De kanonnen worden op Letland gericht

Het was niet eens zo'n groot bericht, maar als in de Vlaamse media het woord "Letland" opduikt, gaat er plots een knipperlicht aan. Riga krijgt het bezoek van een Belgisch koningspaar. Neen, niet Albert en Paola; die zijn hier reeds op bezoek geweest, een paar jaar terug en alle Belgen mochten naar de ontvangst, een pianoconcert van een Antwerpse winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd en daarna een buffet met de best koks. Alleen waren de beste beetjes weg en de overblijvende hapjes koud toen het onze beurt was.

Neen, wij krijgen het bezoek van Herman en Yves. Het bezoek van de premier kaderde in de voorbereiding op het Belgisch voorzitterschap van de Europese unie voor de tweede helft van 2010. De premier zou alsdan vergezeld geworden zijn door zijn  minister van buitenlandse zaken. Maar die premier kreeg ondertussen een andere naam en de oude premier werd ondertussen president en de oude minister van buitenlandse zaken werd premier.

Vermits Dehaene druk bezig is in BHV en dus niet mee kan om op moeilijke vragen te antwoorden in plaats van Yves, komt het goed uit dat Herman erbij is om de weg voor Yves te bereiden en te berijden zodat hij geen domme dingen doet en op tijd komt waar hij verwacht wordt.

Herman heeft hier trouwens nog iets goed te maken. Bij de verkiezingen tot president heeft hij de enige vrouwelijke kandidaat figuurlijk een poepje laten ruiken. Laat nu die vrouwelijke kandidaat de Letse Vaira Vike Freiberga zijn, een pronte dame van 70 en vroeger alom geliefde presidente van Letland.

Zoals vandaag Mathilde, na de missie in Marokko, op aandoenlijke wijze wist te vertellen dat zij en haar bebaarde echtgenoot een complementair team waren, zo vormen Herman en Yves ook een complementair team. Ze drukken mekaars voetsporen: Yves gaf de sleutels aan Herman en Herman gaf ze terug aan Yves. Herman is de rustige vastheid zelve en Herman de onrustige spichtigheid in persoon. Laat ze dat nu doortrekken: Herman is de vastberaden spreker en Yves de bedaarde zwijger.

Dan snappen de Letten misschien wie er op bezoek komt en wat ze hier komen doen en dan blijft in de nationale pers het bezoek ergens in een klein artikel op pagina 15 vermeld.

Of wij Belgen in Letland deze keer weer worden uitgenodigd om onze complementaire Siamese tweeling te ontmoeten bij een drankje en een warm hapje? We zullen u ervan verslag doen mocht het zo zijn.


 

Letland getroffen door een meteoriet ... of toch niet?

Een zondag als een andere. Pas terug van een weekend in Liepaja (kuststad) en mijn echtgenote die de laatste berichten over de crisis wil weten van de Letse TV. Al het nieuws gaat trouwens over de crisis. Rechters die voor de tweede keer moeten inleveren bijvoorbeeld; eerst 20% en nu alweer 12%. Kunnen onze rechters nog een punt aan zuigen.

Maar terug naar de rustig kabbelende zondagavond. Plots wordt het nieuws onderbroken voor een dringende extra. Niet ver van de grens met Estland is een meteoriet ingeslagen. Volgens de plaatselijke brandweer met een krater van 20 meter doorsnede. Ik maakte nog de bedenking tegen mijn volkomen van de kaart zijnde echtgenote, dat met een beetje ongeluk, Estland trotse eigenaar van de meteoriet was geweest met alle internationale belangstelling vandien. Nu kon Letland zich voor één keer opmaken om de internationale pers te halen met een positief bericht, want bij nader onderzoek van de krater bleek er geen slachtoffer te zijn van de aanval uit het heelal.

Een horde wetenschappers haastte zich naar de krater om met het oog op de volksgezondheid te onderzoeken (wat wetenschappers meestal plegen te doen) of de meteoriet geen radioactiviteit uitstraalde. De Letse bevolking werd met aandrang gevraagd om niet in de buurt van de krater te komen.

Ramptoerisme is evenwel van alle tijden en van alle mensensoorten, maar in tijden van crisis had een snuggere Let al snel een afsluiting geplaatst en nieuwsgierige Letten werd vriendelijk gevraagd een kleine bijdrage te betalen om het 8ste wereldwonder te gaan aanschouwen.

De snuggere Let zal er wel niet rijk van geworden zijn, want maandagavond kon de nieuwslezer met een duidelijke snik in de keel aankondigen dat de krater niet van een meteoriet afkomstig was, maar netjes was uitgegraven door een GSM operator. Een stunt van een paar reclamejongens op zoek naar gratis publiciteit, want ook voor de reclame is het in Letland kommer en kwel. Aan de ontgoocheling van de Letten te zien is het echter weinig waarschijnlijk dat ze met deze stunt vele GSM zieltjes zullen hebben gewonnen.

Of hoe een enorme meteoriet plots een zeepbelletje bleek.


 

In Letland moet centrale verwarming letterlijk genomen worden

Het is herfst en na een warme zomer wuiven de vallende bladeren de laatste zonnestralen uit. Het kleuren van de bladeren is in Letland een hele gebeurtenissen en de Letten trekken in massa naar de vele natuurparken om het spektakel te aanschouwen.

Daar gaat het nu niet om. Nu de natuurlijke verwarming is weggevallen, moet de techniek het van de zon overnemen. Maar waar in België met een vloeiende draai van de knop een gezellige warmte het binnenleven binnenstroomt, is dit niet zo in Letland.

Ik woon in Riga. Het wordt kil en koud in Riga. Maar ik kan de verwarming niet zo maar met een vloeiende beweging aanzetten. Hier wordt de verwarming letterlijk centraal geregeld. Ergens in Riga, ik vermoed in een ouderwets, stoffig kantoor, zit een bediende van de CVM (de centrale verwarmingsmaatschappij) te twijfelen of de kou van vandaag een premature winterse oprisping is, die morgen alweer is verdwenen dan wel of dit het begin is van de koude winter. En zolang deze bediende, die waarschijnlijk de weersverwachtingen op de voet volgt, twijfelt, draait hij de verwarmingskraan niet open. Met de crisis is het zelfs niet uitgesloten dat hij een premie krijgt voor elke dag dat hij de kraan toe houdt. Die kraan is de centrale kraan waarmee gans Riga verwarmd wordt. Die bediende is de almachtige God van de warmte, die zich voor het komende half jaar Ra mag noemen, zoals de zonnegod uit de Egyptische mythologie.

Ik hoop dat het Ra ook gauw koud aan de voeten wordt, zodat hij niet talmt met het opendraaien van de warmtekraan.


 

De Rode Duivels van Letland

De Belgische Rode Engeltjes zakken steeds verder weg in het drijfzand van de gemakzucht. De miljoenenverdieners slaan een beschamend modderfiguur.

Anders dan met de Rode Duivels gaat het met voetbaldwerg Letland. Voetbal is hier een amateursport, die moet optornen tegen ijshockey, basketbal, wintersport en zelfs BMX, waarin het kleine Letland hoge ogen (tot en met Olympische medailles) gooit. Van de 2,4 Letten speelt er misschien een duizendtal in clubverband. De stadia van de enkele clubs doen denken aan de stadia uit de provinciale afdelingen in België. Er speelt geen enkele speler in de Premier League, de Bundesliga, de Eredivisie of la Ligue 1.

En toch. De Letten staan op een gedeelde tweede plaats in hun groep voor de WK kwalificatie. Kort op de hielen van Zwitserland en gelijk met Griekenland. Of ze naar het WK gaan is zeer twijfelachtig, maar de kleine Letten zijn boven zichzelf uitgegroeid. De Letten bewijzen dat "willen, is kunnen". De Belgen zijn een toonbeeld van "niet willen, is niet kunnen".


 

Kommer en kwel alom, maar proper zeewater

Het rapport van het Europees milieu agentschap over de kwaliteit van het water aan de kusten is uitgekomen en heeft België in diepe rouw en vuile voeten gedompeld. Slechts 15% van de gemeten kustplaatsen beantwoordt aan de gewenste norm. Het gaat hier over 40 gemeten plaatsen van onze 65 km kust. Dat komt natuurlijk omdat bij mooi weer gans België op dat kleine strookje kust de voeten gaat wassen en dan nog op hetzelfde moment. Het kan niet anders dan dat het zeewater die toevloed niet kan verwerken.

In Letland is het anders. Letland heeft een kustlijn van 531 km en daarvan beantwoordt 98% aan de hoogste Europese norm. Dus voor de 2,5 miljoen Letten (in een land dat 2 keer zo groot is als België) is er nog hoop in bange dagen.

Op een moment dat er elke dag wel een onheilstijding komt (massale ontslagen, onzeker pensioen, dalende lonen, een stilstaande economie, prijsstijgingen) krijgen ze van Europa een opsteker van formaat. Ze hebben tenminste proper zeewater. En als door de crisis de grond onder de voeten te heet wordt, kunnen ze massaal de voeten gaan koelen in proper water. Een luxe waarvan de Belg de komende vakantiemaanden ontstoken blijft, tenzij ...

Tenzij de Belg een goedkope vlucht boekt en met vrouw en kinderen komt uitwaaien in Letland. Een lege kust, vakantiehuisjes (met sauna) op loopafstand van het proper zeewater en om af te koelen een prachtige natuur in plaats van een overvolle dijk met torenhoog beton.


 

zonnecreme

Mijn tijd in Letland zit er bijna op. De vakantie is hier voor mij al volop begonnen en ook in Letland schijnt het zonnetje. Reden genoeg dus om zalig te relaxen in de tuin of op het strand. Toen ik zondag echter na een paar uur luieren in de tuin naar binnen kwam, merkte ik op dat mijn huid de kleur had van een kreeft en ik zonder verkrampen geen kleren kon aantrekken. Ik had wel degenlijk zonnecreme opgesmeerd, maar zoals altijd was ik erna in slaap gevallen. Mijn Letse vrienden (allemaal zonnebankfanaten, zoals de meeste jonge Letten) hadden niets weg van The Pink Panter (wit van voor en roos langs achter), zoals ik.
Na twee dagen rondlopen in T-shirt en lange broek, waagde ik me vandaag toch weer aan de zon. Op weg naar het strand vroeg ik mijn 9-jarig broertje of hij geen zonnecreme nodig had. "Zonnecreme?", vroeg die verbaasd. "Waarom? Ik heb dat nog nooit gebruikt!" En hij begon te lachen. Ik zei vluchtig iets over het gevaar van de zon, maar zag al snel in dat het toch niet veel uitmaakte.
Eens op de bus naar huis werd ik omringd door mensen met roodverbrande schouders en knalrode gezichten. De gemiddelde Let lijkt duidelijk geen fan van zonnecreme. Waarschijnlijk heeft dit weer te maken met hun liefde voor het natuurlijke en hun argwaan voor alles wat onnatuurlijk is. Om maar een voorbeeld te geven; deodorant, bespoten groenten, bewaarmiddelen,... worden door de Letten bewust gemeden.


 

Rusland

Mijn trip naar Rusland zit erop! Ik vertoef sinds twee dagen weer in Letland. De droom om Moskou en Sint-Petersburg te zien heb ik gerealiseerd. Ik heb heel wat uren op de trein doorgebracht, maar dat had ik er graag voor over. Reizen met uitwisselingsstudenten is trouwens een geweldige ervaring. Als je iemand beu bent, kun je bij anderen terecht. Elke student beleeft een totaal verschillend jaar en dus worden de verhalen nooit saai!
Het is moelijk om alle anekdotes en verhalen te onthouden. Een ding herinner ik me nog heel goed. In Rusland werd gezegd: "We have the biggest things, but nothing really works!". Ik herinner me nog een groot kanon binnen het Kremlin, recht tegenover het presidentieel paleis. Men weet niet of het eigenlijk werkt. Ook een reusachtige klok, die op een plein staat te pronken, is stuk.

Rusland op zich vond ik fascincerend. Er gaat een enorme uittrekkingskracht van uit die ik moeilijk kan beschrijven. Niet iedereen vindt de Russen zo sympathiek en ook ik schrok soms van hun koele ondertoon. Ondertussen weet ik dat dat vooral met de taal te maken heeft. Het Russisch is nu eenmaal geen taal die wordt gezongen of die je heel snel oppikt.
Ik heb bij mezelf gezworen om terug te keren, maar niet vooraleer ik de taal beheers. Om een stad als Moskou te zien heb ik weken nodig. Moskou heeft meer inwoners dan Belgie en een metronetwerk waar Parijs nog wat kan van leren. Ook Sint-Petersburg is een prachtige stad; de harmonie straalt een enorme rust uit.
Het gerucht doet de ronde dat Poetin (die meer in Sint-Petersburg verblijft dan in Moskou) liever Sint-Petersburg als hoofdstad van Rusland zou zien. Maar zo ver is het nog lang niet. Een Russische zei tegen me dat al het geld in Moskou zit, maar elke Rus Sint-Petersburg toch mooier vind!


 

hockeykoorts

"Latvija Uzvara!", klinkt het zowat elk ogenblik door de straten van Riga. Er heerst een geweldige sfeer in mijn stad. Met dit prachtig lenteweer wordt de stad overspoeld door hockeyfans, ijshockeyfans.
Uit alle hoeken van de wereld zijn ze afgereisd; Amerika, Canada, Rusland, Finland, Zweden, Tsjechie,...
En ik die dacht dat basketbal hier de sport was! Ijshockey is bij ons voetbal. Letland doet het wel heel wat beter dan Belgie. Ik heb op Internet ontdekt dat Belgie het C-landen kampioenschap heeft gespeeld. We hebben toch een bronzen medaille gehaald!
"Latvijas kommanda" was vorig jaar nog 9e op het wereldkampioenschap (voor A-landen) en natuurlijk stijgt de stiekeme hoop dat Letland wereldkampioen wordt in eigen land. Dat is net iets te hoog gegrepen denk ik, maar ze doen toch aardig mee. Gisteren stond ik nog op het Congresplein voor een groot scherm met honderden fans vol spanning te kijken naar de wedstrijd Letland - Slovenie, een wedstrijd die moest gewonnen worden. Na de eerste spelperiode kon ik de spanning (en het oorverdovend lawaai) niet meer aan en ben maar in de stad gaan rondwandelen. Het was overal opvallend stil bij een 0-1 achterstand. Maar even later, na het einde van de wedstrijd barsste het feest los. Een massa mensen kwam de straat op, 5-1 was het geworden; Letland door naar de volgende ronde!
Wat was ik er toch graag bij geweest in het stadion, dat nauwelijks op een halfuurtje van mijn huis ligt. De gedachte was nauwelijks in mij opgekomen of een vriend vroeg me mee naar de wedstrijd Verenigde Staten - Canada! Het stadion was niet echt gevuld omwille van de verpletterende overwinning van de Letten een uurtje daarvoor. Maar dat kon de pret niet bederven. Ik heb genoten. De ex-wereldkampioen Canada heeft het uiteindelijk met 2-1 gehaald in een spannende wedstrijd.
En zo heb ik op nog geen enkel vlak iets gemist in Letland. Enkel een wereldtitel zou nog mooi meegenomen zijn!


 

de vraag van vandaag

Vandaag stelde ik me de vraag. De vraag waarop ik nog steeds geen antwoord heb. En waarschijnlijk zal ik het ook nooit vinden. "Is het beter een 2-uur durende vliegreis of een 14-uur durende vliegreis van je favoriete land te wonen?"
Het antwoord? Noch ik of mijn Amerikaanse lotgenoot kunnen een antwoord verzinnen. Hoewel ik nog twee maanden te gaan heb (een hele zomervakantie!), begin ik me nu al zorgen te maken. Ik ben zo gehecht geraakt aan mensen, de stad, mijn leven hier. Ik heb geen idee van wat me thuis staat te wachten. Al die mensen die willen weten hoe het was, al die mensen aan wie ik het allemaal niet zo goed kan uitleggen. Is het dan beter dat ik op elk ogenblik het vliegtuig richting Riga kan nemen? Of is het beter zo ver te wonen dat het onhaalbaar is de eerstkomende jaren terug te keren? Ik weet het niet.
Een vriend zei me onlangs: "Denk niet zoveel aan het verleden of de toekomst, leef nu!" Zijn woorden waren nog niet koud, of we schoten allebei in de lach. Want hij en ik hebben nooit anders gedaan, en zullen ook nooit anders kunnen denken!


 

lenteschoonmaak

Een opmerkelijk straatbeeld in de binnenstad van Riga doet mij even halt houden op zondagmorgen. Op het moment dat ik oversteek, stopt een vrachtwagen voor de stoep. Ik blijf verwonderd kijken en zie hoe 3 mannen met hun drilboor in de aanslag gaan. Na enkele ogenblikken besef ik waarom; ze maken het ijs los. Door de strenge (niet zo streng volgens Letse normen) winter is de sneeuw aan de voetpaden vast gevroren. Op elke hoek van de straat ligt wel een hoop sneeuw of ijs. Er is dus nog heel wat werk aan de winkel. Maar zoals gewoonlijk doet Riga zijn reputatie van schone stad alle eer aan en zullen de "ijsbusters" zich over de straten ontfermen.

Vorige week heb ik ook kennisgemaakt met het smelten van de sneeuw. In Belgie is de gevallen sneeuw bijna even snel weer verdwenen. In Letland is dat niet zo. In het park ligt dus soms tot een halve meter sneeuw. In de winter sneeuwpret gegarandeerd, zeker buiten de stad. In de lente een merkwaardige gebeurtenis. Toen ik vrijdag naar de bibliotheek wilde wandelen, kwam ik voor een verrassing te staan. Het hele oppervlak van het park was omgetoverd in een gigantische vijver. Het water stond hier en daar bijna 10 centimeter hoog. Een hele opgave dus om van de ene naar de andere kant te geraken. Ik slaagde erin met droge voeten de andere kant te bereiken. Een jonge fietser had minder succes en had misschien zijn zwembroek moeten meebrengen!


 

In samenwerking met


Schrijf mee

Woont u in het buitenland? Wil u ook meeschrijven aan En Nu Even Elders? Stuur een e-mail naar weblog@standaard.be



Zoeken op deze blog