniusprogramma.


Wat is het verschil met Duitse bondsverkiezingen toch groot als het om Europese verkiezingen gaat. Dat blijkt uit het straatbeeld hier in Delligsen, zuidelijke Niedersachsen. De gemeente bestaat uit zes oorden en in geen enkel ervan is in deze dagen, drie weken voor de verkiezingen, een zee van borden te vinden van allerlei partijen. In tegendeel, in elk oord staan uitgerekend twee grote borden: één voor de CDU (de conservatieven) en één voor de SPD (socialisten). Van de andere partijen is (voorlopig?) niets te bemerken. Bij de bondsverkiezingen zouden reeds vele bomen en lantaarns ontsierd zijn door schreeuwerige pamfletten, nu echter lijkt het erop alsof men de pracht en de rust van de natuur en van de oorden (voorlopig?) wil respecteren.


Velen zullen zeker en vast gaan kiezen op 7 juni, maar wellicht zullen ook velen het de moeite niet waard vinden. Daar zijn mogelijk allerlei redenen voor te vinden. Feit is, dat niet weinig ouderen in de gemeente zich niet bekommeren om Europa. Zij leven van het goed en het welzijn van het dorp en de onmiddellijke omgeving. Zij hebben eigenlijk nooit wat anders gekend. Verder dan Hannover, de hoofdstad van Niedersachsen, zijn ze wellicht nog nooit geweest.


Anders is het gesteld met de jonge kiezers. Zij hebben de schoolbanken nog maar net of slechts enkele jaren geleden verlaten, ze hebben horizonten die veel verder reiken. Zij zijn geïnteresseerd in Europa, niet in het minst door het Europese Comeniusprogramma. Dat programma hebben ze leren waarderen op school. De meeste scholieren in deze gemeente gaan naar de plaatselijke Realschule, een school voor technisch onderwijs. Die school benut het Comeniusprogramma om ervaringen van zowel leerkrachten (op pedagogisch en organisatorisch vlak) als van leerlingen (op maatschappelijk, cultureel en taalkundig vlak) uit te wisselen met scholen in Polen en in Frankrijk.


Dit Comeniusprogramma stelt elke school in Europa gelden ter beschikking om partnerschappen te sluiten met scholen uit andere EU-landen. En het begrip school is daarbij zeer ruim bedacht in de geest van een levenslang leren. Leerkrachten van kleuterscholen en scholen voor lager onderwijs kunnen dankzij dat programma hun visies over de pedagogische aanpak van kinderen verrijken met de ervaringen van collega's uit andere landen. Datzelfde geldt voor leerkrachten uit het secundair en het hoger onderwijs, alsook voor hen die het volwassenenonderwijs gestalte geven. De leerlingen, studenten en volwassenen kunnen daarbij hun taalkennis verrijken en een ruimer beeld van Europa verwerven.


Tijdens het gesprek met Hans-Dieter Krösche, burgemeester van Delligsen, toonde hij fier een brochure van de Realschule waarin de link met het Comeniusprogramma gelegd werd. Zijn bewondering ervoor stak hij niet onder stoelen of banken. Hij is zich als bekommerde burgervader blijkbaar zeer bewust van de aantrekkingskracht van dergelijk programma voor de Realschule en tegelijk voor zijn gemeente die elk middel kan gebruiken om de jaren aanslepende teruggang van de bevolking af te remmen. Hij is als burgermeester hoofd van de inrichtende macht van een kindertuin (kleuteronderwijs) en twee scholen voor lager onderwijs in de gemeente. Daar wees hij even op, toen hij zijn interesse voor het programma in toepassing op deze scholen uitdrukte.


De Europese gedachte leeft dan ook onder de jongeren. Ergens wijst dit erop, hoezeer de Europese geest onder de bevolking van de EU nog moet groeien. De EU is in verhouding gezien vrij jong. Er zullen nog enkele decennia nodig zijn om elkeen een Europees thuisgevoel te geven in aanvulling op het lokale.



 

EU, samenwerking gemeentes

De Europese Unie is meer dan een economisch blok in het geheel van de wereldwijde globalisering. EU-Programma's zoals LEADER stimuleren de samenwerking tussen gemeentes, zowel op regionaal als op Europees vlak. Daardoor staat de EU plots heel dicht bij de burger en geeft zij meer zin aan de Europese verkiezingen.


De kleinste bouwstenen van de hele EU zijn de gemeentes. Neem nu bijvoorbeeld Merksplas met zijn meer dan 8000 Belgen of Betton met ongeveer even veel Fransen of Delligsen met ook ongeveer even veel Duitsers of Grodzisk met meer dan dubbel zoveel Polen of Torrelodones met ook al dubbel zoveel Spanjaarden... wat zouden elk van deze gemeentes gehandicapt zijn, mochten zij enkel en alleen op zichzelf bestaan als eilandjes in die grote 'EU-oceaan'? Uitwisseling van ervaringen op allerlei vlakken zou zeer beperkt zijn, en de vooruitgang van het welzijn der burgers zou zeer geschaad worden.


Gemeentes in de EU zijn geen eilandjes. Ze werken samen in hun regio om het economisch, maatschappelijk, cultureel enzomeer beter ze hebben, zo ook het hogervermelde Duitse Delligsen. Die gemeente bestaat uit zes oorden, ligt in het Weserbergland, niet ver van de stad van sneeuwwitje en de zeven dwergen, Alfeld. Zij is prachtig gelegen in de Hilsmulde, een ringvormig glooiende kom omgeven door tot 480m hoge bergen. De doorsnede van die kom beslaat hooguit zeven kilometers. De ringvormige bergkammen rond de Hilsmulde zijn sterk bebost, de kom zelf schittert in de lente met de geelgoude pracht van de koolzaadvelden in de zon. De activiteiten bestonden er vroeger uit ijzerertsverwerking, glasblazerijen en de productie van houtskool voor de kleiverwerking verderop in de regio. Dat alles is verleden tijd, behalve de glasindustrie die geleid heeft tot een glasfabriek met Europese allures, Schott AG in het oord Grünenplan. Door de teruggang van de activiteiten is de bevolking van Delligsen gedaald van ongeveer tienduizend in 1970 tot nu nog wat meer dan 8500, tendens verder dalend voor de komende jaren. Samenwerking met alle gemeentes uit de regio zou kunnen zorgen voor een positievere ontwikkeling.


Die regionale samenwerking wordt gesteund door het Europese programma LEADER. Samen met de gemeentes van de regio Leinebergland stuwt Hans-Dieter Krösche, burgemeester van Delligsen, ondermeer LEADER-projecten die het toerisme van zijn gemeente een meerwaarde kunnen geven, zoals de toeristische Glasstraße die doorheen de regio aangelegd wordt en de verdere uitbouw van het net wandelwegen met accomodaties. Tijdens een gesprek met hem ervoer ik hoe hij diep bekommerd is om de teruggang van de bevolking in zijn gemeente, en deze een halt wil toeroepen. Dankzij de Europese gelden van LEADER kan hij zijn doel iets gemakkelijker bereiken...


Samenwerking van gemeentes kan ook veel verder gaan. Daartoe werd niet lang geleden een overeenkomst tot partnerschap gesloten tussen Delligsen, het Belgische Merksplas, het Poolse Grodzisk (waarmee reeds jaren partnerschap bestaat), het Franse Betton, het Spaanse Torrelodones en nog gemeentes uit Oekraïne (hoort nog niet tot de EU), Litouwen en Tsjechië. Doel is een uitwisseling van gedachten rond economie, landbouw, cultuur, vorming, maatschappelijke problematiek enzomeer. Tal van verenigingen uit deze Europese gemeentes kunnen elkaar beter leren kennen, elkaar verrijken en de Europese gedachte doen leven. Het is niet uit te sluiten, aldus de burgemeester, dat daardoor op termijn nog bijkomende arbeidsplaatsen kunnen ontstaan.


Vanuit dat gesprek blijkt hoe bevorderlijk het kan zijn om zich in te zetten voor Europa en hebben de Europese verkiezingen op zich een meerwaarde. In een volgende bericht meer over het contact met de burgemeester.



 

EU-verkiezingen als klaagmuur

Mogelijk, of waarschijnlijk (?), zullen slechts weinigen uit de streek hier in het zuiden van Niedersachsen naar de stembus trekken bij de Europese verkiezingen. En zij die toch gaan, zullen zich mogelijk laten leiden door frustraties. Dat alles blijkt uit een kleine bevraging van dorpsgenoten...


Vraagt men in de gemeente hier naar de mening over de nakende Europese verkiezingen - grote verkiezingsborden tooien sommige straathoeken - dan kan men haast van elkeen zijn/haar politieke overtuiging raden. In Duitsland komen immers alle strekkingen van de wereldpolitiek voor, van links naar rechts betekent dit: De chaoten en anarchisten, gevolgd door de overtuigde communisten van de DKP in het extreem linkse kamp. Iets verder van het extreme verwijderd localiseert zich Die Linke, een partij die het marxisme hoog in het vaandel draagt, maar toch democratie verdedigt tegenover totalitarisme. In het midden van het linkse spectrum kunnen Die Grüne geplaatst worden, quasi volledig gelijk aan de groene partijen van België. Van links tot centrum-gericht komt de SPD voor, de partij van de democratische socialisten, staande voor een sociale markteconomie. Van het centrum tot midden-rechts kan u de conservatieven terugvinden (CDU en de Bayerse CSU). Zij staan voor democratie uiteraard en voor een markteconomie die al naargelang de vleugel binnen de partij een sociaal of een (neo)liberaal karakter heeft. Overwegend kan men die partij ergens als een kopie van de US-republikeinse partij beschouwen, aldus conservatiever en rechtser dan de Belgische zusterpartijen. Verder rechts in het spectrum staan de liberalen (FDP) die ronduit voor een neoliberale wereldvisie zijn. Tenslotte wordt het extreem rechtse ingevuld door zuivere nationalisten en neonazi's (NPD en andere partijtjes), anti-Europees gericht.
De burgers kiezen vooral voor ofwel de CDU-CSU ofwel voor de SPD. Die twee partijen halen samen steeds minstens zestig procent der stemmen, soms wel tot tachtig procent. Van de overige partijen halen op het nationale vlak alleen de liberalen, de groenen en de 'Linken' ergens tussen vijf en tien procent, met geluk iets meer.


Uit de kleine bevraging blijkt hoezeer men geheel anders tegenover de EU-verkiezingen staat dan tegenover de Duits bondsverkiezingen. Dat is algemeen zo, gezien men opgelopen 'frustraties' makkelijk kwijtraakt bij verkiezingen die het land niet direct raken, aldus bij een 'ver van mijn bed show'. Bijvoorbeeld in Niedersachsen haalden in 2004 (EU-verkiezingen) de CDU 45,5 % en de SPD 27,8 %, terwijl bij de bondsverkiezingen nog geen jaar later de CDU slechts 39,0 % haalde en de SPD glorieerde met 47,3 %. Dit jaar mag men hier wel een bijzondere uitslag van de Europese verkiezingen verwachten. De kiezers zouden zich wel eens deels of grotendeels kunnen laten leiden door de economische crisis die Duitsland - een exportland - wel bijzonder hard treft. Zij zouden zich dan mogelijk kunnen afwenden van de CDU en de SPD (beide de huidige bondsregeringspartijen zijnde) om dan later op het jaar bij de bondsverkiezingen in september meer nuchter te kiezen. Bovendien zou het aantal niet-kiezers wel eens dramatisch hoog kunnen liggen wegens de net vermelde frustraties. In 2004 gingen slechts 40,1 % der burgers in Niedersachsen voor Europa stemmen tegenover 79,4 % voor de bondsverkiezingen 2005.


Hier dan enkele uitingen van bevraagde dorpsgenoten:


- "De EU loodst de vreemdelingen naar Duitsland, waar zij het sociaal systeem uitzuigen. En wat dan met ons Duitsers?"
- "Conti en VW worden genekt door Brussel. Ik was blij dat de vakbonders van Conti-Frankrijk met een hele trein naar Hannover kwamen en mee betoogden tegen de afbraak bij Conti. Ja, de vakbonden moeten het sociale redden, in heel Europa." [Conti is Continental-banden met hoofdzetel in Hannover]
-"De crisis is uit de US overgewaaid, en de kapitalisten in de EU hebben haar versterkt. Mij zie je niet op 7 juni."
- "Europa? Hebben we al niet genoeg problemen hier bij ons?"
- "Ik werk al enkele jaren aan 5 Euro per uur. Dank u haviken in Berlijn en Brussel! Lafontaine moet ons redden, maar daar is Brussel niet voor nodig. De pot op met de EU!" [Oscar Lafontaine is een voorman van Die Linke]
- "Wij hebben de EU nodig. Twee jaar geleden was ik met een groep medescholieren in Polen in het raam van Comenius. Dat was nu eens 'total cool'. Nu ik mag kiezen, doe ik het zeker." [Comenius is een EU-programma]


Over enkele dagen breng ik het verslag van een boeiend EU-gesprek van gisteren met de burgemeester van de gemeente hier...


 

Berlijn ligt niet wakker van politiek

Ik ben een nul op vlak van politiek. Reeds toen ik als stagiair-journalist bij de Standaard werkte, sloeg ik de politieke pagina’s van mijn eigen geliefde gazet gauw over. En ik moet eerlijk toegeven dat mijn passionele sociaal-geëngageerde dagen plaats geruimd hebben voor dat wat de kleine Vlaming steeds wordt verweten: politieke apathie. Je hoort me nog niet zeggen dat het allemaal zakkenvullers zijn, maar ik heb de indruk dat er veel gepalaverd wordt en dat er ten slotte toch weer naar de pijpen van andere landen of de economie wordt gedanst. Toch ontkom ik in de prachtige grootstad die Berlijn is, niet aan de heisa en drukte die rond de Europese verkiezingen wordt gemaakt. Ik probeer zo nauw mogelijk weer te geven wat mijn ervaringen zijn.

Omdat je in Berlijn altijd je centjes bijeen moet schrapen, zeker als je lang werkloos bent geweest, heb ik me een klein jaar geleden ingeschreven bij een figurantenbureau, die je voor 50 euro op een dag laten meedraaien in een film of reklame. Daar komt zelden of nooit wat uit, maar in februari kwam dan toch eindelijk wat. Voor een grootscheepse, Europawijde televisie-oproep om te gaan stemmen, zochten ze per regio en per taal twee mensen. Een paar weken en een casting (waar ook het Duitse equivalent van K3 K2 aanwezig was) later, stond ik een grote opnamestudio en las onder gloeiende spots mijn zinnetje voor. “Om de klimaatverandering te stoppen, gaat Europa voor kernenergie!” Het soort boude uitspraken dat de kijker moet aanzetten tot denken en uiteindelijk naar het stemlokaal bewegen. Waarschijnlijk krijg je me dus binnenkort op televisie te zien.

Een maand geleden volgde nog een dergelijke oproep. Dit keer wilden ze, opnieuw voor de Europese verkiezingen, een paar wielrenners hebben. Daar kwam ik jammergenoeg niet voor in aanmerking, want iemand is er met de wielen en versnellingsapparaat van mijn koersfiets vandoor. Maar de compensatie voor de deelname (600 euro per deelnemer, 2 deelnemers per taal per land) illustreert wel mooi hoe er hier volop wordt gewerkt aan een enorm gesubsidieerde Europese campagne.

In de toekomst wordt het ook leuk kijken hoe men in Berlijn zal stemmen. Aan de ene kant is de Berliner historisch oer-links, wat zich mooi in de verf laat zetten door zware rellen op 1 mei en de nacht ervoor. De halve stad staat dan in lichterlaaie en honderden politieagenten raken gewond. Elke dag gaan hier auto’s in vlammen op (www.brennendeautos.de), altijd dure, dus wordt gedacht aan links geweld. Anderzijds is de Berliner ook gewoon lui. Niet te vergeten, dit is de stad waar vorig jaar voor het eerst sinds mensenheugenis een referendum werd gehouden, gevolgd door een tweede in april dit jaar (over de sluiting van Tempelhof en over de verplichting van het vak godsdienst op school). Tweemaal viel het referendum op een mooie, zonnige dag en evenveel maal viel het in het water omdat er te weinig volk kwam stemmen. De Berliner ligt liever in een park (ondersteund door een soort van dop, genaamd Hartz IV) dan echt aan politiek te doen. En zoals elke hippe grootstad heeft Berlijn evenveel migranten die van de Duitse politiek niet wakker liggen, of andere zorgen aan hun hoofd hebben.


Welcome to H4World: mooi voorbeeld van braver links activisme in Berlijn. Hartz IV is een soort werklozenuitkering die Berlijners onder bepaalde omstandigheden genieten. O2 World is een door telecomgigant Telefonica geplaatste reuzenconcerthal, wat door vele linkse mensen wordt gezien als een stap richting teloorgang van Berlijn als een vrij paradijs waar nog niet alles om commerce draait.




 

Bestaat Europa dan toch voor de Duitsers?

Het heeft lang geduurd en het is niet dat ik niet gezocht heb naar affiches, artikelen in kranten of tijdschriften, discussies op televisie. Maar heel langzaam begint er iets zichtbaar te worden van de naderende verkiezingen. Sinds een paar dagen valt een toename te bespeuren van het aantal affiches. Alle grote partijen zijn nu wel in het straatbeeld vertegenwoordigd.

Mijn vorige blog, waarin ik vrij uitvoerig inging op de extreem linkse partij van Oscar Lafontaine, Die Linke, leidde tot een verontwaardigde reactie van een lezer, die meende dat ik Lafontaine ten onrechte als een bewonderaar van voormalig DDR-leider Honecker had afgeschilderd. Het "mea culpa" dat ik geneigd was na deze bolwassing uit te spreken, verbleekte in het niets bij de schaamte die zich kort daarna van mij meester maakte: het affiche waaraan ik mijn hele verhaal had opgehangen, en waarvan ik eerlijk gezegd niet veel had begrepen (wat mij in Duitsland vaker gebeurt en wat ik altijd aan mijn gebrekkige kennis van het Duits wijt) was niet van Die Linke, maar van de SPD.

En toch is dit een interessant gegeven. Of ik nu vloeiend, goed, danwel matig Duits spreek, ik stel vast dat een groot deel van de affiches die ik tot nu toe gezien heb zeer onduidelijk zijn in de boodschap die ze willen overbrengen. Wat zeggen slogans als "Wir in Europa" en "Für Deutschland in Europa" over respectievelijk CDU en FDP? Iedere andere partij had ze evengoed kunnen gebruiken.

Wat de partijen werkelijk willen met Europa: ik weet het nog altijd niet. Op televisie draait alles om Deutschland sucht den Superstar, de Duitse Idool. Het dorpsleven wordt volledig in beslag genomen door de communiefeesten, die rond deze tijd gevierd worden. Is er in een straat een communikant, dan viert de hele straat mee. Zijn er in een straat vijf communiekanten, dan wordt met alle vijf meegevierd. En de kranten en tijdschriften schrijven over de financiele crisis, onophoudelijk en onvermoeibaar.

Maar de europese verkiezingen: het leeft niet. Een gesprek aangaan over de verkiezingen levert niets op. Het is niet dat mensen niet over politiek praten. Maar juist het onderwerp van de europese verkiezingen geeft enkel apatische reacties. Ik blijf het volgen, en hou u op de hoogte. Dat het spannend of interessant wordt kan ik jammer genoeg niet beloven.


 

Het EU-zorgenkind landbouw

De hervormingen in de EU-landbouw wegen zwaar op de boeren. Hun lot is in Niedersachsen niet anders dan het lot der Belgische landbouwers. Een bezoek aan een van de vele landbouwbedrijven in het dorp hier brengt de werkelijkheid van het hedendaags boeren keihard aan het licht. Het stemgedrag van de landbouwers op de EU-verkiezingen zal er niet om liegen.


"Muizen bepalen de oogst en ons inkomen," klaagt Bärbel, een gezonde boerin. Daar zat ik dan, verdwaasd en verbaasd. "Muizen?" - "Ja ja, Brusselse muizen en die zou jij als Belg toch goed moeten kennen! Kijk daar eens aan de stal, die katten..." Inderdaad, zij zagen er niet ondervoed uit. "Hebben ze dan in Brussel geen katten?" draaft zij verder, "en bovendien zijn we al jaren verplicht om ook minstens één muis zelf te hebben." Zij wenkt naar een bureau vol papieren en een PC. "Ha...", zucht ik plots met volle begrip. "Boeren is niet simpel meer," vervolgt zij haar betoog. "Tot voor kort konden we steeds akkeren naar vermogen, maar nu moeten we verdorie uitkijken wat en hoeveel we oogsten, moeten we bovendien meer natuurbehoud, ecologie en vooral administratie verwerken en tussendoor ook wel eens boeren, en dat alles aan steeds minder inkomen."


Bärbels klagen is best te begrijpen, als we de geschiedenis van de Europese landbouw even snel overlopen. Na de twee wereldoorlogen was de landbouw op ons continent één puinhoop. De EG besloot in de jaren vijftig-zestig tot massale steun met directe premies. Zij schermde de Europese binnenmarkt af, eiste een vorm van tol op invoer uit derde landen, kocht massaal overschotten van haar landbouwers op. En overschotten waren er. De EG zorgde immers voor allerlei stimulerend premies zoals zaaigoedpremies, melkpremies, aardappelpremies, en, en, en... De boeren maakten er een sport van om elk jaar datgene te zaaien, wat de meeste premies opleverde. Een marktmechanisme van vraag en aanbod werd hen vreemd. De EG betaalde in de jaren zeventig tot 76 % van haar budget aan de landbouw. Maar dan kwam de kink in de kabel...


De EU breidde uit, vele landen met groot landbouwareaal kwamen erbij. Waar moest de EU het geld halen voor die toenemende agrarische sector? Zij was wel verplicht om de gegarandeerde minimumprijzen en de premies aan de landbouwers te verlagen, zozeer dat nu 2009 nog slechts 38 % van het EU-budget aan hen besteed wordt. Bovendien werd het milieu een hoofdzorg, alsook de levensmiddelenkwaliteit en de dierenbescherming. Directe premies werden gecorrigeerd en kregen een ecologische parameter. De EU schakelde over van productgebonden premies naar hectaregebonden premies, waarbij correctiemechanismen ingebouwd werden om de landbouwers te dwingen ecologisch verantwoord te boeren en om hen aan te sporen geen overschotten meer te produceren. Het gevolg ervan is dat enerzijds een landbouwer op de eerste plaats een natuurbeschermer is geworden en slechts op de tweede plaats een producent, en anderzijds dat het inkomen aanzienlijk verlaagd werd.


In Niedersachsen bepaalt de landbouw een vijfde van het bruto binnenlands product. Dat is aanzienlijk. De agrarische sector is hier de tweede grootste economische sector. Regulerende maatregelen uit de EU hebben dan ook directe en zware gevolgen voor Niedersachsen. Alle EU-maatregelen worden in München vertolkt in Duitse omzettingen. Zo werd beslist dat de overschakeling van productgebonden premies naar hectarepremies gelijdelijk zou gebeuren. Dat verguldt ergens de pil voor de Duitse landbouwer, maar toch wordt het de boeren zwaar. Zo moeten ze wat akkerbouw betreft elk jaar uitkijken naar de meest markteconomische uitzaai, en daarbij minstens drie verschillende teelten kiezen die elk minstens 15 % van het hun areaal dekken. Bärbels koolzaad tooit het heuvelige landschap hier al in een geelgouden pracht, haar tarwe en gerst groeien gestaag, en in speciaal geprepareerde bedden is zij nu volop bezig om de jonge plantjes van haar 'Grünkohl' (boerenkool) - de specialiteit van Niedersachsen - te kweken. Volgen de boeren het opgelegde schema van minstens drie teelten niet, dan dreigen veel strengere controles op de bodem- en de levensmiddelenkwaliteit dan in de vooropgestelde situatie. Bestraffingen, ook voor overproductie, bestaan in reducties van de hectarepremies.


De gevolgen van de hervorming van het premiestelsel zijn overwegend negatief voor de landbouwer. De minimumprijzen worden elk jaar verlaagd, fluctuaties in het marktmechanisme kunnen reducties van de premies met zich brengen. Het inkomen van de landbouwer dreigt ernstig in gedrang te komen. Daarenboven zijn vooral in de huidige economische crisis de noodzakelijke investeringen een strop geworden. En tenslotte is het bureauwerk van de boeren sterk toegenomen. "Muizen bepalen de oogst en ons inkomen," is geen loze wanhoopskreet van Bärbel. "Ja, ik ga vast en zeker stemmen op 7 juni met de hoop der wanhoop," besluit ze.


 

Affiches in Keulen!

De eerste affiches zijn deze week in het straatbeeld verschenen.




IMG_3563



De liberale FDP beet de spits af, met haar lijsttrekster Silvana Koch-Mehrin, de dag erna gevolgd door de christen-democratische CDU. 

IMG_3560










Beide affiches laten klaar en duidelijk verstaan dat het over Duitsland in Europa gaat, waarbij het CDU zich aanbiedt als de oplossing voor de crisis.









Dat wordt dan weer heel anders geïnterpreteerd door de kleine groene partij ödp, die vermeldt dat de Kommerzbank 1,2 miljoen Euro aan de traditionele partijen schonk, en daar 10 miljard overheidssteun voor in de plaats kreeg. De slogan van deze vrij marginale partij is: wie een ander beleid wil, moet anders kiezen. Wordt voor hen hopelijk in het stemhokje vervolgd...
 

IMG_3565  













Hopelijk, want ook in Duitsland vreest men dat het opkomstpercentage voor de verkiezingen een historisch dieptepunt zal bereiken.










Een welkome uitzondering in de mediastilte rond deze Europese verkiezingen is de tv zender Arte, dat deze week met zijn Europese verkiezingsreportage start. Voor het web evenement '27 et moi', heeft het studenten, journalisten, regisseurs, een werkloze, een huisvrouw, een ondernemer, een gepensioneerde militair en een professionele clown gevraagd om interactief de Europese verkiezingen te verslaan.

De Duitse correspondent - Alexander Stefes - komt alvast met een eerste originele bijdrage.

Misschien dat het toch nog goed komt met deze verkiezingen en dat hier en daar de algemeen heersende lethargie op een vrolijke manier doorbroken wordt...






 

Turkije en de EU

Een van de hete hangijzers in het programma van vele Duitse partijen is de mogelijkheid dat Turkije lid wordt van de EU. Stellingen in deze staan veelal diametraal tegenover elkaar. De zeer grote Turkse gemeenschap in Duitsland zou dan ook een duidelijke keuze maken, mocht zij aan de Europese verkiezingen deel kunnen nemen...


Vandaag donderdag 30 april is het nog slechts 37 dagen tot aan 7 juni... Stilaan worden alle bevoegde diensten voor de Europese verkiezingen in de regio hier en wellicht in heel Duitsland wakker. Dit betekent echter geenszins dat de Duitse kranten er bol van staan. Integendeel is het een ware zelfkwellerij om een artikeltje erover te vinden. Over de bondsverkiezingen anderzijds vindt u elke dag ruime info, voorspellingen en commentaren (vandaag donderdag 30 april is het helemaal niet slechts 37 dagen maar wel nog volle 150 dagen tot dan), maar over de zeer nakende Europese verkiezingen wordt in alle discretie (!?) gezwegen. Hoeft het dan een betoog, dat ook in het straatbeeld erover niets te merken valt? Meer zelfs, de boulevard krant Bild bijvoorbeeld publiceert een heel assortiment webpagina's over alle verkiezingen die dit jaar in Duitsland gepland zijn (bondsverkiezingen, meerdere deelstaatverkiezingen en gemeenteraadsverkiezingen), en ja... als je lang genoeg "stöbert" vind je zowaar in een verdoken hoekje een verwijzing naar de Europese verkiezingen.


En toch is er, zoals hierboven aangegeven, beweging te bespeuren. Gisteren kreeg ik als EU-burger een bericht van de gemeente om me te melden indien ik hier in Duitsland aan de Europese verkiezingen wil deelnemen, gepaard gaande met zelfs een brochure er rond in liefst zeven talen, waaronder het Nederlands. Er schijnt aldus licht in de duisternis.


In afwachting van meer leven rond de Europese verkiezingen, en aldus meer stof ter berichtgeving, heb ik de 'Turkse wijk' in ons dorp gezocht. Er leven hier slechts enkele duizende zielen en daaronder een paar honderd Turken. In heel Duitsland zijn de Turken het talrijkst vertegenwoordigd onder de vreemdelingen. Ter info: Er wonen 7,1 miljoen Turken in Duitsland (totale Duitse bevolking: 82,2 miljoen). In Niedersachsen wonen ongeveer 130.000 Turken (totale bevolking van de deelstaat: 8 miljoen). Terloops even vermeld: er wonen slechts iets meer dan 1000 Belgen in Niedersachsen.


De meeste aangesproken Turken staan positief tegenover de Europese verkiezingen, hoewel zij geen recht op deelname hebben, geen EU-burgers zijnde. Het belang van de EU ligt hen echter nauw aan het hart. En hierbij gaat het uiteraard om het lidmaatschap van Turkije. "Waarom is de CDU zo hevig tegen ons lidmaatschap?" vraagt me een bezorgde man. "Wij leven hier tot in vrede naast elkaar, en wie weet, leven we wel met elkaar in plaats van naast elkaar zodra ons land een echt lid van de EU geworden is." Tja, de CDU (conservatieve partij) is uitgesproken tegen een EU-lidmaatschap van Turkije. In haar programma naar de Europese verkiezingen toe, schrijft zij dat het land weliswaar een 'economische en veiligheidsgebonden partner van de EU' kan zijn, "de huidige Turkse situatie inzake meningsvrijheid, gelijkheid van man en vrouw, bescherming van minderheden en godsdienstvrijheid lijkt echter binnen afzienbare tijd niet conform de EU-vooropstellingen te ontwikkelen". De partij verzet zich dan ook tegen lidmaatschap en stelt vanuit economisch standpunt en vanuit een veiligheidsoverweging (Turkije kan een waardevolle buffer zijn tussen de EU en de islam-wereld) een geprivilegieerd partnerschap voor. De diepere vrees van de conservatieven is slechts tussen de lijnen te lezen: angst voor opkomst van de islam in het christelijk culturele Duitsland. De 'Leitkultur' zal ten koste van wat ook beschermd worden (een nationalistisch tintje in de zo Europees gerichte CDU).


De CDU is niet weg te denken uit Niedersachsen. Bij de Europese verkiezingen van 1999 haalde zij ongeveer 37 % van de stemmen, bij deze van 2004 ongeveer 41 %, goed voor vijf van de tien EU-volksvertegenwoordigers uit de deelstaat. Naast hen is de SPD (de socialistische partij) de grote partij bij Europese verkiezingen met in 1999 ongeveer 30 % der stemmen, en in 2004 ongeveer 39 %. Hoe staat de SPD tegenover een EU-lidmaatschap van Turkije? Wel... diametraal tegenover de CDU. De SPD stelt in haar Europa-manifest: "Een stevig verankerd Turkije in de Europese structuren van democratie en rechtsstaat kan een stimulans voor democratiebewegingen in andere moslimlanden zijn. Tevens kan het de thesis ondermijnen, dat wij een strijd der culturen nastreven. Een EU-lidmaatschap van Turkije, dat reeds sinds lang een betrouwbare partner van de de NATO is, komt overeen met de interesse van Duitsland voor meer veiligheid, en is economisch belangrijk..." Is het dan moeilijk te vatten, dat de bevraagde Turken in het dorp hier wat graag voor de SPD zouden stemmen, indien zij stemgerechtigd waren?


 

Germania bis

Mijn voorgevoel was juist: het wordt niets met deze verkiezingen. Ik merk niets in het straatbeeld, in de geschreven pers, op radio en tv spelen andere thema's. Duitsland dwingt zijn burgers niet om te stemmen. Bij de vorige Europese verkiezingen deed 43% dat. Ik vrees dat het deze keer niet beter wordt. Ik stoot alleen maar op scepcis als ik over Europa Wahlen spreek. Bijvoorbeeld bij mijn vriend Michael, die me verteld dat Duitsland niet in zijn Europese politici gelooft. 


Begrijpelijk als je weet dat de Duitse Euro commissaris voor Transport en Ondernemingen Gunter Verheugen  in een interview met de Suddeutsche Zeitung zei: 'mijn eigen mensen zeggen dat ze 80 tot 90 percent van hun tijd aan interne coordinatie besteden. Lichtelijk overdreven kan men stellen dat we een groot deel van onze tijd beteden om problemen op te lossen die er zonder ons niet zouden zijn. Diezelfde Verheugen is trouwens zelf aangeschoten wild nadat vakantiefoto's uitlekten waarbij hij hand in hand liep met zijn vermeende minnares, die hij enkele maanden eerder tot directeur van zijn eigen kabinet had benoemd.

Duitsland gelooft zijn voornaamste Europese politicus niet. Maar Michael gaat verder: Duitsland gelooft ook niet in Europa. Helmut Kohl zorgde er handig voor dat Duitsland niet over de Euro of over de grondwet kon stemmen. Als de Duitsers zich over de grondwet kunnen uitspreken, dan zou het resultaat hetzelfde zijn als in Nederland of Ierland.

Het komt bij mij ontnuchterend over.  Duitsland, is dat niet het land van Konrad Adenauer, een van de founding fathers van de Europese Unie? Was Duitsland niet de motor van de eenmaking? Had Duitsland geen voorbeeldfunctie qua tolerantie en anti-racisme?

Dit is niet meer het Duitsland dat ik kende uit mijn jeugd, zucht de vijftigjarige Michael, gelukkige vader van drie kinderen  die allen naar een Waldorf (Steiner) Schule gaan. 'Wat de eenmaking betreft, als de mensen nu konden kiezen, zou de Berlijnse muur weer opgericht worden, maar nu tweemaal zo hoog...'.

Ik ga alvast onvervaard verder,op zoek naar mensen die in het Europese project geloven, of het nieuw leven willen inblazen. En breng jullie positief nieuws uit Duitsland, want hier gebeuren ook goede en mooie dingen.

 

VW-wet en de EU

De EU kan niet indruisen tegen haar eigen wetten; daar zullen de nakende Europese verkiezingen ook niets aan veranderen, tot ergenis van duizenden en duizenden Volkwagen-arbeiders. De fameuze VW-wet is immers in strijd met de EU-wetgeving. Thorsten, een gepensioneerde uit de straat waar ik woon, vertolkt zijn frustatie tegenover Brussel:


"Ik stem niet... Um Gottes Willen, nein!", klinkt de verontwaardiging van de 66-jarige Thorsten nadat hij tot zijn grote verbazing van mij vernam dat er Europese verkiezingen op komst zijn. "Ik heb heel mijn leven bij Volkswagen gewerkt, mijn vader ook, mijn twee zonen werken er nog steeds. Waarom zou ik gaan stemmen voor Brussel, daar waar zij VW als een geschenk aan Porsche versjacheren? Duizenden zullen hun job verliezen in Wolfsburg, in Salzgitter, en alleen Stuttgart zal er beter van worden." Hij kijkt naar zijn 92-jarige vader met een gelaatsuitdrukking die een beamen zoekt. Vader zit verderop aan tafel, sabberend aan een stuk brood met een hoop Mett erop zo hoog als de Brocken...


Volkswagen werd opgericht door de NS op aandringen van die kleine man uit Oostenrijk, Adolph Hitler, om een goedkope volkse wagen te produceren. Ferdinand Porsche, ook een Oostenrijker en twee handen op een buik met de Führer, tekende een drollig wagentje op papier. Het kapitaal voor de productie werden verzameld door inbeslagname van alle Duitse vakbonden en door massale, gepropageerde voorinschrijvingen van Duitse burgers om dergelijk drollig wagentje te bekomen. De oorlog belette echter de productie, militaire voetuigen en moordend tuig hadden voorrang in de goednieuwe fabriek, in de al even gloednieuw opgerichte stad Wolfsburg. Na de oorlog nam de Britse bezetter van Niedersachsen de fabriek in handen en gaf zij enige jaren later aan de deelstaat in eigendom. Het drollige wagentje noemde men snel de kever en werd een knalsucces in heel de wereld.


"Ja, ja," vertelt Thorsten. "In 1942 kon mijn vader op slinkse wijze ontsnappen aan de hel van Stalingrad. Heimelijk trok hij met kompanen door Rusland en belandde uiteindelijk in Königsberg [huidig Kaliningrad]. Daar in Oost-Pruisen leerde hij mijn moeder kennen. Ik werd er geboren. In 1945 moesten ze echter vluchten voor de Russen, westwaarts dwars door Pruisen, achterna gezeten door de Russen. Mijn moeder konden ze vatten. Zij overleefde het niet. Vader bereikte Berlijn in april." Zijn oude vader stond op, kwam naar mij toe, en zijn oud gezicht kleefde haast aan het mijne wanneer hij prevelde: "Altijd maar door Berlijn, klimmend over puinhopen, alle stinkend naar ontbindende lijken, de Amis vlogen over onze kop en de Rooien zaten achter ons gat." Thorsten vervolgde: "In 1948 kon vader ondanks de Russen het Britse bezettingsgebied bereiken, Wolfburg. Daar was hij welkom bij VW. In 1960 kon ik er beginnen."


1960 was ook het jaar van de beursgang van VW, en dat bezorgt nu anno 2009 de EU grijze haren! Er werd immers de fameuze VW-wet gestemd. Daarin werd vastgelegd dat geen enkele aandeelhouder meer dan 20 % van het stemrecht krijgt, ongeacht hoeveel aandelen hij ook zou hebben. Dat was een zuivere protectiemaatregel tegen overnames. Niedersachsen had als aandeelhouder aldus steeds het vetorecht. Oorzaak voor die wel vreemde wet? Men zag die wet als een schadevergoeding aan de Duitse vakbonden en aan de zovele Duitsers die hun geld in voorinschrijvingen hadden gestoken, maar nooit een kever hadden gezien... Porsche, dat in de eindjaren veertig door de Britten uit VW verdreven was, zinde op wraak en kocht beetje bij beetje VW-aandelen op. Nu 2009 bezit het de helft van alle VW-aandelen en opties voor haast een vierde der aandelen. Maar het is en blijft onmachtig tegen het veto van Niedersachsen! Porsche stapte naar Brussel en kreeg er gelijk: inbreuk tegen het vrije kapitaalsverkeer. In 2004 legde de EU aan Duitsland een wijziging van de VW-wet op. Het land wijzigde hier en daar iets, maar het essentiële bleef, tot ergernis van Porsche, dat nu een tweede maal klacht indient bij de EU. De arbeiders van VW vrezen Porsche zeer. Overheveling van de hoofdzetel naar Stuttgart (zetel van Porsche) en verlies van jobs op grote schaal in Wolfsburg en Niedersachsen. De uitkomst van de tweede klacht is zo goed als zeker: Duitsland zal op termijn moeten plooien voor Brussel...


"Nein, um Gottes Willen, nein!" herhaalde Thorsten meermaals.


 

Een haardroger voor Europa

Meer en meer begin ik me af te vragen wat ik schrijven kan over de Europese verkiezingen. Nooit eerder heb ik met zoveel aandacht krantekoppen en websites bestudeert. Maar waar ik ook kijk, ik vind niets dat naar de aanstaande verkiezingen verwijst.

Tot vandaag. Vandaag is Europa ook tot Duitsland doorgedrongen. Toen ik vanochtend naar kantoor reed, zag ik een billboard met een advertentie van Die Linke, de extreem linkse partij van de ook bij ons bekende Oskar Lafontaine. Niet alleen in Belgie wisselen politieke partijen regelmatig van naam. Ook Die Linke waren lang onder een andere naam bekend, namelijk als Sozialistische Einheitspartei Deutschlands. Deze SED was de regerende partij in de DDR. Mocht u denken dat iedereen die ooit achter het ijzeren gordijn woonde zich aan 1989 herinnert als het jaar waarin men van een dictatuur werd verlost, dan vergist u zich. In de voormalige DDR zijn nog altijd veel mensen te vinden die met weemoed terugdenken aan vroegere tijden, toen er nog werkzekerheid was, toen men zich nog geen tweederangsburger naast de "Wessies" voelde, toen de wereld nog in orde was. Tegelijkertijd praat men nog graag over de "overwinning", die men voelde toen Helmut Kohl besliste dat de voormalig DDR-burgers hun Ostmarken tegen een koers van 1:1 konden omwisselen tegen Deutschmarken. Deze voormalige DDR heeft niet alleen aanhangers onder haar voormalige inwoners. Ook in de westelijke Bundesländer zijn er bewonderaars te vinden. Zoals voornoemde Oskar Lafontaine.

Is het toeval, dat de groepering die in materieel opzicht het meest gewonnen heeft bij de afscheiding van het Warschau-Pact en de aansluiting bij "ons" Europa, zich het eerst en het meest (afgaande op de websites van de verschillende partijen) profileert in de Europese verkiezingsstrijd?

Het enthousiasme waarmee Die Linke zich in de verkiezingsstrijd stort, vertaald zich trouwens niet in duidelijkheid. Op hun verkiezingsaffiche is de torso van een man afgebeeld, gehuld in smetteloos overhemd en stropdas. Het hoofd van de gefotografeerde is vervangen door een haardroger. De tekst die het affiche siert is zo onduidelijk, dat ik er niet in geslaagd ben deze te onthouden. Dat de gebruikte slogan - in ieder geval voor mij -  totaal onbegrijpelijk is zal daar wel voor iets tussen zitten.

Niet alleen Die Linke brachten vandaag de verkiezingen onder mijn aandacht. Van de burgemeester van Emmerich ontving ik een brief waarin werd gewezen op de mogelijkheid om aan de verkiezingen deel te nemen. Maar niet zonder een aantal handelingen te verrichten, die werden beschreven in een ambtelijk en bureaucratisch Duits, dat geen enkele buitenlander kan verstaan.

Ik vrees dat mijn stem vanwege de vele bureaucratische hindernissen weer eens verloren zal gaan. Ik vrees dat het niet veel verschil zal maken. 


 

Alle Menschen werden Brüder

Vanuit het zuidelijke Niedersachsen, centraal in Duitsland, kan u in de komende weken de mening van Duitse burgers over de aanstaande Europese verkiezingen vernemen. Het democratische Duitsland doet er alles aan om de EU te doen slagen, gedreven door de wil om vrede. De verwerping van het NS-verleden is haar stuwende motor. Maar de EU is uitgegroeid tot een allesomvattende instelling waardoor nationale en regionale belangen het niet gemakkelijk maken.


Gedurende een aantal weken zal ik proberen een beeld te geven over de houding van de Duitsers tegenover de aankomende Europese verkiezingen, meer bepaald der Duitsers in het noordelijke centrale deel van het land, de regio beneden Hannover, de hoofdstad van de deelstaat Niedersachsen. Ik ben jaren terug vanuit België geëmigreerd naar Duitsland en geniet hier momenteel mijn pensioen met volle teugen. Een van mijn activiteiten is het informeren van Nederlandstaligen over alle aspecten van het Duitse volk, het volk dat erin geslaagd is om vanuit de diepste diepten van onmenselijkheid, haat en onverdraagzaamheid tijdens de NS-tijd op te stijgen naar democratie, verdraagzaamheid en broederlijkheid. Het is de Tweede Wereldoorlog die aanleiding was tot de vaste wil van Europese volkeren om een duurzame vrede te realiseren, zo duurzaam dat oorlogen op het continent voor altijd verbannen kunnen worden. Het democratische Duitsland na 1945 was het voluit eens met de Fransman Robert Schuman om de oorlogsgrondstoffen van de voormalig oorlogsvoerende landen onder gemeenschappelijke controle te brengen. Zo werd in de beginjaren vijftig de EGKS (Europese gemeenschap van Kolen en Staal) opgericht, waaruit de huidige Europese Unie ontstaan is.


Duitsland is fier te mogen ervaren, dat haar wil voor democratie en vrede beklemtoond werd in een van de vaste symbolen der EU, de Europese hymne gebaseerd op een deel van de negende symfonie van Ludwig van Beethoven, met name het deel waar Ludwig het gedicht "Ode an die Freude" van Friedrich Schiller inbouwde met de zo intense zucht van Friedrich: "Alle Menschen werden Brüder".


Johannes Rau, oud-bondspresident van Duitsland 1999-2004, vertolkte in februari 2000 op een aangrijpende wijze het initiële doel van de EU voor de Israëlische Knesset, het parlement van het volk dat de Holocaust moest doorstaan, met de volgende woorden:


"Ook de Europeanen moesten vijftig jaar geleden volledig opnieuw beginnen met Duitsland. Duitsland had zich uit de humaitaire tradities uitgesloten, maar werd door zijn Europese buren terug opgenomen; aanvankelijk heerste een begrijpelijk wantrouwen, daarna echter overheerste de geest van nabuurschap, die de sleutel tot de Europese eenmaking werd. De Europese eenmaking is een succesverhaal uit de laatste decennia. En ze zal verder ontwikkelen, ver buiten de Europese grenzen. Het is Europa gelukt zijn conflictgeoriënteerdheid, waardoor het gedurende eeuwen doordrongen was, in de annalen van de geschiedenis te verbannen. De nationale belangen van de deelnemers aan de eenmaking zijn zo met elkaar vergroeid, dat voor elk een veel hoger voordeel ontstaan is, dan elk afzonderlijk zou hebben kunnen bereiken. De Europese integratie heeft een periode van vrede en voorspoed ingeluid, zoals Europa er nog nooit één heeft beleefd. Europa is een waardengemeenschap geworden, die berust op het principe van vrijheid, democratie, respect voor de mensenrechten, voor basisvrijheden en voor de rechtsstaat. Zo luidt het in artikel 6 van de Amsterdamse overeenkomst. Europa zal het niet toelating, dat een lid dit in vraag zou stellen."


Nu anno 2009 is de EU een samenwerking geworden van 27 landen op haast alle vlakken van de samenleving. Maar hoezeer blijven nationale en regionale verzuchtingen remmend werken? En hoezeer komt de hele organisatie en de impact van de EU op ons Europeanen over als een burger-vreemd gebeuren? In de komende weken zal ik mensen aan het woord laten die rechtstreeks geconfronteerd worden met de gevolgen van de EU en van daaruit hun houding tegenover de aanstaande Europese verkiezingen zullen bepalen. Een landbouwer uit het dorp waar ik woon, een ondernemer uit het dorp hier, de mening van dorpsgenoten en van de burgemeester, alsook - indien contacten lukken - de visie van twee volksvertegenwoordigers uit de twee grootste Duitse partijen, de CDU (conservatieven) en de SPD (socialisten). De ene is reeds sinds 1989 Euro-volksvertegenwoordigster uit de regio hier en is zowaar zelf een geïmmigreerde Belgische, de andere is een dorpsgenote en volksvertegenwoordigster in de Landtag (parlement) van Niedersachsen. In het eerstkomende bericht komt een werknemer van Volkswagen aan het woord. Volkwagen is de grootste autoconstructeur van Europa, gevestigd in de regio hier en is met een wel heel bijzondere VW-wet een van de Europese verkiezingsknelpunten der CDU en SPD in Niedersachsen.


 

Germania

(..) wie zou Azie, Afrika of Italie verlaten en op zoek gaan naar Germania? Het terrein is er woest, het klimaat ruw, het leven en landschap somber. Hier kom je alleen als het je het vaderland is.”, zo schreef Tacitus, Romes grootste historicus, in zijn beroemde werk Germania.

Goede vraag, die pakweg 2000 jaar later ook voor mij, sinds 2005 ingeweken uit het naburige Belgie, moeilijk te beantwoorden valt. En dan was de afstand die ik overbruggen moest  ook nog niet zo groot, want ik woon en werk in Keulen, dat qua chauvinistisch gehalte helemaal niet moet onderdoen voor mijn geboortestad Antwerpen.

Keulen is in de eerste plaats karneval, FC Köln en Kölsch. Alle drie goede redenen om af en toe uit de bol te gaan. En om op Tacitus terug te komen: ‘Dag en nacht doordrinken wordt niemand tot schande aangerekend’-...

In 2009 worden in Duitsland zes verkiezingen georganiseerd en daarbij is de Europese degene die het verst van het lokale bed staat. Dat vermoed ik tenminste. De gemiddelde Keulenaar heeft de buik vol van de politiek, waar een burgemeester en zijn kollega’s elkaar met gerechtelijke procedures pesten over het al dan niet illegaal tapen van crisivergaderingen, waar Klaus Zumwinkel – de ex-chef van de Deutsche Post – volgens velen te mild veroordeeld werd voor belastingontduiking, waar het stadsarchief ingestort is zonder dat iemand zich daarvoor verantwoordelijk acht...

 

Misschien beoordeel ik het het Keulense politieke landschap te somber. Daarom ga ik de volgende weken entousiast op mijn buren, kollega’s en vrienden af en vraag hun wat de Europawahl 2009 voor hen betekent. Daarover bericht ik jullie, in de volgende weken, met veel plezier.


 

Het "Superwahljahr" in Duitsland

19 April 2009

De “europese” verkiezingen naderen in wat men in Duitsland het”Superwahljahr” noemt.

Bundestagwahl in september (Merkel contra Steinmeier), Bundespräsidentenwahl (man : Köhler of vrouw : Schwan), gemeenteverkiezingen en deelstatenverkiezingen in 5 deelstaten. Ah ja, ook nog Europese verkiezingen.

In Duitsland is er stemrecht, geen stemplicht, waardoor er niet zo viel verschuivingen mogelijk zijn.

Alleen de linken (vroeger PDS in het Oosten en nu met steun van Lafontaine uit het kleine Saarland ook in West-Duitsland actief) kunnen de 2 grote partijen wat angst einjagen.

Terwijl ik vanmiddag in de zevende dag merkte dat de verkiezingen in Vlaanderen alom zijn, is er hier nauwelijks verkiezingsstrijd.

Af en toe lees ik in de krant, dat een partij de burgers uitnodigt vor een dagje Brussel met bezoek aan het Europees parlement. O nee, niet op staatskosten, zoals onze broeders in Wallonie, wie mee wil, betaalt ook. 40 € kostte een uitstapje met de lokale liberalen, een bezoek aan het atomium was inclusief, maar alles andere moest betaald worden . Maar de bezoekers waren tevreden. Dat Brussel niet eentalig Frans is, zullen ze hier in Duitsland wel nooit verstaan. Mijn man, die mee was, deed tevergeefs alle moeite om het uit te leggen.

Ik hoorde Andre Leysen eens in een duitse talkshow zeggen : als in Duitsland 3 mensen bijeenstaan maken ze een nieuwe wet. Niets is minder waar. En indien er een wet is, vindt men wel altijd niemand, die ertegen protestiert. Zo helft het Duitse gerecht beslist, na een klacht, dat de kiescomputers niet meer mogen gebruikt worden, omdat : “de burger niet kan controleren, hoe de stemming verloopt”. De kiezer moet de mogelijkheid hebben, zijn stet uit te printen, vooraleer hij ze afgeeft, zodat men bij twijfel eventueel kan natellen. Resultat : alle computers blijven achter slot en grendel en de stad is wanhopig op zoek naar tellers. Voor 21 € kan men zich melden. Voor dat geld wordt men 90 minuten ingewijd in de geheimen van de telling, mag men een dag in een stofflge en waarschijnlijk dorstige school doorbrengen en er is kans dat men de dag erna moet natellen.

Veel plezier, ik volg liever de spannende strijd in Vlaanderen.


 

In Duitsland draait alles om Duitsland

Moest ik niet weten dat Europese verkiezingen op komst zijn, ik zou het hier ook niet te weten komen. Hoeveel weken is het nog te gaan? Zonder op te willen staan en naar de kalender te lopen, schat ik dat we nu een week of zes voor de verkiezingen staan. Maar aan het straatbeeld valt dit niet af te lezen. De billboards bevatten reclames voor auto's, bier en reizen. Als er al verkiezingscampagnes gevoerd worden, dan in ieder geval niet op straat. Eens even snel de websites van de belangrijkste politieke partijen bekeken. Bij de regerende CDU gaat alle aandacht uit naar berichten over de financiele crisis. Veel hoopgevend bedoelde maar vrij nietszeggende berichten over tekenen van herstel. Zeer onopvallend, verscholen tussen veel andere berichten, staat een link naar het programma voor de Europese verkiezingen. Meer niet. Bij de liberale FDP gaat het om belastingmaatregelen, militair optreden in het buitenland, en vooral veel ideologische thema's. Geen woord over Europa. De sociaal-democratische SPD vaart een andere koers en bericht nadrukkelijk over Europa. Hoe verder we naar links schuiven, hoe meer Europa een thema wordt. Maar dan wel op de humorloze, "wij zijn overal tegen maar bieden geen alternatief"-manier die vaak zo eigen is aan de wat extremere politieke stromingen. Wie daarvan houdt kan zijn hart ophalen aan de website van Die Linke. Ook hier zijn de Europese verkiezingen een veel prominenter thema dan bij de grote, meer gematigde partijen, maar alles ruikt hier naar preken voor eigen parochie. De extreem rechtse NDP heeft blijkbaar nog niet ontdekt dat er ook een wereld is voorbij de Duitse landsgrenzen, maar biedt wel een groepsfoto van stoere jongens die trots zijn op hun "Heimat".

Het alledaagse leven speelt zich natuurlijk niet af op internet of in partijprogramma's. In gesprekken met buren, vrienden, collega's en familieleden komt het thema Europa in het geheel niet aan bod. Ook gericht vragen levert weinig op. Hier gaat het eerder over de financiele crisis, waar de stemming recent lijkt te zijn omgeslagen van extreem bezorgd naar gematigd optimistisch. Of over de schrootpremie van € 2.500 voor oude (en soms niet zo oude) auto's, waar sommigen van profiteren en anderen zich aan ergeren.

Vanochtend in de krantenwinkel nog maar eens naar de koppen gekeken. Verder dan de hond van de Obama's, de zieke vader van topmodel Heidi Klum, een familiedrama of het zoveelste verhaal over Tokio Hotel kwam ik niet.

Het lijkt erop dat in Duitsland alles nog altijd met name om Duitsland draait.


 

Zoeken op deze blog






Vlaamse blogs