De "cables" van de Amerikaanse ambassade in Den Haag

De laatste weken maakt men mee dat de Nederlandse regering voortdurend moet reageren op de mondjesmaat gepubliceerde "cables" die de Amerikaanse diplomaten vanuit Den Haag de laatste jaren naar Washington stuurden. Zoals elders komt daar eerder een ontluisterend beeld van de lokale politici naar voren. Dat Nederlandse politici en ambtenaren op zo een slaafse manier de Amerikaanse regering ter wille zijn, is elders zelden vertoond. Men waant zich, als men het leest, ergens in een bananenrepubliek.

Uiteraard komt dit alles niet als een grote verassing. De Nederlandse regering is, na de Britse, zowat het tweede schoothondje van Washington. Uit welbegrepen eigenbelang? Niet helemaal. Soms is het eigenbelang ver te zoeken. Men neme maar de missie naar Afghanistan. Die heeft uiteraard het Nederlandse bedrijfsleven geen cent opgeleverd en alleen maar gesneuvelde Nederlandse soldaten gekost. Maar toch besloot de Nederlandse regering, toen nog onder premier Balkenende, om onder de vlag van de NAVO soldaten te sturen hoewel het daar gevaarlijk was. Verleden jaar struikelde de regering Balkenende dan over het eventueel verlengen van het avontuur. Balkenendes coalitiepartner, de PvdA, weigerde hieraan nog langer te willen meewerken. Dit ondanks verhoogde Amerikaanse druk. Er volgden nieuwe verkiezingen, waarna de PvdA uit de regering werd gehouden.

Dat die Amerikaanse druk er was, is nooit een geheim geweest. Dat hoge Nederlandse ambtenaren de Amerikaanse regering adviseerden hoe ze het beste de tegenstribbelende Wouter Bos (toen minister van Financiën en vice-premier) konden aanpakken, is dat wel. Het is zelfs ongehoord. In geen enkel land zou een ambtenaar die zoiets doet, nog een dag langer in functie kunnen blijven. Zo niet echter in Nederland. De regering Rutte-Verhagen wist te melden dat al die "cables" die nu door Wikileaks zijn "gelekt", ten slotte alleen maar de visie van de Amerikaaanse ambassade in Den Haag vertolken. Als er al gesprekken waren geweest tussen de ambassadeur en hoge ambtenaren om het regeringsbeleid te beïnvloeden, dan is dat niet alleen "normaal", maar ook "functioneel". Diplomaten doen nu eenmaal zoiets. Van dergelijke gesprekken echter geen verslagen van gemaakt. Dus wat er precies allemaal besproken wordt bij een kop koffie, dat weten we niet. Voorts smukken diplomaten graag hun rapporten wat op. In dit geval om de bazen in Washington te behagen. Kortom, ze verzinnen soms wel wat. Soms begrijpen ze de plaatselijke codes maar half of zijn ze de lokale taal onvoldoende machtig. Maar wat dan te denken van de toenmalige Amerikaanse diplomaat Ivo Daalder die in Brussel bij de NAVO was gestationeerd? Ook hij kwam in Den Haag tussenbeide. Echter, Daalder spreekt perfect Nederlands, omdat hij uit Nederland komt. Vandaag heeft hij een topfunctie bij President Obama. Of Daalder ook nog, behalve zijn Amerikaans paspoort, een Nederlands paspoort heeft, dat bericht is nog niet in de media opgedoken. De rechtse populist Wilders, die een oorlogje voert tegen mensen met twee paspoorten, zwijgt hierover in alle talen.

Uit de hele affaire blijkt voorts dat Washington vooral op Nederland focust om het eigen buitenlands beleid beter aan de Europese landen te kunnen verkopen. Men zou dan kunnen verwachten dat het inmiddels tot volle wasdom gekomen populisme zich tot spreekbuis van de volkse verontwaardiging maakt. Maar niets daarvan. De grote populist Wilders houdt de kiezen op elkaar, ook al wordt hij in de "cables" alles behalve gunstig beschreven. En links dan? De PvdA gromt wel wat over hetgeen vooral ex-minister van Financiën Wouter Bos is aangedaan. Maar Bos heeft inmiddels de politiek verlaten voor een baan in het bedrijfsleven. Dus die zwijgt zelf liever. En de andere linkse partijen? GroenLinks zou graag de missie in Afghanistan verderzetten, ook al mort de achterban hierover. Dus van die kant ook geen revolte. De populistische SP dan? Die houdt het liever bij de strijd tegen de bezuinigingen, dus bij de binnenlandse politiek. D66 dan? Daar ziet men in de Verenigde Staten alleen maar een grote broer om tegen aan te schurken als het even kan. En de liberale VVD en het CDA zitten in een coalitie die graag de Amerikaanse politiek ondersteunt.

Een grote schoonmaak in het ambtelijk apparaat dan? Dat is ongewoon. De officiële ideologie is dat ambtenaren geen politieke mening hebben. Ze zorgen daarbij voor continuiteit. Ministers komen en gaan, ambtenaren blijven. Nee, politieke benoemingen van hogere ambtenaren zijn in Nederland niet bekend. Maar studies hebben wel al uitgewezen dat ze allemaal uit dezelfde scholen en universiteiten komen. Waarbij de Universiteit Leiden traditioneel bekend staat als de fabriek voor diplomaten van conservatieve signatuur en de Universiteit van Amsterdam voor bestuurders met een links imago. Beide bloedgroepen lopen elkaar niet voor de voeten. Want ze zoeken hun weg naar verschillende departementen. De eersten spoeden zich naar de "rechtse" departementen (Buitenlandse Zaken, Economische Zaken, Defensie) en de tweeden naar "linkse" departementen (Welzijn, Sociale Zaken, Onderwijs, etc.). De eersten zijn de "dealers" en de tweeden zijn de "spenders". Het wonderlijke zaakje wordt bij elkaar gehouden door de ministeries van Financiën en van Justitie waar men vooral technocraten aantreft die voor orde moeten zorgen. Het zijn nu vooral de "dealers" die door de Amerikaanse "cables" in beeld zijn gekomen. Want die doen immers "zaken" met Washington.

En ten slotte komt men tot de merkwaardige slotsom dat niemand deze verkavelde machtsblokken ter discussie wil stellen. Ook niet door de populisten van links en rechts. Vandaar dat de regering Rutte-Verhagen gewoon roerloos blijft zitten, wachtend tot de bui overgewaaid is. En die zal zijn overgewaaid als er geen smakelijke "cables" meer uit de koekjesdoos van Wikileaks komen. Inmiddels loopt iedereen zich warm voor de volgende verkiezingen in maart. Dan moeten provinciale raden worden gekozen die op hun beurt senatoren verkiezen.

 


 

Sentimenten bij 30 miljoen vs 30 miljard

 

 

Nederland was deze week in de ban van de commissie De Wit. Zij onderzoekt de oorzaken van de kredietcrisis en de overname van ABN Amro. Bij het onderzoek naar de overname van de ABN Amro door het bankentrio Fortis, Santander en de Royal Bank of Scotland, hebben vele bankiers, accountants en politici hun zegje gedaan. Deze week waren de hoofdrolspelers aan de beurt. Het is geen geheim dat zij die dat wilden, vooraf een media training hebben gekregen. Zij hebben geoefend in het opgelucht kijken, ze leerden hoe zich te presenteren, en ze moesten zich vooral uiten in begrijpelijke taal. Opvallend waren uitingen van veel en diverse emoties: de heer Groenink, bestuursvoorzitter ABN-Amro had 30 miljoen met  tegenzin  meegenomen. ‘Met een zekere woestheid’ had hij het geld aangenomen. “Ik vind het zelf ook heel wrang dat ik zoveel geld heb meegekregen”, aldus Groenink. Groenink betreurt het gebeuren. Er aan toevoegend dat de ABN-Amro daar niet onder geleden heeft, het nieuwe bankentrio moest daar voor opdraaien. Oef, wat een opluchting voor de Nederlanders, dat het niet ten koste was gegaan van hun bank, dé bank, zoals ABN-Amro zich hier naar eigen zeggen destijds noemde. Dezelfde mijnheer Groenink had ook weinig aan te merken aan de variabele beloningen, mits er grenzen aan zitten. En zeg nu zelf: 30 miljoen is toch ook een grens?! De president van de Nederlandse Bank, de heer Wellink, zei vooral boos te zijn. Knarsetandend had hij zijn akkoord gegeven voor een overname door het bankentrio. Instinctief verzette alles zich in hem en als hij ook maar één gaatje had gezien om ‘nee’ te zeggen tegen de overname, dan had hij het ook gedaan. Minister Bos, Financiën, zat te wachten op de beoordeling van de DNB. Maar ook financiën zei dat hen geen blaam treft, zij vertrouwden immers op de DNB. De Belgen en de Britten kregen ook een veeg uit de pan: bij Wellink en Bos was er ook twijfel over de juistheid en volledigheid van de geleverde informatie door de Belgen en de Britten. Bos deelt die twijfel maar wil niet lastig doen bij Belgische of Britse collega’s “we gaan nu richting Europees toezicht” en daarom wil hij ook met hen vooral on speaking terms blijven. Bos hoopt dat de volgende crisis lang genoeg op zich laat wachten tot de gevolgen van de twee en een half jaar terug begonnen crisis, zijn weggewerkt. En over dé bank hangt volgens Bos een vleugje ‘onterechte romantiek’. In de volksmond wordt Groenink eerder een graaier genoemd: eerst dé bank verkopen aan een onbekwaam trio en vervolgens 30 miljoen op zak steken. De journalist Jeroen Smit, heeft in zijn boek ‘De Prooi’, een reconstructie geschreven van de teloorgang van dé bank. (Het is een bestseller geworden). Groenink waarschuwde op zijn beurt voor de 30 miljard die de schatkist – lees de belastingbetaler – dankzij Bos, nu moet betalen om dé bank, volgens Bos ‘ooit Nederlands kroonjuweel’, terug te kopen. En dat allemaal omdat DNB de juiste informatie werd onthouden, terwijl zij de goedkeuring voor overname eigenlijk had willen weigeren. De ABN top hekelde de rol van Bos en Wellink, enz….de commissie De Wit heeft nog een zware klus aan het ontrafelen van het zwartepietenspel.

En wij? Wij hoorden dat allemaal aan. Het was om bij te gaan huilen.


 

Een grote hoeveelheid criminelen

 

 

Het negen uur journaal op radio 1 meldde op  02.02,  Maria Lichtmis voor insiders: een grote hoeveelheid criminelen verhuist vandaag van België naar Nederland, om in Tilburg hun straf uit te zitten. Een hoeveelheid gebruikt men uitsluitend voor dingen of wordt als maat gebruikt bij stofnamen. Bij grote hoeveelheden denkt een mens al gauw aan een paar ton, kilos, liters of een ander streepje van de meetlat. Hier dus een hoeveelheid mens, nog wel een specifieke groep mensen: criminelen. Sinds de openhartigheid van advocaat Bram Moszkovicz weten we dat criminelen interessante mensen zijn. Mensen – dus ook criminelen – kunnen we ook uitdrukken in relatie tot hun onderwerp: % van de criminele waarde van de buit of  bij drugshandel de straatwaarde van het product. Bij moorden ligt zoiets moeilijker. Voor terroristen is het helemaal onbegonnen werk: voor een vermoedelijke terrorist wordt al een halve legermacht op de been gebracht. De Belgische-Nederlandse transactie gaat over de overplaatsing van 42 criminelen. Hetzelfde journaal wist nog te melden dat de Belgen vol bewondering waren voor het transportbusje waarmee de crimis vervoerd werden. De gewone Belg vs de criminele Belg .Honend werd nog de vraag gesteld of ze zo weinig gewend waren. Gevolgd door de opmerking dat de Belgische staat financieel is uitgekleed als gevolg van de Vlaams-Waalse problematiek, dat de Belgen zich nog nauwelijks fatsoenlijke gevangenissen kunnen permitteren en dat die toch al arme Belgen nu noodgedwongen een smak geld op tafel moeten leggen voor hun criminelen. De criminelen hebben inspraak gehad in hun overplaatsing. Eentje wreef nog een beetje zout in de wonde: Tilburg is beter bereikbaar met openbaar vervoer dan hun vorige locatie, in de buurt van Hoogstraten.

 

Vandaag 03.02 wachtte ik met spanning of het ochtendjournaal zou melden of de criminelen goed geslapen hebben, of de avondmaaltijd naar wens was geweest, enz… Niets van dit alles. Men is weer over gegaan tot een ander onderwerp dat leeft in deze maatschappij: voor vandaag staat ABN Amro in de schijnwerpers bij commissie De Wit. Oud-bestuursvoorzitter Rijkman Groenink wordt gehoord, alsmede een aantal andere topmannen.


 

Beheersbaar

 

 

Het lijkt alsof Nederland voor 2010 een nieuw codewoord heeft ontdekt: beheersbaar. Terwijl in vele landen  de oudejaarsnacht op lucullische wijze gevierd wordt, in België de Bob overuren maakt, heeft men hier vooral één andere zorg: hoe houden we oudejaarsnacht beheersbaar?! Medio januari zijn de cijfers van de beheersbaarheid gepubliceerd: er zijn maar 4300 meldingen van geweld binnen gekomen. Maar! Met ook nog de nadruk op officiële meldingen. De meeste geweldsdelicten waren drank en/of vuurwerk gerelateerd.

De komst van een dik sneeuwtapijt deed de gesprekken over de gewelddadigheden als sneeuw voor de zon verstommen. De commotie over treinen die niet of onregelmatig reden werd aanvankelijk beheerst door kopjes thee of koffie gratis aan te bieden. Nu is er een andere constructies bedacht: om de onvrede beheersbaar te houden is het ‘zoutkaartje’ geïntroduceerd. Dat betekent dat niet kortingkaarthouders ook met korting mogen rijden volgens de reguliere voorwaarden, met uitzondering van reizen tussen 16.00 en 19.00 uur. Tja, er moest verschil blijven tussen de betalers en de (op)zouters. De problemen rond zouttekorten zijn volgens de instanties weer volledig onder controle.  Ook de regering doet aan beheersbaarheid: het rapport van de commissie Davids over de participatie aan de Irakoorlog deed de coalitie wankelen. De premier maakte na langdurig en geheimzinnig overleg toch een knieval naar zijn partners CU en PvdA. Met de zin dat  ‘een adequater volkenrechtelijk mandaat nodig zou zijn geweest’, bracht de eerste minister Balkenende de crisis tot bedaren. Inhoudelijk moet het rapport nog behandeld worden. Liefst wordt dat uitgesteld tot na de gemeenteraadsverkiezingen op 3 maart 2010. Grapjes over de Zeeuwse stugheid van premier Balkenende worden met het uur banaler. Een radio uitzending liet vanochtend het balken van een ezel als achtergrondgeluid horen. Wil de vice premier de schade voor de PvdA nog enigszins beheersbaar houden, dan zal het IJslandse geld eerst moeten rollen. Ook de koningin riep haar onderdanen zich te beheersen, in het twitteren nog wel. Hier bedoeld als beperken. Om de discussie over de vader van prinses Máxima niet te doen oplaaien – lees te beheersen - zou de oud Transavia piloot die verdacht wordt van dodesvluchten voor de Argentijnse militaire dictatuur, in Spanje zijn opgepakt. Het dossier van de heer Zorreguieta wordt naar alle waarschijnlijkheid in 2010 gelicht, en ook hier geldt het oude adagio: regeren is vooruitzien. En als je dat niet in huis hebt, dan wordt het beheersen.


 

Bijzonder uitzonderlijk

Met het jaareinde is de inventarisatie van allerlei superlatieven in volle gang: de koudste dag, het meest gebruikte werkwoord, de langste file enz… Bijzonder uitzonderlijk is voor het eerst zo’n dertig jaar terug in een radioprogramma gebruikt, en is verder in de vergetelheid geraakt. Maar nu er nieuwe grenzen zijn bereikt, is het zowaar weer komen opdagen. Directe aanleiding: de ontregeling van de Nationale Spoorwegen, de NS. Er reden dagenlang geen treinen naar Brussel, als er al een binnenlandse trein vertrok was je terugreis over het spoor niet gegarandeerd. Nee, niet dat er iets niet klopte bij de Spoorwegen, dat zou ’s lands trotse vervoerder nooit toegeven, laat staan er iets aan doen. Alles is o.k. bij de N.S., maar sinds het beheer van de treinen en de rails niet meer onder een dak huizen, is ook daar sprake van dat andere mooi woord dat het land in z’n greep houdt: de krommunicatie. N.S. doet de treinen en Prorail de rails, en daarom was alles wat fout ging de schuld van de ander. Het was niet kouder dan een andere winterse dag, het laagje sneeuw was dun en woei met het eerste windje mee. Wie zal het zeggen? Er zijn veel varianten van hetzelfde thema: in de winter rijden de treinen niet of niet op tijd omdat het te koud is, in de zomer zelfde verhaal vanwege de hitte en in de herfst heet het probleem dat ze vierkante wielen hebben vanwege de bladeren.

Er zijn in dit land waslijsten bijzonder uitzonderlijke zaken: de discussie over de participatie in de Irakoorlog, de Betuwelijn, waarom het koninklijk huis een ton – 100.000,- euro -  extra kreeg toegeschoven bij de recente begroting, er wordt 200 ton – gewicht – illegaal vuurwerk  officieel verhandeld, Q-koorts en 40.000 gedode geiten,Wilders en de islamisering, wat er nu toch moet gebeuren met de Amsterdamse N.Z lijn, enz…. Dat laatste is zo beladen dat het nog vrijwel uitsluitend in initialen wordt genoemd. Het is nu wachten op diepe scheuren in de wanden van de Bijenkorf., ’s lands meest prestigieuze grootwarenhuis. Tweede Kerstdag 2009 was diezelfde Bijenkorf geopend. Officiële reden: de recessie. Door bijzonder uitzonderlijke omstandigheden hadden ze een extra dag inkomsten hard nodig.


 

Decemberzegels of het postgeheim verkwanseld

 

Ergens begin december kocht ik op het postkantoor – althans wat daar voor door gaat, het was een TNT vestiging – postzegels. Medewerkster wou weten of ik decemberzegels wou, binnenlands tarief euro 0,34 in plaats van de gebruikelijk euro 0,44.  De medewerkster deelde hierbij nog mee: “de decemberzegels mogen uitsluitend gebruikt worden voor Kerstwensen”. Nu zat in de dichte enveloppe die ik ter plekke wou posten een Sinterklaaskaart. En die mocht niet met decemberzegels gefrankeerd worden, zo werd mij op het hart gedrukt. Ik protesteerde:

 

  1. dat we al in december waren,
  2. dat er wensen in zaten, die ook christelijk waren;
  3. dat geen mens dat zou weten aangezien de enveloppe gesloten was.

 

En toen kwam de aap uit de mouw. Medewerkster: “TNT heeft het recht de met decemberzegels verstuurde post te openen”. Big brother heeft hier nu een naam: TNT!  Het postgeheim verkwanseld voor euro 0,10?!?  Toen ik afzag van de aankoop van decemberzegels probeerde de medewerkster mij nog tot andere gedachten te brengen. Ik moest heus niet denken dat elke willekeurige medewerker in mijn post zou kijken. TNT heeft een speciale afdeling die bij verdenking van oneigenlijk gebruik van decemberzegels de post mag openen. En dat team zou mijn Sinterklaaskaart wel eens kunnen onderscheppen! Ik was gewaarschuwd. En zoals altijd: als ik hierover nog iets wou zeggen of vragen: kijkt u op onze website www.tnt.nl  


 

Palestinareis 31.10 – 07.11.2009

 

 

7. Nablus, de Samaritanen, Bedoeïenen, Sebastia

 

Nablus: eind 1995 is het bestuur van de stad overgedragen aan de Palestijnse autoriteit als onderdeel van de Oslo-verdragen. Het is een van de zogenoemde A-gebieden, wat inhoudt dat de Palestijnse autoriteiten controle hebben over het gebied. In 2002 heeft het Israëlische leger een grote anti terreur actie gehouden waarbij de binnenwanden van de huizen werden opgeblazen. Anno 2009 staat Nablus weer volledig onder bestuur van de Palestijnse autoriteiten. Veel  militanten hebben hun wapens ingeleverd, er is nu een vreedzame sfeer. Iedereen die hier is omgekomen ten gevolge van de bezetting krijgt de martelarenstatus; een barende vrouw die door de check- point controle niet tijdig een ziekenhuis heeft kunnen bereiken en is overleden, is ook een martelaar. Toeristen zijn nog een zeldzaamheid. We raken in gesprek met een man die vier jaar heeft vastgezeten in een Israëlische gevangenis: aanklacht onbekend. Bij een reis naar Jordanië in gezelschap van zijn moeder en zus is hij opgepakt. Zijn koffer is buiten de auto gezet en opgeblazen. Een beproefd middel voor een redelijk gevangenisregime is een hongerstaking van 10 à 20 dagen. Voorwaarde is wel dat er internationale aandacht aan besteed wordt; spreker kent geen haat of wraakgevoelens tegenover de Israëliërs, hij heeft zich in gevangenschap ontwikkeld en werkt nu als vrijwilliger aan de universiteit aan een bewustwordingsprogramma bekend onder de naam BDS: Boycot, Desinvestment en Sanctions.
Nablus is bekend om zijn zeepfabriek. Buiten de stad zijn er veel steen- en marmergroeven. Nablus is tevens thuishaven van de Knefeh, een warmzoet gerecht op basis van polenta, ricotta, suiker, cinnamon, water en rozenwater. Verrukkelijk!

Nederzettingen: tussen Jerusalem en Nablus ligt een van de grootste en rijkste nederzettingen in het gebied. Voor de nederzettingen is water geen probleem, er zijn zwembaden, er zijn groen gesproeide parken aangelegd. Opvallend is de eeuwenoude olijfboom die bij de entree van de nederzetting een symboolfunctie vervult, terwijl in de wijde omgeving duizenden jonge olijfbomen zijn gekapt voor security reasons: er zouden zich terroristen kunnen verstoppen achter een olijfboom! Er is dan ook geen gevaar voor olijfoogst door tientallen ‘terroristen’ tegelijk!

Een nederzetting of settlement herkent men onmiddellijk aan het ontbreken van waterreservoirs op het dak. Palestijnse huizen daarentegen hebben altijd een eigen tank, de bewoner moet noodgedwongen een eigen reserve aanleggen omdat de waterdruk erg laag is en er voor Palestijnen slechts enkele uren per dag water beschikbaar is. 

Samaritanen: de berg Gerizim is hun thuishaven en ligt buiten Nablus. Zij hebben een aparte status en drie paspoorten: Jordanees, Israëlisch en Palestijns.  Zij zijn de kleinste sekte in de wereld, ca. 750 personen. De priesters stammen in rechte lijn af van Levi, en de erfopvolging geschiedt in mannelijke lijn, de oudste priester is tevens hoofd van de sekte. De Samaritanen zijn Joden binnen het Jodendom, maar de Joden zoals wij ze kennen beweren uit Juda te komen, waarin men heel duidelijk het woord Jewish herkent. Tegelijkertijd leven zij als Arabieren onder de Arabieren. De Samaritanen erkennen één God, één Profeet en één Heilig boek: de Pentateuch. Zij leven in het jaar 3648. In hun visie zal de laatste dag de Messiah komen. De Samaritanen zijn zeer religieus, en besteden vele uren per dag aan hun religie. Zij hebben de oudste taal en een eigen schrift dat ook in een andere taal gelezen kan worden. Zo verwijst het Ancient Hebrew naar een teken van het lichaam als tand, oog, arm, enz… in het Assyrian Hebrew spreekt men de woorden anders uit, en toch verstaan zij elkaar. Heel binnenkort zal het eerste museum der Samaritanen geopend worden. Financiële steun hiervoor hebben ze van Arafat gekregen, nadat de Israëliërs een verzoek hadden geweigerd. Zij zijn zeer vredelievend. Volgens hen is vrede tussen de Israëliërs en de Palestijnen een basisvoorwaarde voor mondiale vrede. Verder onthouden zij zich van een politieke mening. Voor de Christenen zegt hij: ‘Jesus came with peace and love’. Hun oude stevig gevestigde status weerhoudt hen niet van moderne aansluiting met de wereld: zij hebben T.V., internet en ook Facebook. Zij hebben een vrouwen tekort en trekken regelmatig vrouwen aan van buitenaf die voorgeselecteerd worden in 25 Joodse, 5 Christenen en 3 Moslim, bij voorkeur Turkse moslims.

 

Bezoek aan de Samaritanen kan alleen via check-point controle. Hier moet in een soort veldhut het paspoort achtergelaten worden, zij worden op een campingtafeltje op een grote stapel gegooid, als dit maar goed gaat!? Gevolg: uren lang loop ik rond zonder paspoort en dat in bezet gebied! Ik probeer in gesprek te geraken met de dienstdoende militair maar de enige woorden die ik uit zijn mond heb gehoord zijn no, no, en nog eens no.

 

Bedoeïenen: Onderweg naar Nablus zien we herhaaldelijk kleine groepen Bedoeïenen. Hun vee staat onder schamele afdakjes, het regent die dag zwaar, de straten veranderen snel in modderweggetjes. Bedoeïenen mogen geen asfaltwegen aanleggen, er wordt geen afval opgehaald in hun gebied, er is geen verlichting. Israël wil de Bedoeïenen het liefst domesticeren, maar dat is lastig met een nomadenvolk. Israël erkent hun systeem van landbezit niet en zegt: jullie zijn Bedoeïenen, jullie hebben geen land, jullie zijn nomaden. Zij zouden afstand moeten doen van het land van hun voorvaderen, maar wijzen dit totaal af.

Sebastia: is bekend om zijn Romeinse ruines. Sebastia ligt in Palestijns gebied maar de Israël Nature and Park authorities bepalen wie hier mogen komen, voor bezoek aan de ruines is permissie nodig. Sinds de tweede Intifada komen nog zelden toeristen uit Jerusalem naar Sebastia, en als dat al gebeurt dan worden zij begeleid door Israëlische soldaten. Wij reizen op eigen houtje, zonder begeleiding, en hebben ons geen moment onveilig gevoeld. De lokale leerkracht is onze gids. Hij laat ons de gerestaureerde gedeeltes van de ruines zien, de sporen van een amfitheater, restanten pilaren langs de wegen. De Baptistenkerk van Johannes de Doper heeft een zelfde historische waarde als de Geboortekerk en andere Christelijke bouwwerken. De Kerk stamt uit de tijd van de  Kruisvaarders. Italianen en Fransen hebben vele restauraties gefinancierd. Een wandeling voert langs 600-700 jaar oude olijfbomen. Sebastia is de oude hoofdstad van Samaria, het land van de Samaritanen.

 

 


 

Palestinareis 31.10 – 07.11.2009

 

6. Hebron, de Aartsvaders en the Hebron Rehabilitation Comm.

 

Bezetting, intimidatie, geweld, mitrailleurs, geloofsfanatici: Hebron heeft ze allemaal bij elkaar en overtreft hierin alle fantasieën. Hebron ligt volledig op Palestijns gebied. Het is van oudsher een handelsstad met 1001 kleine winkeltjes naar Arabische stijl. Met de komst van de militairen is dit drastisch veranderd: de stad is omgeven door wachttorens, er is een VN vluchtelingenkamp, ca. 500 huizen in de binnenstad zijn door militairen dichtgelast, een typisch voorbeeld van een Silent Wall. Ca. 1.000 winkels uit de binnenstad hebben vrijwillig hun deuren gesloten. In de smalle straten kan bij zware regenval het water niet weg, waardoor er overstroming ontstaat, alle dwarsstraten zijn ook dichtgelast. Dat alles om één reden: de kolonisten hebben met behulp van het leger huizen gebouwd boven de huizen van de oorspronkelijke bewoners. Over de smalle straten is een net gespannen ter bescherming tegen allerlei soorten afval als huisvuil en lege flessen, dat naar beneden wordt gegooid. Ca. 400 kolonisten worden er beschermd door zo’n 1500 militairen. In sommige straten mogen alleen Israëliërs en buitenlanders komen. De atmosfeer is bijzonder grimmig, we worden  geobserveerd vanuit wachttorens, overal zijn zwaar bewapende militairen.

 

De stad ziet er verlaten uit. The Hebron Rehabilitation Committee,  www.hebronrc.org doet er alles aan om mensen terug te doen keren, maar zij kunnen geen veiligheid garanderen, de oorspronkelijke bedrijvigheid is verdwenen, het is moeilijk om terug te gaan naar de normaliteit. Er is enige economische bedrijvigheid in de glas industrie en de aanbouw van druiven. Voorwaarde is o.a. ook dat er genoeg water beschikbaar is. We worden ontvangen door de HRC en zitten op de stoel waar Tony Blair een dag eerder zat. Wat hij verteld heeft weten we niet, in het Westen is de problematiek van Hebron zeer wel bekend.

 

We bezoeken ook het oord waarom al deze ellende draait: de begraafplaats van de Aartsvaders: Abraham of Ibrahimi, Jacob en Isaac liggen er, maar hen is weinig rust gegund. De Aartsvaders liggen er begraven met hun echtgenotes, behalve Rachel, die ligt in Jerusalem. Abraham zou het gebied gekocht hebben zo’n 3700 jaar terug. Wie spreekt hier de waarheid: de profeten waren goede vertellers en in die dagen was er nog geen kadaster! Arme Aartsvaders, het is goed dat ze niet weten hoe er met hun lijken wordt omgegaan!  Bezoek aan de graven doen Moslims en Joden ieder op hun stuk. Een half uur voor en na de diensten is er geen bezoek toegestaan. Er zijn beroemde schietpartijen geweest, allemaal op heilige grond, in 1929 schoten de Moslims op de Joden, in 1967 schoten de Joden op biddende Mohammedanen in de Moskee. Voor dat laatste kregen notabene de Palestijnen een jaar lang restricties bij het verlaten van hun huis. Het einde van de ellende is nog niet in zicht. De kolonisten willen de Moskee veranderen in een Synagoge. Het spreekt voor zich dat de Mohammedanen zich niet zomaar hun heiligdommen laten afpakken. Niet alle Joden zijn kolonisten, velen distantiëren zich van hen, van de staat Israël echter krijgen zij alle mogelijke ondersteuning en aanmoediging.

 

Een ander groot probleem: Israëliërs hebben spionnen en infiltranten aan Palestijnse zijde.. Een vermoed exemplaar krijgt het benauwd en neemt de benen als hij zich door een groep buitenlanders omringd weet in een koffiebar. Omgekeerde spionage komt zelden voor.

 

 

 


 

Palestinareis 31.10 – 07.11.2009

In deze Advents- en Kerstperiode reizen vele Christelijke pelgrims naar Bethelehem.

 

5. Bethelehem, en de Muur

 

Een klein stukje rijden van Jerusalem begint de Muur, dé Muur, die we nog ontelbare keren zullen zien. De betonnen Muur is ca. acht (8) meter hoog, sommige stukken Muur bestaan uit gaas, dicht en hoog. Andere stukken Muur hebben een geveegde zandstrook zodat de voetsporen van ongewenste gasten getraceerd kunnen worden. Binnen 500 meter van de Muur mag er geen bebouwing zijn. We leren ook een stille Muur kennen. De Muur is twee keer zo lang als de grens met de Bezette Westelijke Jordaanoever.

 

1.   Een bijzondere plaats voor zij die de heilige plaatsen rondom Jesus willen opzoeken is Bethelehem. Bethelehem is belangrijk vanwege de Geboortekerk en de St. Catharinakerk aan, het Mangerplein. Bethelehem is een centrum van Christelijke religieuze activiteiten. In een nabijgelegen dorp Beit Sahour worden de herders herdacht. Hiervoor is wat fantasie nodig: wie zal ons zeggen of in deze grot – een grot zoals er vele zijn in de wereld – de herders hebben gelegen? Wij blijven maar bij de symboliek. Het dorp heeft er een toeristische attractie aan over gehouden. Met een speciale touringbus vanaf Jerusalem rijdt een toerist langs een aangepaste check-point, Bethelehem ligt immers op de bezette Westelijke Jordaanoever. Israël wil zijn toeristen niet confronteren met de behandeling die ze voor Palestijnen hebben bedacht. Dus: controle met een mild regime. Wij kiezen voor de gewone bus en krijgen te maken met een ‘gewone’ behandeling, of wat daar voor ‘gewoon’ doorgaat: de bus wordt bij het check-point leeg gemaakt, uitstappen, bagage meenemen, en dan komen we in een ruimte  onderverdeeld in torenhoge hekken met stalen pinnen en waar we via een tourniquet langzaam en een voor een voor controle langs mogen. Een ‘terminal’ is de officiële benaming. Bagage wordt gescand, paspoortcontrole. Daarna nog x-tunneltjes doorlopen, links en rechts zware hekken en als men dat allemaal heeft ondergaan is men op de bezette Westelijke Jordaanoever. Officieel mag het stukje land – of wat er van overgebleven is - zich geen Palestina noemen, het heeft geen onafhankelijke status. Zolang er geen zekerheid is over de definitieve grenzen tussen Israël en Palestina, is een volwassen pacificatie niet mogelijk. En zonder die pacificatie kan het echte gesprek over het samenleven binnen en/of buiten deze twee – volwaardige - landen niet beginnen. De Muur is officieel gebouwd om Israël te beschermen tegen Palestijnse aanvallen. Uiteraard mogen de Israëliërs die muur op hun eigen grondgebied bouwen,  net zoals elk land dat mag doen. Het probleem met de Muur is dat hij voor een groot gedeelte gebouwd is of gebouwd zal worden – de Muur is nog niet af - op Palestijns gebied. Israël is hiervoor veroordeeld in Den Haag, maar bouwt toch rustig verder.

2.   De echte reden voor de muur zijn annexatie van Palestijns gebieden en vooral ook identiteitscontrole.  Officieel behoren bezette gebieden niet aan Israël en Israël heeft geen enkele juridische zeggenschap  over de inwoners. Maar de praktijk is anders.

3.   Een blik op de website van Anja Meulebelt  www.anjameulebelt.com leert ons bv. hoe hier met kinderen wordt omgegaan. Hoewel Israël het Verdrag van de rechten van het Kind heeft geratificeerd, verklaart het vervolgens eenzijdig dat het niet van toepassing is in de bezette gebieden. Palestijnse kinderen worden daar ‘berecht’ door de militaire rechtbank. (Settler kinderen vallen onder burgerlijk strafrecht). Het is geen uitzondering dat een kind tot 18 maanden cel wordt veroordeeld voor het gooien van stenen tegen de omheining van een nederzetting of naar en legerjeep - en dat nadat zijn advocaat strafvermindering heeft weten te krijgen. Vrijspraak is vrijwel onmogelijk, ook als het kind onschuldig is. Kinderen bekennen altijd, die ondervragingen duren ca. 10 uur en bekentenissen zijn opgesteld in het Hebreeuws, een taal die een Arabisch kind niet kan lezen. Geen bekentenis betekent automatisch langer de cel in. En onderhandelen met de aanklager kan alleen na een bekentenis. Een Palestijns kind wordt vanaf 16 jaar als volwassenen ‘berecht’ - settler kinderen vanaf 18 jaar. De leeftijd (van Palestijnse kinderen) op het moment van het vonnis geldt, niet het moment van het vermeende vergrijp. Identiteitscontroles bij een check-point zijn hiervoor heel geschikt. Bezoek in de gevangenis wordt vaak niet toegestaan, helemaal niet als de gevangenis zich in Israël bevindt, dat is verboden terrein voor Palestijnse mensen.

 

4.   Groot Bethelehem liep vroeger tot de Dode Zee. De goed geasfalteerde weg tussen Jerusalem en Bethelehem is een by-pass road, en daarop mogen auto’s met een niet Israëlisch nummerbord alleen rijden als het de autoriteiten belieft. Belieft het hen die dag niet – uitleg wordt hierover niet gegeven – dan moet er omgereden worden langs een ingewikkelde route en secundaire wegen. Bethlehem kent zeven toegangswegen en is met zeven soldaten af te sluiten van de buitenwereld. Officieel hebben de Palestijnse Autoriteiten (PA) het hier voor het zeggen. Maar hun macht is zwak en zeer beperkt. Zo is het gebied ingedeeld in zones A, B en C. A gebied wordt geregeerd door de PA – hoewel wij langs Israëlische check-points kwamen – A en B gebieden vallen overdag onder gemengde controle, ’s avonds patrouilleren er Israëliërs, zoals overal met machinepistolen,  en in C gebieden hebben uitsluitend de Israëliërs het voor het zeggen. Op de grens met Beit Sahour ligt een klooster van een Italiaanse Franciscaner orde. Het is nu in zijn voortbestaan bedreigd door de bouw van de Muur. Soms lukt het religieuze instanties hierover in hun voordeel te onderhandelen.

 

In het Citadel restaurant in Bethelehem raken we in gesprek met een aantal lokalen. Zij vertellen ons dat de Israëliërs het hele land, incl. de bezette gebieden,  onder controle houden middels de ca. 780 check-points. Er is grote werkloosheid onder de Palestijnen. Een spreker komt zelf uit een familie met 14 personen waarvan slechts 2 personen werk hebben. Ook de handel is zwaar getroffen door de bouw van de Muur: had men vroeger op zaterdag een omzet van zo’n 1.000 shekels, nu is de dagomzet gedaald naar zo’n ca. 300 shekels. De grote verdienste van Arafat was zijn Awareness of Palestinians, verder is er veel kritiek op hem te horen. Niettegenstaande zijn corrupte omgeving had hij toch een halfgod status. Abbas wordt ervaren als de nieuwe marionet van Israël en USA, niemand spreekt zijn vertrouwen in hem uit.

 


 

Palestinareis 31.10 – 07.11.2009

3. Jerusalem, en het geloof

 

Nauwelijks hebben we ons hotel verlaten, ontmoeten we een stoet bedevaarders die zich een weg baant door de souk: een lange rij prevelende gelovigen draagt het kruis tot de kerk van de VIIe statie, waar ze opgewacht worden; buitenstaanders wordt de toegang ontzegd. In dezelfde via Dolorosa zijn meerdere kerken, soms onopvallend achter een huizengevel verstopt zoals de kerk van de heilige Veronica of de VIe statie. We bezoeken het Jerusalem binnen de oude stadswallen, de kerk van het Heilig graf, de Calvarieberg, de Klaagmuur waar vrouwelijke en mannelijke devotie gescheiden worden.  De oude stad vormt een harmonisch geheel. Het is ingedeeld in vier stadsdelen: Joods, Arabisch, Armeens en Christelijk. Heel duidelijk zichtbaar is dat de voorzieningen in West Jerusalem en in de nederzettingen in Oost Jerusalem  heel goed georganiseerd zijn. Er zijn trottoirs, straatverlichting, parken, bankjes om te zitten en het afval wordt regelmatig opgehaald. In het Palestijnse deel van Jeruzalem zijn al deze voorzieningen niet of nauwelijks aanwezig, terwijl ze net zo goed belasting betalen aan de gemeente en aan de staat Israël. Een dwarsstraat richting Al Aqsa Moskee is versperd door een militair met machinegeweer: ‘it’s closed’ zegt hij bij herhaling. ‘Closed?’, ik zie toch dat de doorgang open is?! Meer dan ‘it ’s closed’ verneem ik niet, ik zal het er mee moeten doen. We maken kennis met het fenomeen joodse kolonisten: zij hebben zich gevestigd midden in een Arabische wijk, naast een kleine moskee. Zij genieten politiebescherming, en krijgen ondersteuning van het leger. Kolonisten staan in Israël buiten de wet, zij kunnen het zich zelfs permitteren bevelen van het Hoogste Gerechtshof te negeren. Elk stukje huis of land dat zij innemen, op wiens grondgebied dat ook zij, krijgt politiebescherming. Onder de label ‘Security’ kunnen zij ongestoord hun gang gaan. In gedachten ben ik nog een beetje in EU en stel mij zo voor: opeens vestigt zo’n kolonist zich in of bovenop mijn huis, verjaagt mij met machinepistolen, en dan sta ik daar rechteloos op straat!? We weten dat zoiets in Israël bestaat maar toen ik het zag komt het als onwezenlijk over. Bij een wandeling out of the Damascus gate komen we een demonstratie tegen van een Chassidische bewegingen. Het is zaterdag,  = sabbat. Een politieagente legt ons uit dat er elke zaterdag hele koren op straat komen ‘Sabbas Sabbas’ roepen ze, het is een demonstratie tegen betaald parkeren. 

Opvallend in een eerste contact met Jerusalem: overal is demonstratief het geloof, aanwezig. Joden al dan niet in witte gewaden en keppels, nonnen en Christenen uit alle windhoeken, Moslims met hoofddoekjes, soms gesluierd maar altijd zijn de ogen vrij.

 

Israël kent vier soorten paspoorten wat ook voor binnenlands reizen consequenties heeft.  Hillary Clinton verklaart diezelfde avond (31.10) tijdens een snelbezoek aan Jerusalem dat niet zij, doch president Abbas van Fatah, tegen de uitbreiding van Israëls nederzettingenpolitiek is. Maar Abbas kan niet zo veel, dat weet elk Israëliër. Volgens anderen bereidt Miss Clinton hier haar presidentsambities voor.

 

Op zondag mogen we de houten loopbrug oversteken die naast de Klaagmuur loopt en oversteekt naar de tuinen van de Al Aqsa moskee. Al jaren wordt onder de Tempelberg gegraven en gezocht naar bewijsstukken van het joodse karakter van de Tempelberg. Vriend en vijand weet dat daar geen religieuze Joodse plaatsen zijn maar toch blijven de Settlers, met steun van de regering,  maar graven en graven. Wachten op een nieuw mirakel?

 

Eerst moeten we een zware controle bij een check-point ondergaan: tourniquet door, bagage wordt gescand, vrouwen worden van mannen gescheiden en op bevel van de dienstdoend militair ook nog gefouilleerd. We staan midden in Arabisch gebied omgeven door Israëlische militairen. Elke controlepost, waar dan ook in het land, is altijd bemand door zwaar bewapende Israëliërs, helmen, machinepistolen, kogelvrije vesten. Legereenheden bestaan uitsluitend uit joodse Israëliërs, Arabische Israëliërs mogen niet in het leger. Mannen hebben drie jaar legerdienst, vrouwen twee jaar. Israëlische Bedoeïenen hebben wel legerdienst. Tot voor kort hadden de Bedoeïenen een ongeschreven bewakingsmonopolie van Israëls atoomonderzoekcentrum in Dimona. Zij zijn nu vervangen door een andere ‘underdoggroep’ in de hiërarchie: de Ethiopische Joden.

 

In de verte ligt de Olijfberg. Aan de rand van de Olijfberg zijn een paar olijfbomen bewaard gebleven. De Olijfberg is nu een begraafplaats voor Joden, het terrein is gehuurd voor 99 jaar. Alleen joodse Israëliërs mogen overal in het land terrein of huizen huren of kopen, ook in Palestijns gebied, terwijl Palestijnen niet eens in Israël mogen komen. Zij hebben hiervoor een speciaal pasje hebben. Speciale pasjes worden om religieuze redenen verstrekt, meestal één keer per jaar. Als er de dag waarop men reistoestemming heeft een speciale security reden van kracht is, dan is het pasje opeens waardeloos geworden. Palestijnen die in Israël willen werken moeten weer een ander speciaal pasje hebben, hiervoor moeten ze eerst ca. $ 100,--, investeren, ouder zijn dan 30 jaar en een familie gesticht hebben. Arabische Israëliërs mogen zich vrij bewegen.

 

Volgens de Israëlische grondwet is de Staat Laïc, en dat wil zeggen: seculier, wereldlijk, zonder kerkelijke binding. Maar … er is in Israël geen geschreven grondwet.

 

In het moderne stadsgedeelte van Jerusalem bezoeken we het King David hotel, waar alle groten der aarde hun handtekening hebben achtergelaten. In het King David hotel huisde vroeger de Britse Mandaatgroep; de akkoorden over de overdracht van Palestina zijn er ondertekend.

 

 

 

4. Diner buiten de Muur

 

Een grote eer viel ons te beurt: eten buiten de Muur. Het was een bijzondere ervaring. Eerst lopen we onder een hele hoge brug op peilers door: boven onze hoofden loopt een by-pass road uitsluitend te berijden door auto’s met een geel kenteken = joods of Arabisch Israëli. Wij zijn uitgenodigd bij een olijvenboer met een stuk land net buiten het dorp Beit Jalla, dat door Jerusalem geconfisqueerd is. De eigenaar is Palestijn en heeft alleen maar een Westbank ID (identiteitskaart) en is daardoor nu op zijn eigen land illegaal in Jerusalem. Zijn land is inmiddels alleen nog toegankelijk via twee hekken waarvan hij wel de sleutel heeft, maar zonder toestemming van de Israëlische commandant mag hij niemand binnenlaten. Gevolg: als wij in aantocht zijn wordt de militaire garde gebeld, zij komen met een vierkoppige bemanning aan, waarvan slechts eentje de jeep verlaat voor paspoortcontrole. Bij het verlaten van het terrein volgt hetzelfde ritueel. De Muur is op deze hoogte nog niet af, de lijnen zijn uitgezet door middel van gaas, prikkeldraad, en een hek. De taxi brengt ons tot het hek, soldaten controleren de grens. Het landschap is prachtig, zacht glooiende heuvels met ontelbare olijfbomen. Het huis is uit de Ottomaanse tijd en geniet om die reden afbraakbescherming. Anders is het gesteld met de keuken en de badkamer, die zijn later aangebouwd en worden nu  bedreigd door een afbraakverordening. Zonder keuken en badkamer wordt het huis niet alleen onleefbaar klein, de eigenaar moet zelf de afbraakkosten betalen. Het dak boven het terras moest om dezelfde reden al eerder afgebroken worden. Rechtsbijstand is voor een particulier een dure aangelegenheid. Militairen regeren over bezet gebied. In hetzelfde gebied hebben zich sinds kort nog een paar lieden gevestigd. Het is niet duidelijk wat zij willen en doen. De bewoners onderhouden geen relatie en zijn een bedreiging voor elkaar: met de aantallen neemt het risico toe dat de militairen hen allemaal de toegang ontzeggen. In de verte ligt een Franciscaner klooster met daarnaast een wijngaard waar de Cremisan wijnen worden gemaakt.

 

Menu: Warekdewali is de vrije uitspraak van het hoofdgerecht. Het is een druivenblad gevuld met een mengeling van rijst, lamsvlees, olijfolie, paprika, kruidnagel, zout en peper. Blad voor blad en met een engelengeduld wordt een hele pan gevuld en gerangschikt zodat er een structuur ontstaat. Daarna gaat er bepaalde dosis water en zout bij en het gerecht is klaar als het water is opgezogen. Dezelfde vulling gaat ook in kleine courgettes. We zitten buiten op het terras, alles om ons heen is aardedonker, stil met als enige geluiden het aflikken van alle vingers en een beetje smakken omdat het zo lekker is. Verder krijgen we nog les in olijven inmaken en traditioneel borduren, een specialiteit van onze gastvrouw. Het is een heel bijzondere avond, op dit stukje aarde buiten/binnen de Muur, we genieten van deze ongekende gastvrijheid, en de uniciteit van dit bezoek.

 

 

 
 

In samenwerking met


Schrijf mee

Woont u in het buitenland? Wil u ook meeschrijven aan En Nu Even Elders? Stuur een e-mail naar weblog@standaard.be



Zoeken op deze blog