De Standaard Online

23-9-08

Gerechtigheid

Na een lange afwezigheid, waar eigenlijk geen enkel excuus voor bestaat, zijn we er terug. Samen met de herfst dan wel. Als ik gisteren en vandaag uit het raam van ons kantoor in de buurt van Warschau keek zag ik alleen maar....regen. De hele dag lang.
Maar dit terzijde.
De voorpagina van mijn favoriete krant hier in Warschau - Dziennik - laat er geen twijfel over bestaan wat het tema van de dag is.
"Gerechtigheid na al die jaren". Gelijkaardige titels vind je ook in de andere kranten.
Waarover gaat het precies?
Ondanks het feit dat Polen in 1989 bevrijd werd van het communisme, dus volgend jaar 20 jaar geleden, hebben al die jaren de ex-leden van de SB hun zeer hoge pensioenen blijven trekken.
De SB was in alle opzichten de "hamer van departij". De "Veiligheidsdienst" zoals je hun naam kon vertalen, arresteerde, folterde en vermoordde opposanten van de communisten, sloeg verzet tegen het regime neer en vertegenwoordigde al het kwaadaardige van het communistische regime.
De Poolse collega's van de KGB zeg maar.
Veel van hun acties werden trouwens ondernomen in opdracht van of in samenwerking met de KGB.
De "ezbeki" (zoals ze hier genoemd worden, naar de initialen) waren een kaste op zich, met aparte winkels waar alles te krijgen was, toegang tot goedkope behuizing e.d.
En na de omwenteling van 1989 behielden de ezbeki die op pensioen gingen, hun privileges.
Een generaal van de SB krijgt op dit moment bvb 7.200 PLN pensioen (2.175 EUR).
Een decadent hoog bedrag, als je weet dat veel gewone mensen moeten rondkomen met een pensoen van rond de 1000 PLN (300 EUR)
In al die jaren sinds 1989 is er slechts eenmaal een wetsvoorstel ingediend om aan die wantoestand te raken.
Dat was in 1990, en vreemd genoeg heeft toen President Wałęsa zijn veto daar tegenover uitgesproken.
Velen zeggen dat dat, en het feit dat de daaropvolgende anticommunistische regeringen nooit de moeite gedaan hebben dat recht te trekken, het bewijs is dat er over vele ex-dissidenten (en nu huidige politici) chantagedossiers bestaan...

Wat er ook van zij, dat gaat nu dus allemaal veranderen.
De grootste regeringspartij PO/burgerplatform gaat een wetsvoorstel indienen als volgt.
Voor de vroegere SB generaals wordt het pensioen verlaagd van 7.200 naar 2.500 PLN (750 EUR).Voor 10.000 ex SB'ers wordt het pensioen verlaagd tot 900 PLN per maand (270 EUR), wat nog meer is dan vele van hun vroegere slachtoffers krijgen.
En nog 8.500 vroegere SB'ers worden teruggezet naar het laagst mogelijke pensioen, 654 PLN (197 EUR).
Ook het pensioen van bvb de weduwe van generaal Moczarz, die dank zij het "werk" van haar man, een beruchte SB officier, per maand 5.000 PLN kreeg, wordt serieus terugggeschroefd.
Zoals de krant nog schreef in een editoriaal: "Tijd voor gerechtigheid"
Het cynische van de zaak is wel dat de generaals Jarosław Jaruzelski en Czesław Kiszczak, auteurs van de militaire staatsgreep en de geplande maar mislukte vernietiging van Solidariność in 1981, buiten schot blijven.
Zij krijgen hun generaalspensioen van het MON (Ministerie van Defensie)

Freddy Suls om 19:49 | Link | 1 Reacties | 0 TrackBack

14-5-08

De wachtrijmaffia deel 2

Een tijdje geleden schreef ik  hoe de gemiddelde niet-EU burger bij de dienst Vreemdelingen niet aan de bak komt, tenzij het ongedierte aan de ingang "wachtgeld" te betalen. Blijkbaar hebben een aantal artikelen in de pers effect gehad. Ik was een paar weken terug op weg naar mijn stamkroeg (die juist om de hoek ligt) toen ik aan alle ramen van Długa 5 affiches zag hangen in 3 talen - Pools, Engels en Russisch - die de mensen aanspoorden niets te betalen aan de afpersers buiten, maar te bellen voor een afspraak. En verbazingwekkend voor Polen.... dat werkt ! Mijn boezemvriend Alex (Quebec) had nieuwe documenten nodig, hij belde voor een afspraak en kreeg te horen dat hij binnen een week op dat bepaalde uur en dag moest langskomen. Goed gedaan zou ik zeggen...

Freddy Suls om 21:51 | Link | 1 Reacties | 0 TrackBack

13-5-08

United Buddy Bears

Afgelopen weekend was het in Warschau ook flink lenteweer (ik geef toe, vergeleken met de Belgische zomertemperaturen nog wat minnetjes) en dus leek het ons een ideaal moment om de eerste maal dit jaar op de fiets te stappen en naast de Wisła (Weichsel in het Duits) richting Oude Stad te trappen. Bestemming was in de eerste plaats Plac Zamkowy, het plein voor het voormalige en heropgebouwde Koninklijk Paleis waar een uiterst merkwaardige maar zeer schattige verzamelind polyester beren stond opgesteld, de "United Buddy Bears" Dat is een rond de wereld reizend event - +140 beren, elke beer stelt een lidstaat van de UN voor, is door een "lokale" artiest ingekleurd. Dit om het "multiculuralisme" te promoten. Op zich geen slecht initiatief en er waren prachtige exemplaren bij, dikwijls van de Zuidamerikaanse landen. Nu, bij een UN initiatief verwacht je je toch altijd aan hoog gehalte van "Political Correctness" - als je ziet hoe Noord-Korea en Iran hun beer inkleurden.... Maar de Belgische beer was dus geweldig.... saai. Als  iemand hier iets "Belgisch" inziet, be welcome....

Freddy Suls om 21:50 | Link | 3 Reacties | 0 TrackBack

De Poolse Oskar Schindler is gestorven

Iedereen heeft al wel gehoord van Oskar Schindler, de Duitse industrieel die 700 joden redde in Krakau. Spielberg heeft er een magistrale film over gemaakt, gebaseerd op het boek "Schindler's List" van Thomas Keneally. Vandaag is hier in Polen een oud dametje gestorven op 98-jarige leeftijd. Haar naam is Irena Sendler en van de zwartwit foto's in de kranten zou het je oma kunnen zijn. Maar Irena Sendler heeft tot 1943 ongeveer 2.500 Joodse kinderen gered uit het Getto van Warschau. Van haar leven is geen film gemaakt en niemand buiten Polen heeft er denkelijk een idee van wie ze was. Irena Sendler was lid van de "Żegota" een deel van het Poolse Nationaal Leger (Armia Krajowa) dat specifiek opgericht was om bijstand te verlenen aan de Joden in Polen tijdens de oorlog. Dat was helemaal niet zo eenvoudig.
Polen heeft zoals alle Centraaleuropese landen (behalve Tsjechie) een traditie van - meestal sociaal en religieus geinspireerd -  antisemitisme.Joden helpen tijdens de oorlog was dus geen patriottische daad.  Integendeel, veel Polen die tijdens de oorlog Joden hielpen kwamen na de oorlog daardoor in de grootste moeilijkheden. Komt daarbij dat de Duitse bezetting van Polen onvergelijkbaar veel gruwelijker was dan wat Belgie meegemaakt heeft tijdens de oorlog. Als een Pool een Jood bvb verborg of hielp en dit kwam uit, werd heel de de familie afgevoerd naar een concentratiekamp, zoniet onmiddelijk doodgeschoten.  Irena Sendler werkte in de oorlog voor het departement Sociale Zaken van de stad Warschau. Tijdens de periode 1939 -1943 had ze een speciale pas die haar toeliet het Getto te bezoeken onder het mom om symptomen van typhus vroegtijdig op te sporen. Gedurende al die jaren heeft ze kinderen naar buiten gesmokkeld in trolleys, in koffers. De kinderen werden bij Poolse families geplaatst en in kloosters, onder schuilnamen en met een nieuwe identiteit, hen verschaft door de Żegota. Hun echte verleden en echte namen hield Irena Sendler bij in jampotten. In 1943 viel ze eindelijk door de mand en werd ze opgesloten en gefolterd in de beruchte Pawiak gevangenis in Warschau (waar 37.000 Polen tijdens de oorlog terechtegsteld werden) Zegota slaagde erin haar leven te redden door haar Duitse bewakers om te kopen op weg naar haar executie. Na de oorlog hernam ze haar leven in anominiteit, totdat  ze in 1965 werd erkens als een van de "Rechtvaardigen onder de Volkeren" door Yad Vashem in Jerusalem. Maar wat haar leven in Polen waarschijnlijk echt terug draagbaar maakte (en haar buiten de beschadigingskracht van alle Poolse antisemieten plaatste) was de persoonlijke brief die Johannes-Paulus II in 2003 aan haar schreef en waarin hij haar prees voor haar werk in de oorlog. Ze ontving op 10 oktober 2003 de allerhoogste Poolse onderscheiding "Orde van de Witte Adelaar" In 2007 had ze een nominatie voor de Nobelprijs voor Vrede, die Al Gore won. Em als ik het voor het zeggen had - wel dan had deze onopvallende oma de Nobelprijs gekregen, in plaats van die te verliezen aan een has-been presidentskandidaat.

Freddy Suls om 21:11 | Link | 0 Reacties | 0 TrackBack

6-3-08

Internationale Vrouwendag

Deze zaterdag,8 maart, is het hier in Polen "Dzień Kobiet" oftewel "Vrouwendag".
Die Internationale Vrouwendag werd hier in Polen (en trouwens in heel Centraal en Oost-Europa) door de communisten zeer actief gepromoot. Dit natuurlijk (tenminste hier in Polen) als een "neutraal" tegengewicht voor Moederdag bvb - dat een voor de communistische machthebbers een te katholiek tintje had.
Wat fascinerend is,is dat alhoewel de Polen met ongeveer alle souvenirs van de commie tijd komaf gemaakt hebben, de Vrouwendag koppig overleeft :) .
Bij ons op het werk is er morgen (wegens zaterdag vrije dag) taart en bloemen voorzien... Bloemen voor alle meisjes en taart voor iedereen. Daarvoor circuleerde vandaag al een mail om alle mannen op het departement aan te manen hun geldelijke bijdrage te storten... Dat creeert niet enkel een samenhorigheidsgevoel, maar is ook een teken van respect.

Wel,ik vind dat eigenlijk zeer fijn. Zoals een vriend van me vandaag opmerkte: Hier in Polen kunnen de vrouwen nog vrouwelijk zijn. Hier kan je aan een vrouwelijke collega een bloem geven en niet aangeklaagd worden voor "sexual harassment". Als je voor je collega Iwona of Magda de deur niet openhoudt en hen niet laat voorgaan betekent dit hier dat je "social death" bent.
Zo moet het ook denk ik... beide geslachten gelijke rechten maar daarom kan je wel respect tonen voor het meisje voor je in de rij aan de kassa in je lokale Carrefour en aanbieden haar superzware tas te dragen naar haar auto... In Bush country word je daar dan voor aangeklaagd voor  harassment. In Belgie denkt men dat je wellicht niet goed wijs bent. Hier in Polen wordt dit ten zeerste gewaardeerd.

Freddy Suls om 22:03 | Link | 9 Reacties | 0 TrackBack

5-2-08

De wachtrijmaffia

Ulica Długa 5 (Langestraat in het Nederlands) is een begrip voor alle buitenlanders die in Warschau of de provincie Mazowieckie wonen, en dat zijn er toch nogal wat.

Op dit adres, gelegen in deze mooie en elegante straat in het heropgebouwde historische hart van Warschau huist de Vreemdelingendienst van de provincie Mazowieckie. Hier moet je als buitenlander zijn om je vreemdelingenpas te krijgen. Hier moet je als niet-EU burger zijn om je verblijfs- en werkvergunning te krijgen. En hier moet je als niet-EU burger zijn om te wanhopen en de zeer donkere zelfkantjes van de Poolse samenleving te ervaren.

Je als vreemdeling inschrijven is wellicht in elk land in de wereld een beproeving (graag dus ervaringen van medeVlamingen op dit punt),maar in Polen maakt het nu een wereld van verschil of je tot de EU behoort of niet. Toen ik in een grijs verleden mijn eerste vreemdelingenpas hier aanvroeg was Polen nog niet bij de EU. Toen we eindelijk de nachtmerrie-achtige procedure hadden doorworsteld om een verblijfsvergunning te krijgen, kreeg ik na maanden wachten een pas voor twee jaar.
Daarvoor gingen verschillende bezoeken aan Długa 5 vooraf. Je moet je dat voorstellen... drie kantoren waar tientallen, zoniet honderden buitenlanders staan aan te schuiven. Kafkaiaanse reglementen, ambtenaren die zich de koning te rijk voelen om al die buitenlanders rond te commanderen... Dagen verspillen voor de meest onnozele documenten.
En nu is Polen bij de EU. Dus kwam ik een tijdje geleden bij diezelfde Dienst Vreemdelingen, sectie EU burgers om een of ander attest aan te vragen. Wat eerst opviel was dat je een nummertje moest nemen zoals bij ons bij de beenhouwer. Tweede verrassing dat de wachttijd ongeveer vijf minuten bedroeg... want voor mij wachtte slechts een verdwaalde Ier en dat was alles. De ambtenaren van die EU sectie waren zeer vriendelijk, en zeer efficient. Het gevraagde attest werd in een minimum van tijd afgeleverd

Maar wat doe je als je geen EU-burger bent? Als je van zeg maar van de Kaapverdische eilanden of Thailand komt en je hebt een verblijfs- en werkvergunning nodig? En je hebt geen dure advocaat om dat voor je te regelen?
Wel... de Dienst Vreemdelingen werkt per dag zo'n 40 dossiers af tussen 3 ambtenaren. Misschien kunnen er zo'n 80 personen een ticket bemachtigen om een aanvraag te mogen beginnen. Dus je komt daar  nietsvermoedend aan om pakweg 9 uur en er staat een rij van 100 man.
En dan kom het ongedierte tevoorschijn dat elke avond na sluitingstijd samenhokt aan de deur van het gebouw. Ze blijven daar heel de nacht staan. En 's morgens kan je van hen een plaats in de rij kopen voor het eenheidstarief van 150 PL - bijna 40 EUR. De polie zegt dat ze niks kunnen doen want in feite gebeurt er niks onwettigs.
Dat zijn dezelfde duistere figuren die je 's avonds en in het weekend aanbieden op je auto te "passen" als je wilt parkeren eender waar in het stadscentrum. Het verbaast me overigens altijd hoeveel inwoners van Warschau die gasten toch sponsoren met een zloty of twee (25 Eurocent tot een halve Euro), terwijl de inwoners van de Poolse hoofdstad toch een reputatie hebben om keihard te zijn.

 

Een woordvoerder van de provincie deelde overigens mee dat het aantal loketten voor niet-EU burgers zou worden uitgebreid van 3 tot 8 en dat ze werkten aan een systeem van reservaties via telefoon en internet. Dat wordt nog boeiend.

Overigens heeft het stadsbestuur een tijd geleden een campagne gestart om de parking maffia te verdrijven, met hoge boetes. Dat had even effect.  Maar zoals op nogal veel plaatsen op onze wereldbol worden deze nieuwe en goedbedoelde maatregelen even oegepast en daarna verwatert dat zeer snel. Dus nu is de parking maffia  teruggekeerd. Spijtig wel, want het besmeurt toch wel het imago van deze boeiende maar niet gemakkelijke stad.

Freddy Suls om 17:28 | Link | 3 Reacties | 0 TrackBack

4-2-08

De groene pijl

Dit is een verhaal van hoe het verkeer in een metropool met een pennetrek nog moeilijker gemaakt wordt. In Polen waren bijna alle verkeerslicht uitgerust met een aparte pijl om rechtsaf te slagen. Wat betekent dat nu in de prraktijk? Dat als het verkeerslicht op rood staat om rechtdoor te rijden, gaat de pijl om rechtsaf te draaien op groen. In een stad waar voorsorteerstroken een zeldzaamheid zijn, was dit een maatregel die het verkeer zeer bevorderde. Ook wel de enige, want zaken zoals een "groene golf" zijn in Polen in het verkeer een onbekend gegeven.
Maar waarom schrijf ik dat nu in de verleden tijd. Omdat omwille van een of andere onbegrijpelijke reden heeft men bij Bruggen en Wegen hier in Warschau beslist dat de Groene Pijl toch geen goede maatregel was, die het verkeer teveel vergemakkelijkte.
Naar het schijnt werden er teveel voetgangers op het zebrapad aangereden en gebeurden er teveel ongevallen met auto's die van de andere kant kwamen, twee drogredenen. Dus werdern over al die pijlen een zwarte vuilzak geknoopt.
Het gevolg is nu dat aan ongeveer elk kruispunt in Warschau de wachttijden nu veel langer geworden zijn, en de luchtvervuiling er niet beter op wordt met al die stationair draaiende automotoren.
En aangezien in Warschau de doorsnee automobilist een volstrekte onverschilligheid aan de dag legt voor de verkeerscode, wordt er toch nog vrolijk rechtsaf gedraaid, maar nu wel zonder dat het mag. De bureaucraten zouden overigens de maatregel "herbekijken".

Freddy Suls om 13:11 | Link | 5 Reacties | 0 TrackBack

31-1-08

Vette Donderdag

Wij mogen dan wel "Verloren Maandag" hebben in Antwerpen en de Antwerpse Kempen... hier in Polen hebben ze  "Tłusty Czwartek" en vertaald klinkt dat "Vette Donderdag". Vette Donderdag valt altijd op de laatste donderdag voor het begin van de vasten en is een echte Poolse traditie. Iedereen eet dan "pączki".Pączki zijn zoete gefrituurde broodjes, gevuld met pudding of jam en geglazuurd, beetje te vergelijken met Berlijnse Bollen of donuts. Pączki zijn enorm populair in Polen. Vandaag worden er in Polen gemiddeld 2,5 stuks per inwoner gegeten, zo'n 100 miljoen stuks.

Dat "vette" mag je overigens letterlijk nemen. Pączki bevatten 226 Kcal, en op de radio hoorde ik vanmorgen dat de caloriewaarde gelijk is aan die van een gepaneerde karbonade. Alle beloftes over dieetkuren worden dus vandaag even opzijgeschoven.

Freddy Suls om 12:35 | Link | 7 Reacties | 0 TrackBack

27-1-08

Centrale verwarming

Centrale verwarming is een begrip dat je in Warschau letterlijk kunt nemen. Zeer letterlijk zelfs, want het gros van de oudere appartementsblokken in Warschau is aangesloten op een centraal verwarmingssysteem. Dat betekent dus dat je als bvb bij ons zou binnenkomen, je vruchteloos zou zoeken naar een centrale thermostaat, of naar thermostatische kranen op onze gietijzeren radiatoren.
Hoe zit dat nu praktisch in mekaar?
SPEC is de naam van het stedelijk bedrijf dat ervoor zorgt dat het overgrote deel van de bevolking centraal verwarming + warm water aangevoerd krijgt.
Zes megacentrales met een capaciteit van 5000 MW in de rand van Warschau produceren enorme hoeveelheden heet water dat door een 1.600 km lang leidingnetwerk wordt rondgepompt. Buiten die megacentrales, die werken op steenkool - en als je er voorbijrijdt, ze zien er ook echt mega uit - zijn er nog  70 kleinere  centrales verspreid over de stad. Die werken bijna allemaal op aardgas en zijn dus een stuk milieuvriendelijker, ondanks dat de megacentrales een upgrade hebben gekregen met geavanceerde filters. In de praktijk is het dus zo dat de verwarming dus vanuit de centrale regelkamer van SPEC wordt aangestuurd.Zij bepalen hoe warm het in je flat zal zijn van dag tot dag, afhangende van het weer. Dat leidt in de winter tot situaties dat je radiatoren soms zo gloeiendheet staan dat je je ramen of balkondeuren bij vrieskou moet openzetten om niet te smelten. Energieverspillend in extreme mate dus. Verder zijn er twee kritieke periodes, de overgang van winter naar lente en die van zomer naar herfst. SPEC gebruikt een aantal parameters zoals de gemiddelde temperatuur gedurende een bepaalde periode om te beslissen hoe warm ze het laten worden in je flat. Dat betekent dat ze bij de seizoensovergang dus de verwarming uitschakelen, en het daarna nog best koud kan zijn...pech gehad.

Anderzijds hebben ze bijvoorbeeld in ons appartementsblok alle flats aangesloten op de centrale aanvoer van warm water - verplicht. Wij moesten dus verleden jaar onze goede Vaillant bulex laten demonteren. In de plaats daarvan kregen we twee leidingen met twee meters binnen... eentje voor koud en eentje voor warm water. Dus nu hebben we ook centraal warm water. Dus geen zorgen meer over een slechtwerkende boiler en CO2 vergiftiging. Maar anderzijds hang je af van een slechtbetaalde stadsbediende - want SPEC is een parastatale - dus geen echte geruststelling.

In elk geval, in ons huis dat we aan het bouwen zijn, komt een degelijke Viessmann gascondensatieketel met aanvullend zonnepanelen + zonnecollector voor warm water, en als alternatief een traditionele Poolse tegelkachel met hout als brandstof...Baas in eigen huis dus. En energie van drie verschillende bronnen. Een hele geruststelling.

Freddy Suls om 20:14 | Link | 4 Reacties | 0 TrackBack

26-1-08

Samenhorigheidsgevoel

Wat hier in Polen opvalt, is hoe in tijden van nationale tragedie, het hele land ongeveer hetzelfde reageert. Geen postmodern sarcasme voor alle "ouderwetse" gevoelens van samenhorigheid,maar gewoonweg het gevoel "we leven allemaal mee, en dat willen we ook tot uiting brengen". Dat kan natuurlijk ook soms ook wel verstikkend werken, maar soms is het ook wel ontroerend.
Maar waarom die stelling?
Eergisteren, op dondergavond 24 januari stortte op de luchtmachtbasis Miroslawiec in het noordwesten van Polen een  Casa C-295 transportvliegtuig neer vlak bij de landingsbaan. 20 personen kwamen om, 4 bemanningsleden en 16 passagiers. Die passagiers waren de elite van de elite van de Poolse luchtmacht, die juist terugkwamen van een conferentie over... luchtveiligheid.
Een andere generaal was aan de dood ontsnapt omdat hij 20 minuten daarvoor in Poznań uitgestapt was.
Onmiddelijk werden er 3 dagen van nationale rouw afgekondigd.
En gisterenmiddag om 12:00 u een minuut stilte.
Wel, bij ons op het werk - de transportafdeling van een grote logistieke groep - kan je geen grotere heksenketel verzinnen dan een vrijdagmiddag midden in de planning voor de week daarna... Maar dus gisteren om 12:00 viel dat allemaal stil toen op Radio RFM/FM (de Poolse Radio Donna) 12:00 u werd aangekondigd. Allemaal zaten we stil op onze stoel... het enige geluid was dat van de fax.
Toch wel ontroerend en ik kan me dat in Belgie niet echt voorstellen.

Freddy Suls om 20:37 | Link | 0 Reacties | 0 TrackBack

23-1-08

Ziek zijn is ongezond

Als er een iets is dat je in Polen best niet overkomt, dan is dat ernstig ziek worden. Nu is dat nergens ter wereld een pretje, maar in Polen is dat voor een groot deel van de bevolking een reis in het onzekere.
De openbare gezondheidszorg, gefinancierd door de NFZ (Het Poolse Staatsziekenfonds), kraakt in zijn voegen. Ziekenhuizen zijn in een belabberde staat en velen staan op de rond van het bankroet, en een bezoekje aan de dienst Spoed is een trip back to the future.
Familieleden brengen zelf maaltijden naar het ziekenhuis voor hun familielid dat er ligt. Voor ongeveer  alles moet onder tafel worden bijbetaald, of het nu gaat om een hogere plaats op de wachtlijst, degelijke medicijnen...
Voor de minste behandeling zijn er immens lange wachtlijsten - zo moest onze poetsvrouw voor een afspraak met de oogarts zes maanden wachten, waarna wij haar het geld gaven om prive te gaan, en dan kon ze de volgende dag al terecht bij een privekliniek.
Een ander probleem is dat er al maar minder personeel is. Artsen en verplegend personeel haken massaal af, omdat ze de meest onmogelijke uren draaien voor een absurd laag loon. Van vrienden van ons is de echtgenote pediater in een van de bekendste kinderziekenhuizen in Warschau. Welnu, zij verdient 1500 PLN per maand - omgerekend nog geen 400 EUR. Volgend jaar heeft ze een bijkomende specialisatie afgewerkt en vertrekt ze met haar Franse echtgenoot naar Parijs. Weer een dokter minder.
Vele artsen vullen hun schamel maandloon aan door in een privepraktijk te werken en dit te combineren met hun uren in een NFZ hospitaal. Maar nu wilt de regering daar de schaar in zetten. Terzelfdertijd is het aantal uren dat artsen mogen kloppen nu wettelijk begrensd. Begrijpelijk want het laatste dat je wilt een halfslapende anesthesist aan je operatietafel. Maar het gevolg daarvan is dat vele ziekenhuizen in ernstige problemen komen en bijkomende artsen nodig hebben... die er niet zijn.
Het ergste zijn de plattelandsziekenhuizen eraan toe, want die vallen het eerst zonder medisch personeel.
Dus nu is de Wiite Woede goed losgebroken met stakingen van artsen en verplegend personeel. Maar het verbijsterende is dat men in zo'n geval dus ook allemaal staakt en je voortdurend in de krant leest dat ziekenhuizen ontruimd moeten worden omdat er niemand is die voor de patienten zorgt. Geen opvordering van personeel zoals in Belgie en eveneens geen minimumdienst.

Voor zij die het kunnen betalen, voornamelijk de snelgroeiende middenklasse, is er gelukkig nog privegezondheidszorg. Zo hebben wij allebei bvb een kaart van Medicover, een Zweeds bedrijf dat in Centraal Europa een uitgebreide infrastructuur heeft van priveklinieken, die qua kwaliteit op een Belgisch niveau staan. Daar kan je dag en nacht terecht, wordt het personeel goed betaald en gemotiveerd.
Zo hadden we een tijd geleden een uitgebreid feestje thuis, waarna ik ging afwassen (niet doen 's nachts na een feestje), met een gebroken wijnglas en een fel bloedende wijsvinger als gevolg. Zaterdagnacht 02:00 uur dus. Mijn echtgenote belde naar het alarmnummer van Medicover waar ze door een vriendelijke dispatcher geholpen werd.  40 minuten later waren er foto's van mijn vinger gemaakt en zaten de draadjes erin. Dat lijkt een prul, maar is zelfs in de hoofdstad van Polen 's nachts in het weekend geen evidentie.
Maar dat alles heeft ook een prijs. Medicover, Enel-Med, LIM.... zijn geen liefdadigheidsinstellingen maar bedrijven. We betalen elk per maand 125 EUR voor die dienstverlening. Maar gezondheid is onbetaalbaar. Het probleem hiermee is natuurlijk dat die dienstverlening ophoudt op het moment dat je je abonnement niet meer betaalt.

Anderzijds zijn er ook de talloze artsen die een prive-praktijk hebben, al dan niet gegroepeerd in polyklinieken. Daar kan je ook altijd terecht. Volgens de recentste statistieken zou 10% van de Polen reeds regelmatig gebruik maken van privegezondheidszorg. Maar voor diegenen die zich dat niet kunnen veroorloven, is het kommer en kwel.

Freddy Suls om 13:35 | Link | 2 Reacties | 0 TrackBack

WOSP deel 2

In een vorige posting had ik het erover dat bij de grote hulpaktie hier in Polen twee weken geleden, het Ministerie van Financieen dmv een BTW heffing 22% afroomde van de SMS'en die bij zo'n aktie voor aanzienlijke inkomsten zorgen. Blijkbaar hebben ze nu toch het schaamrood op de wangen gekregen - alhoewel dat voor de fiscus volgens mij onmogelijk is - en ze hebben nu toegezegd voor die 22% medische apparatuur aan te schaffen in het kader van de aktie. Ook slim natuurlijk - de waarde daarvan controleren wordt best moeilijk. Maar bon - het is toch beter dan niks.

Freddy Suls om 11:39 | Link | 0 Reacties | 0 TrackBack

13-1-08

WOSP

De mysterieuze titel bovenaan mijn blog dekt de grootste Poolse charitatieve aktie sinds 15 jaar, een aktie die bovendien elk jaar terugkeert en elk jaar groter wordt, en bewijst dat de Polen best een kei kunnen zijn in het organiseren als ze maar willen.
WOSP staat voor "Wielka Orkiestra Swiątecznej Pomocy" en is redelijk onvertaalbaar, maar betekent ongeveer zoiets als "Het Groot Feest hulp-Orkest" een letterlijke vertaling die niks zegt over de opzet.
WOSP werd 15 jaar geleden gestart door een TV journalist, Jerzy Owsiak, die in in 1992 begon met een aktie om kinderen met hartproblemen te helpen.
Sindsdien is die kleinschalige ee-nmans aktie jaar na jaar gegroeid, en heeft ze sinds het begin al 72 miljoen dollar verzameld.
Geld dat uitsluitend wordt gebruikt om medisched doeleinden in Polen te ondersteunen. Zo werden verleden jaar de inkomsten aangewend om insulinepompen aan te schaffen voor jeugdige diabetespatienten, en voor programma's Eerste Hulp. Andere jaren werd er bvb cardiologische apparatuur aangekocht voor kinderhospitalen.
Verfrissend overigens om eens een "nationwide" aktie te zien die niet trendy is, geen stijl "Studio Brussel Glazen Huis" waar dan De Morgen weer eens wild over wordt. Over WOSP zouden ze denkelijk niet veel te schrijven hebben want dat gaat over mensen in nood in je eigen land. Maar dat is weer een ander verhaal en ook compleet niet modieus.
Het WOSP is intussen uitgegroeid van een eenmans aktie tijdens een TV programma tot een KMO met 20 voltijds betaalde personeelsleden (ex-vrijwillgers) en letterlijk honderdduizenden - meestal jonge - vrijwilligers die op de finale (altijd tweede zondag van januari) die letterlijk overal in Polen rode hartvormige klevers met WOSP erop aan de man brengen, waarna jij dan in een verzegelde collectebus hoeveel geld steekt wat je wil. En dan zie je plotseling een complete bevolking met die klevers op hun jas rondlopen, inclusief bijna alle politici die zich natuurlijk op zulke dag graag in het zonnetje zetten.
Dan zijn er ook in alle grote steden live optredens (Kate Ryan was ook hier aan kniezwengelen), er zijn geldinzamelmaratons waar bekende akteurs en andere VIP's telefoons bemannen... Bekende bankiers beheren de geldinzamelingen... LOT Polish Airlines stelt een vliegtuig ter beschikking om Owsiak de hele dag het land door te vliegen. Enfin, Het Betere Werk.
En dit jaar was het de eerste keer dat TVN (Poolse VTM) en TVP (Staatsomroep) allebei de aktie uitzenden. Twee stations die elkaars bloed kunnen drinken in normale omstandigheden.
Owsiak is trouwens bij een bepaalde bevolkingsgroep helemaal niet populair - de conservatief rechtse katholieken. Ze zien Owsiak's zeer positieve invloed op de jonge generatie met lede ogen aan, haten het feit dat zijn aktie een volstrekt a-religieus karakter heeft.
En bovendien is Owsiak de organisator van de jaarlijkse "Halte Woodstock", een serie popconcerten in de zomer waar half de jeugd voor samenstroomt, en voor diezelfde groep tegenstanders een regelrecht Sodom en Gomorrah is.

En compleet eerlijk en transparant, want in een land waar elke week wel een nieuwe affaire aan het licht komt, heeft men WOSP nog nooit kunnen betrappen op onregelmatgheden. En hun tegenstanders zouden dat direkt aangrijpen als ideale ammunitie.

Wie overigens WOSP ook geweldig vindt, is de Poolse Schatkist. Want van alle SMS'en die vanddag werden verzonden voor de aktie, roomt de Schatkist 22% BTW af. Onder het motto "we zijn compleet onbeschaamd, so what ?"

Freddy Suls om 20:40 | Link | 1 Reacties | 0 TrackBack

6-1-08

De Drie Koningen in Warschau

Toen ik laatste vrijdag thuiskwam hing op de deur van ons trappenblok (en op die van alle voordeuren in de wijk) een grote gele aanplakbrief. Dat het pastoorsteam van de lokale parochie ons met een bezoek zou vereren.

Dat gaat dus zo. Na Nieuwjaar wordt er in de kerk afgeroepen dat er priesterbezoek op komst is... Op de bewuste dag komt er een misdienaar aankloppen dat de priester in het gebouw is en als je wil dat hij langskomt. (Over dat "willen" later nog wat meer).

Je wordt geacht een kruisbeeld klaar te hebben en een een wijwatermispel. De priester komt binnen, wijdt het water zodat het wijwater wordt, zegent je huis en daarna wordt er samen gebeden. Dan haalt hij zijn database boven (zwart notaboek waar alle parochianen in staan) waar jij dus ook instaat. Van welke parochie je komt, of je kinderen hebt, of je voor de kerk getrouwd bent... Ze weten dus effectief alles van je. En op het einde wordt je geacht discreet een enveloppe met "inhoud" te geven. (Ik als Vlaams cynicus ben geneigd te denken - dat die enveloppe het doel is van het hele bezoek.) Ba het bezoek wordt er op je voordeur met krijt de letters K M B aangebracht. Bedoelende dus Kaspiar, Melchior, Baltazar of voor de atheisten onder ons de drie koningen :)

Nu over dat "willen". Mijn echtgenote is succesvol TV producer, twee universitaire diploma's van de Jagiellonskie Universiteit in Kraków en dus toch een vrouw van de wereld. Welnu, die moderne, hoogopgeleide,tolerante vrouw zal vrijdag zich haasten om op tijd thuis te zijn om de priester te ontvangen. Want er is een serieuze schaduwkant aan dat "willen". Nogal wat kerkhoven in Polen zijn eigendom van de Kerk. En als je in de database van de Poolse Kerk staat aangeduid op de slechte manier kan je dus fluiten naar een begraafplaats. Ik noem dat serieuze chantage. Want Polen nemen dat zeer ernstig op.

Ikzelf ga af en toe naar de "Engelse parochie", de Engelstalige parochie voor buitenlanders. Daar voel ik me wel thuis. Dat is zoals bij ons, met een blijmoedige priester die het niet over politiek heeft tijdens de preek. Met een positief verhaal.

Anderzijds is er ook een andere kant aan dat soort huisbezoeken. De Kerk hier in Polen is een serieuze factor in de sociale eerstelijns hulpverlening aan wat wij in Belgie de Vierde Wereld noemen. De pastoor van de parochie kent zijn parochianen en zo kan er geregeld ook steun naar deze mensen vloeien. Maar alles hangt af van de priester zelf en dat maakt het ook weer willekeurig.

Persoonlijk neem ik niet deel aan dat soort rituelen omdat ze te ver van mijn bed staan, en de Poolse Kerk als instituut wekt vooral weerzin op eerlijk gezegd, als een steenkoude uitermate arrogante Kerk die vooral bezig is met te proberen haar macht niet te verliezen. Maar anderzijds ben ik een immigrant die niet heeft gewoond onder de nazi- en communistische bezetting, tijden waarin de Kerk de enige houvast was en het enige vrijheidsbastion. Hoe vreemd dat nu ook moge klinken.

Een hoop gemengde gevoelens dus.

Freddy Suls om 20:00 | Link | 10 Reacties | 0 TrackBack

2-1-08

Winterkoude

Ondertussen is het 2008 en zijn de eindejaarsfeesten - letterlijk en figuurlijk - verteerd. Het nieuwe jaar is met een echt koudeoffensief ingezet. De boordcomputer in mijn auto toonde vanavond -9 C aan. En in een grote stad is het toch altijd een beetje warmer als op "den buiten".
Maar het kan altijd nog een stukje erger. In januari 2006 was het 's nachts -27 C.
Dit is voor mij hier in Polen alijd de zwaarste periode, tussen november en einde maart, en vooral nu. Het begint donker te worden rond 15:30 en 's morgens is het ook nog donker om 07:30.. Het is gewoon barkoud, met eeuwigdurende nachtvorst (en geloof me, je auto drie maanden aan een stuk 's morgens te moeten ijsvrij maken, dat vreet aan je) en je weet dat dat nog maar het begin is...
Dat wordt dan weer op zonnige dagen goedgemaakt door sprookjesachtige panorama's van met ijs bedekte bomen en de Stare Miasto (Oude Stad) hier in Warschau die op zulke zonnige winterdagen uitziet als een prentkaart. En met een hete gloeiwijn in je stamcafe kan je er dan weer tegen.

Ik heb ondertussen beslist mijn studies Pools terug op te nemen en heb in december testen gedaan in het Polonicum Instituut van de Universiteit van Warschau. Ik heb al een aantal jaren Pools gedaan in Belgie en later hier in Warschau. Maar ondanks dat ik als enige Vlaming tussen pakweg 50 Polen werk en hele dagen Pools tater, komt er toch sleet op en heeft vooral mijn grammatica een serieuze opfrissingsbeurt nodig, althans dat vind ik zelf.
Die test was best moeilijk en heel slim opgevat, met in moeilijkheid stijgende vragen,die alle niveaus omvatten.
Resultaat dat ik in categorie B1 ben terechtgekomen, wat een gemiddeld niveau is (niveaus zijn A1-3 voor beginners, B 1-2 voor gevorderden en C1-2 voor de slimme mensen).
Tweemaal per week ga ik me 'avonds terug buigen over Poolse naamvallen en ik kijk er al naar uit.
Ik weet overigens niet echt of B1 wel zo schitterend is, in aanmerking genomen dat ik hier toch al een tijd woon. In de vorige talenschool waar in 2004-2005 Pools volgde eindigde ik op B2, maar ik denk dat de unief toch met een grotere ernst test en examineert dan een commerciele school.
Als onze HR afdeling het cursusgeld nu nog op tijd overschrijft kan ik er volgende week dinsdag terug tegenaan. Anders wordt het half maart...

Freddy Suls om 20:51 | Link | 0 Reacties | 0 TrackBack

6-11-07

Zondagssluiting

Diegenen die mij persoonlijk kennen, weten dat ik een rabiaat tegenstander ben van PIS (Wet en Gerechtigheid), die in de vorige regering de meerderheid uitmaakte. Maar als er 1 ding is dat ze goed hebben gedaan (en geloof me, het doet me pijn dat te moeten toegeven) is de verplichte sluiting van de retailers en shoppingcentra op een aantal nationale feestdagen. Ik vond het overigens altijd schokkend, dat zo een nationalistisch en katholiek volk als de Polen bvb op 1 November (Allerheiligen) en 11 November (Onafhankelijksheidsdag) gewoon en met volle overtuiging ging shoppen.
Waar is de logica? (Overigens volgens mij een compleet on-Pools begrip)
En wat een heisa er werd gemaakt op vele expat fora hier in Polen. Jongens toch.... Want ze stonden voor de deur van hun lokale Auchan of Real. Ramp!!! Ze konden gedurende een volle dag niet shoppen. En nog erger... hun Bomi of Piotr i Paweł (up-martket supermarkten, voornamelijk bezocht door rijkere Polen en expats) waren ook gesloten. Ze konden dus gedurende een volle dag hun favoriete gerookte zalm of Frans bladerdeeg niet kopen. Je zou voor minder een revolutie beginnen...
Ik vind dat dus een prima stukje wetgeving. Net zoals ik het volkomen absurd vind dat Tesco hier 24/24 open is... 7/7. Onmenselijk en volkomen idioot. Vroeger in Vlaanderen vond ik het ook niet erg dat onze plaatselijke Delhaize 's zondags niet open was. Dus een veralgemeende zondagssluiting... laat maar komen. De personeelsleden van die shopping centra en retailers hebben namelijk ook recht op een normaal weekend, en moeten op 1 november ook de graven van hun familie kunnen bezoeken.

Freddy Suls om 21:17 | Link | 0 Reacties | 0 TrackBack

Begin november

Doordat we allebei zowat een halve/hele week ziek geweest zijn (enkel onze poezen waren de gezonde noot in het huishouden) hebben we dus niet kunnen deelnemen aan Allerheiligen. Overigens moesten we allebei werken. Dat wil zeggen gelukkig van thuis uit met de laptop.  (Soms overigens best moeilijk met een poes die op je laptopklavier wilt zitten of je beker warme melk met honing geweldig interessant vindt... Maar ik dwaal af) Maar dit terzijde... Nee, Allerheiligen is dus weer voorbij, en wat me hier in Warschau daarbij fascineert is dat de Polen op zo'n dagen een ongelooflijk organisatietalent aan de dag leggen. Er worden tientallen extra bus- en tramlijnen georganiseerd naar de diverse kerkhoven, parkeerplaatsen georganiseerd... folders gedrukt... Ik ben elk jaar weer onder de indruk.
Wat dan weer tragisch is, zijn de tientallen doden die elk jaar op de Poolse wegen vallen door dronkenschap en roekeloos rijden. Toch wel cynisch, op 1 november zelf definitief richting kerkhof gaan.
Het beroemde Powązkowski kerkhof is overigens op zulke dagen een absolute "attractie".Daar ligt iedereen begraven met naam en faam. En de "gewone" Pool die daar een familiekelder heeft is daar overigens bovenmatig trots op. Het kerkhof herbergt overigens een schat aan indrukwekkende grafmonumenten, waarvan er vele in een vervallen staat zijn. Voor de restauratie ervan staan op Allerheiligen tientallen acteurs/actrices en ander mediapluimvee met collectebussen op het kerkhof. Een lofwaardig initiatief overigens volgens mij.
Vandaag overigens van het werk naar huis gereden in continue vlagen van smeltsneeuw en regen. Echt novemberweer dus.

Freddy Suls om 20:42 | Link | 1 Reacties | 0 TrackBack

24-10-07

Dag van de dynastie

Eergisteren de jaarlijkse uitnodiging gekregen van de ambassade hier in Warschau voor de receptie op 15 november. Een ambassade die in een van de mooiste gebouwen van Warschau is gevestigd, het Mniszech paleis. Door de Belgische Staat opnieuw opgebouwd vanaf nul na de oorlog.

Zo'n uitnodiging krijg je automatisch als je bij de ambassade geregistreerd bent op de dienst Bevolking en een blauwe identiteitskaart hebt voor Belgen in het buitenland. Overigens laat dat Belg-zijn me volledig koud. Het feit dat de Brabanconne er gespeeld wordt en de gewone speeches er afgestoken worden horen er bij... Maar de nieuwe ambassadeur hier in Warschau is een zeer toffe pee, en zo'n receptie blijft toch een gelegenheid om mede-landgenoten te ontmoeten en wat bij te praten. En het moet gezegd, ze is toch altijd goed georganiseerd.

Die dag van de dynastie associeer nog altijd met die vrije dag in het lager en middelbaar (?) onderwijs. Bestaat die overigens nog?

Freddy Suls om 20:28 | Link | 3 Reacties | 0 TrackBack

20-10-07

Clouseau

Elke zaterdag doe ik de weekaankopen voor onze familie in onze lokale Carrefour. Mijjn lieve echtgenote heeft daar een absolute hekel aan, en dus blijft er enkel ondergetekende over... Niks spectaculairs of meldenswaardig denk je dan. Tot ik tussen alle muzak in plotseling "Daar gaat ze" van Clouseau hoorde. Weliswaar in het Engels, maar wel gezongen door de originele jongens :) Toch wel de laatste muziek die je hier verwacht.
Ik moet zeggen dat je me niet snel kan betrappen op gevoelens van heimwee, maar als je op zo'n moment een geluid van thuis hoort in een supermarkt in Warschau... dan dwalen je gedachten toch even af.

Freddy Suls om 20:25 | Link | 0 Reacties | 0 TrackBack

19-10-07

Winterprik

Ik had beter niet geschreven in mijn eerste posting dat we hier een "Gouden Herfst" hebben. Of liever hadden :) Vanmorgen was het maar een graad of 2-3 en de halve dag hebben we hier al een mix van smeltsneeuw en regen gehad. In Zakopane (in de Karpaten) blijft de sneeuw al heel de dag liggen. Een vooruitzicht op een strenge winter, of een gewoon een vroege prik? Wie zal het zeggen.

Dit doet me in elk geval eraan denken dat we in november weer allemaal de zomer- naar winterbanden wisselen. Indien je een vaste garagist hebt waarmee je een goede relatie hebt, houdt die je banden voor het andere seizoen bij. Een ritueel dat tweemaal per jaar terugkeert. Die bandenwissel is niet verplicht maar wel een aanrader. Een Poolse winter is niet hetzelfde als een Belgische...

Zondag zijn het parlementsverkiezingen, waarover reeds op andere blogs het een en ander geschreven is. Hier op het werk circuleren er al heel de dag de nodige grappen dat dit snertweer de "Grijze Baretten" (een bijnaam voor het legioen gepensioneerde vrouwen die altijd conservatief rechts stemt) thuis zal houden deze zondag, en ze dus niet gaan stemmen. Ik ben benieuwd.

Freddy Suls om 15:07 | Link | 0 Reacties | 0 TrackBack

17-10-07

Kuifje in Polen

Als ik uit het raam van ons kantoor in de buurt van Warschau kijk, is het een uitzonderlijk mooie herfstdag. De "Gouden Herfst" zoals ze dat hier in Polen zo treffend omschrijven. Het zou volgens de lokale Frank Deboosere vandaag zelfs 18 C worden.

Een ideaal moment om aan deze blog te beginnen.

Ik ben Freddy en woon volgende week 3 jaar in Warschau, samen met mijn Poolse echtgenote en onze twee poezen. Hoe ik in hier terechtgekomen ben? Zoals veel andere Medevlamingen vanwege de liefde... Mijn echtgenote dacht er geen moment aan om naar de Antwerpse Kempen te verhuizen, en dus had ik eigenlijk geen keus...

En ik voel me inderdaad nog steeds een beetje "Kuifje in Polen". Ook na drie jaar in dit boeiend maar moeilijk land zijn er nog zeer dikwijls zaken die me verbazen, in positieve of negatieve zin, die me kunnen ontroeren of (gelukkig niet dikwijls) ergeren.

Freddy Suls om 11:35 | Link | 1 Reacties | 0 TrackBack