Zijn Japanse producten nog kwaliteitsproducten?

Gisteren, dinsdag, heeft de baas van Toyota aangekondigd dat het bedrijf wereldwijd 400.000 hybride Priusen terugroept wegens een mankement in het remsysteem. Een nieuwe zware slag voor Toyota na het gaspedaalprobleem in de Verenigde Staten dat al geleid heeft tot het terugroepen van miljoenen wagens.

De Prius is de best verkopende wagen in Japan. Het is de vaandeldrager van het Toyota-merk. De industriële sector in Japan en de overheid volgen de zaak met onrust. De vrees speelt dat de consument vertouwen verliest in Japanse producten, dat Japanse producten niet langer geassocieerd zouden worden met topkwaliteit.

Maar zijn Japanse producten wel kwaliteitsvol? Na 12 jaar leven in Japan ben ik daar niet altijd zo zeker van. Een boel dingen die ik me heb aangeschaft, hebben redelijk snel de geest gegeven. Mijn Sansui hifi-installatie moest altijd een klopje krijgen alvorens de CD-speler begon te werken. Mijn Sony MD-speler weigerde definitief dienst na een kleine val van een bureautafel. Mijn Toshiba-strijkijzer is uiteengevallen na een jaar. De motor van mijn peperdure elektrische Panasonic-fiets moest twee dagen na aankoop al volledig vervangen worden wegens defecte sensoren. En verleden maand was het onze 2 jaar oude Sharp-microgolfoven die een dure herstelling nodig had.

Ok, nu moet ik wel toegeven dat de dienstverlening goed is. Verleden week hebben we van Sanyo een splinternieuwe wasmachine/droogkast gekregen. Ter vervanging van ons 6 jaar oud model dat in zeldzame gevallen kortsluiting en brand zou kunnen veroorzaken. Sanyo heeft 160.000 wasmachines in Japan volledig kosteloos vervangen voor een gelijkaardig splinternieuw model. Een totale kost van 10 miljard yen (80 miljoen euro). Sanyo heeft dit trouwens niet overleefd. Het bedrijf is nu opgeslorpt door Panasonic. Onze nieuwe wasmachine is dus een Panasonic en die doet het voorlopig fijn.


 

Obama, de taalleraar

President Obama heeft vrijdag op weg naar de APEC-top in Singapore een blitzbezoek gebracht aan Japan. De stop in Japan kwam net op tijd want de Japans-Amerikaanse relaties waren de laatste tijd danig aan het verzuren.

Sinds september hebben we een nieuwe regering in Japan. De centrum-linkse bewindsploeg is minder inschikkelijk tegenover de VS dan de concervatieve Liberaal-Democratische partij, die meer dan 50 jaar vrijwel onafgebroken aan de macht is geweest. De regering Hatoyama wil minder Amerikaanse militairen in het zuidelijke eiland Okinawa. Ook heeft de nieuwe regering beslist om niet langer deel te nemen aan de militaire operaties in het kader van de oorlog in Afghanistan. De Amerikanen kunnen de nieuwe wending niet appreciëren. Een paar weken geleden heeft Robert Gates, de Amerikaanse minister van Defensie, in Tokio nogal onjapans zijn ongenoegen geuit. De regering Obama al even bazig als de regering Bush? Normaal dus dat in Japan - in tegenstelling tot Europa - het beeld van Amerika niet echt positiever is geworden ondanks het aantreden van de Barack Obama (zie cijfers).

Amerika is dus niet echt populair. Maar Barack Obama zelf, is het duidelijk wel: 8 op 10 Japanners hebben vertrouwen in de persoon Obama. De Japanners zien Obama zo graag dat hij voor velen de ideale Engelse leraar is. De speeches van Obama in boekvorm zijn een kassucces. Het Obama-speechboek is meer dan 500.000 keer over de toonbank gegaan in de boekenwinkels. Fenomenaal als we weten dat uitgevers van taalboeken al best tevreden zijn met een verkoop van enkele tienduizenden exemplaren.

Obama spreekt duidelijk, hij gebruikt geen ingewikkelde zinsbouw en zijn spreekdebiet is niet te snel. Obama’s toespraken: het ideale studiemateriaal voor de Japanse taalstudent. Zonder twijfel zijn nu duizenden taalstudenten zich aan het buigen over de tekst van Obama’s Tokio-toespraak.




 

Japanse verkiezingen: er is weer hoop

Een kentering heeft plaatsgevonden in Japan. Een omwenteling. Een revolutie zelfs, naar Japanse normen. Voor de eerste maal in de naoorlogse geschiedenis hebben de Japanners hun leiders afgestraft. De Liberaal-Democratische Partij (LDP), die meer dan 50 jaar vrijwel onafgebroken aan de macht was, is naar huis gestuurd.  Voor het eerste maal in haar geschiedenis is de LDP niet meer de grootste partij van het land.  De LDP is gisteren tweederde van haar zetels in het lagerhuis verloren. Een ontzaglijke nederlaag.

De Japanners hebben hun respect voor ontzag laten varen. Het was meer dan nodig. Al meer dan 15 jaar, sinds de uiteenbarsting van de economische bubble in het begin van de jaren ’90, hebben de opeenvolgende LDP-regeringen het geld van de Japanse belastingbetaler grovelijk misbruikt. Van 2001 tot 2006 heeft de charismatische Koizumi het tij kunnen keren met de belofte de ‘LDP van binnenuit te vernietigen’. Maar daar is niets van in huis gekomen.  Het was een list. Het heeft de overleving van de LDP verlengd. Met dramatische gevolgen. De werkloosheid is sinds de tweede wereldoorlog nooit zo hoog geweest als nu. Van alle geïndustrialiseerde landen heeft Japan de hoogste staatsschuld. 1/3 van alle jobs zijn tijdelijke jobs zonder bescherming geworden. De kloof tussen arm en rijk is angstwekkend gegroeid. Nergens ook ter wereld is de veroudering van de bevolking dramatischer dan in Japan, maar de machistische LDP-regeringen hebben nooit iets ondernomen om een kindvriendelijk beleid uit te werken. Gisteren hebben de Japanners eindelijk beslist dat het genoeg was.

Het is absoluut onduidelijk of de overwinnende Democratische Partij haar verkiezingsbeloften zal kunnen waarmaken. Maar één ding is zeker: Japan zal nooit meer zijn zoals voorheen. Eindelijk kan Japan een democratie genoemd worden. Het feitelijk eenpartijregime heeft afgedaan. Voor het eerst in decennia is er een machtwissel. Geen enkele democratie kan gezond zijn zonder alternering van de macht. Dat is het goede nieuws van deze verkiezingen.


 

Nergens thuis

Ik ben net teruggekeerd van drie weken vakantie in België. Neerstrijken in het moederland was weer even wennen: ik voel me altijd als een toerist in eigen land. Ik tel nog altijd in Belgische franken. Ik weet niet meer hoe aan te schuiven aan de kassa (in Japan laten we de goederen in het mandje, pakken pas in na betalen). Aan de toonbank twijfel ik hoe de kaart in de betaalterminal moet. Ik vergeet mijn bankkaart in de geldautomaat (omdat in Japan eerst de kaart eruit komt, dan pas het geld).

En dan zijn er de dingen die verbazen in het straatbeeld: de Vlamingen lijken reuzen. De namiddagterrasjes zitten vol genietende mensen. Alsof heel Vlaanderen niet moet werken. Een groot verschil met Japan waar mensen nauwelijks verlof nemen, zelfs in de zomer.

Wat de meeste gewenning vraagt, is de bediening in de winkels. Ik ben nederige buigingen en superbeleefde taal gewoon. De eerste dagen is het een beetje verbijsterend om zeer direct en soms in familiaire taal aangesproken te worden. Of nog, de winkelbedienden die zomaar tegen elkaar een privé-praatje voeren. Dat wil niet zeggen dat de bediening minder goed is in België, het is alleen wat ruwer.

Toegegeven, de Belgische winkelier zich zal aanpassen aan de particuliere wensen van de klant. Wil je een Dame Blanche met slechts een scheutje chocolade? Geen probleem. Wil je dat de slager het vlees superdun of superdik snijdt? Geen probleem. In Japan ligt dat anders: superbeleefde bediening,  maar vraag niets dat niet in het boekje staat of het antwoord is veelal: 'chotto muzukashii desu... dat is een beetje moeilijk' wat beleefde taal is voor 'njet!'.

De terugkeer naar Japan is ook altijd een beetje bizar. Terug in het land waar ik thuis ben, maar ook het land waar ik altijd een vreemdeling zal zijn.


 

Japan op Canvas

Zondag 19 juli begint op Canvas een tiendelige reeks over de Tokaido, de eeuwenoude weg tussen Tokyo en Kyoto. Gemaakt door de Vlaamse documentairemaker Luc Cuyvers. Ik heb de 10 afleveringen al mogen zien (in de tweede aflevering moet ik gedurende enkele minuutjes mijn weekendjob toelichten).  De reeks is een echte aanrader omdat de documentaire Japan toont zoals het is, ver weg van de platgetreden clichés. Het is een roadmovie. We volgen de filmmaker die dezelfde weg aflegt als de beroemde Japanse houtdrukkunstenaar Ando Hiroshige, maar dan wel 175 jaar later. We komen in contact met het traditionele en het moderne Japan. Via ontmoetingen tijdens de tocht krijgen we vat op het hedendaagse Japan. Niet te missen. Zondag op Canvas om 22u45.

Lees dit artikel over de documentaire in DS van zaterdag: Japan zoals het is.

Preview:


 

Tokio duur?

Tokio is na vier jaar weer de duurste stad ter wereld. Osaka stijgt van de elfde naar de tweede plaats. Dat blijkt uit de rangschikking van het onderzoeksbureau Mercer. De rangschikking stelt bedrijven in staat om de onkostenvergoeding te berekenen van expats ter plaatste. Jaarlijks vergelijkt Mercer daarvoor in 143 steden de relatieve kosten van 200 goederen.

Zoals ik hier al heb aangestipt, moeten we de levensduurte in wereldsteden toch wat relativeren. Dat leven in Tokio nu bakken geld kost, is gewoon te wijten aan het feit dat sinds de crisis de yen gestegen is tegenover de dollar. Als je in dollar betaald wordt, is het leven inderdaad veel duurder. Dat wil nog niet zeggen dat de gemiddelde inwoner van Tokio een verschil voelt.

Ik ga niet ontkennen dat het leven in Japan duur is. Woninghuur, de prijs van vastgoed, elektriciteit, water en gas kosten stukken van mensen. Wonen in Japan is duur: de maandelijkse kosten zijn hoog. Voor de toerist valt het echter mee. Met de Japan Railpass voor buitenlanders is Japan doorkruisen goedkoop. Restaurants zijn niet duur als je uitkijkt. Budgethotels zijn er in overvloed. Potentiële reizigers moeten zich niet laten afschrikken door het onderzoek van Mercer. Reizen in Japan met een beperkt budget kan, zoals onder meer dit artikel uitlegt.


 

Trouwpriester in Japan

70% van alle huwelijken in Japan in zijn 'kapelhuwelijken'. Toch is maar 1 percent van de bevolking christelijk. Jonge mensen vinden een kerkceremonie modern, romantisch en de daarenboven is de bruid de prinses van de dag.

Vaak wordt gezegd dat de Japanners shintoïstisch geboren worden, christelijk trouwen en boeddhistisch sterven. Ze hebben niet één godsdienst. Japanners nemen over wat ze kunnen gebruiken uit verschillende religies. Niemand die daar een probleem in ziet.

Zo komt het dat hele kerken en kapellen uit Europa worden geïmporteerd. Bij het decor hoort natuurlijk ook een blanke priester. Omdat er te weinig ‘echte’ priesters zijn in Japan, wordt beroep gedaan op buitenlanders die niet noodzakelijk iets met het geloof te maken hebben. Een Japanse trouwceremonie draait eerst en vooral om spektakel.

Zo ben ik op een dag in een aangename weekendjob getuimeld: priester spelen.

Vanaf 19 juli zal Canvas een tiendelige documentaire uitzenden over Japan. In aflevering 2 heb ik kort uitleg moeten geven over het trouwfenomeen:

Meer over de documentaire hier:
http://www.youtube.com/watch?v=_n3MtRHv_fU


 

Griepvirus in Japan

Op het moment dat ik dit schrijf (maandagnamiddag in Japan) zijn er al meer dan 130 besmettingen met de Mexicaanse griep geteld. Het aantal stijgt met het uur. Experten gaan ervan uit nu al meer dan duizend Japanners besmet zijn. Vrijdag waren er nog maar 4 zieken: 3 schoolkinderen en een leraar die deel uitmaakten van een groep die Canada bezocht hadden. De 4 werden in quarantaine gehouden in een hotel nabij de Narita-luchthaven. Het leek erop dat de strenge preventiemaatregelen in de internationale luchthavens efficiënt waren.

Maar het heeft niet mogen baten. Tijdens het weekend is het virus plots opgedoken in Osaka en Kobe. Aanvankelijk waren enkele tieners in twee middelbare scholen getroffen. Nu is de ziekte zich razendsnel bij de rest van de bevolking aan het verspreiden. Meer dan 1000 scholen in Osaka en Kobe hebben hun deuren voor de rest van de week gesloten. Talloze festivals en evenementen werden tijdens het weekend afgelast in de Osaka-regio. Werknemers worden aangeraden in de mate van het mogelijke de spitsuren in het openbaar vervoer te vermijden.

Japanners zijn zeer hygiënisch. Mondmaskers dragen in geval van een verkoudheid is absoluut normaal. Maar de steden zijn zo dichtbevolkt dat bescherming tegen het nieuwe virus zo goed als onmogelijk is.

De vrees is dat het virus de Tokio-regio met zijn 35 miljoen inwoners zal bereiken. Een belangrijk treinstation zoals Shinjuku in Tokio bijvoorbeeld verwerkt elke dag meer dan 2 miljoen pendelaars. De bevolking wordt aangeraden mondmaskers te dragen, handen, veelvuldig te wassen en te gorgelen bij thuiskomst. Paniek is er niet, maar zeker is dat de economische weerslag catastrofaal zal zijn als de verspreiding niet kan ingedijkt worden.


 

'Bolbliksems van vuur'

Raket4We zijn er niet helemaal gerust in. Noord-Korea heeft aangekondigd tussen 4 en 8 april een communicatiesatelliet in de ruimte te willen brengen, maar Japan en de VS denken dat het om een ballistische langeafstandsraket gaat.

Als de lancering lukt, zal het tuig boven Japans grondgebied vliegen. De regering heeft niets aan het toeval overgelaten. Drie oorlogsschepen met hypermoderne radarapparatuur en antiraketsystemen zijn naar de Japanse Zee en de Stille Oceaan gestuurd. Niet alleen dat, maar de regering heeft zelf een heus raketschild geplaatst langs de noordkust en in Tokio. Het doet een beetje raar om in het centrum van  de hoofdstad naast het gebouw van het ministerie van defensie, een mobiel luchtafweersysteem te zien staan. Een noodalarmsysteem is in werking gesteld. De bevolking is opgeroepen kalm te blijven.

In typische bombastische propagandastijl heeft Noord-Korea ermee gedreigd Japanse doelwitten met ‘bolbliksems van vuur’ aan te vallen  als Japan de raket uit de lucht zou schieten. Zo’n vaart zal het wel niet lopen want de Japanse 'zelfverdedigingstroepen’ kunnen volgende de pacifistische grondwet louter defensief optreden. Slechts als de raket uit koers geraakt en op Japans grondgebied dreigt neer te storten, kan het leger optreden. Desalniettemin, het is de eerste maal dat de Japanse troepen de opdracht  krijgen om het raketschild  te gebruiken. Het antiraketsysteem is samen met de VS ontwikkeld en heeft 700 miljard yen (5,5 miljard euro) gekost.


 

Kersenbloesem

20090403_hanami De kerselaars staan bijna in volle bloei in de Tokio-regio. Iedereen kijkt uit naar ‘hanami’: wandelen, picknicken en feesten onder de  sakurabomen. Dat gebeurt massaal. Het 58 hectare grote Ueno-park in centrum Tokio bijvoorbeeld kan dit weekend rekenen op 200.000 bezoekers/dag.

De bloei is kort. De witroze bloemblaadjes dwarrelen bijna onmiddellijk na de bloeipiek neer.  De vergankelijkheid spreekt de Japanners aan. De tijdelijkheid van schoonheid, de nietigheid van het aardse bestaan, de eenheid met de natuurelementen.

In Tokio gaat de bloei  meestal gepaard met de eerste warme lentedagen. Maar april is ook het begin van een nieuw schooljaar, een nieuw fiscaal jaar voor de bedrijven, en de jongafgestudeerden die de eerste stappen in het beroepsleven zetten.  Een nieuwe start, een fris begin, dat is de sfeer die de kersenbloesem omringt.


 

In samenwerking met


Schrijf mee

Woont u in het buitenland? Wil u ook meeschrijven aan En Nu Even Elders? Stuur een e-mail naar weblog@standaard.be



Zoeken op deze blog