China, whether you love or hate it...

N659270425_1341484_7736 'What do you think of China? Do you like it, Miss Mei?’ Me? ‘Yes, you, waiguoren (buitenlander)...’ Dit is de vraag die elke Chinees, jong en oud, zich afvraagt indachtig je antwoord of je reactie. Na een tijdje wist ik welk antwoord ik moest vormen om hen te plezieren, maar na verloop van tijd veranderde dat antwoord en werden mijn meningen minder gekleurd, laat staan meer realiteitsgetrouw, afhankelijk van de indrukken die zich dag na dag hadden gevormd. Zelfs als ik mijn studenten recht in de ogen kijk en we allen hevig aan het discussiëren zijn, kan ik slechts eerlijk zijn over wat zij hun ‘guojia’ of (thuis)land noemen, genaamd China. Of dat nu gaat over de Communist Party (CCP), Tienanmen ’89, HIV, hun impressies over buitenlanders, het blokkeren van internetsites of sex onder jongeren, geen enkel onderwerp schuw ik, ondanks dat ik moet opletten met wat ik ‘verkondig’ of zeg. In de ruimte die we samen creëren, laat ik ze fantaseren over de rest van de wereld, hun idealen en dromen, creativiteit ten top. We reizen het verre Europa af met zijn diversiteit aan landen en talen, maken kennis met  het kleine België dat ik in mijn kielzog achterliet, en laat ik in een paar uur hun eigen gedachten zegevieren, een zelfstandig denken dat in het Chinese onderwijssysteem zelden aan bod komt, laat staan aangemoedig wordt. Het hedendaagse China kweekt jammergenoeg ‘marionetten’. Van kindsaf aan worden hersenen slechts getraind om te functioneren naargelang wat hun opgedragen wordt, wordt de nadruk in het onderwijs op wetenschap en wiskunde gelegd, maar kan het denken jammergenoeg niet volgen op de machine, het overkoepelend ‘brain’ dat dit immense land voedt, stuwt en leidt. Het individueel denken zou namelijk het algemene systeem kunnen ondermijnen, wat ten alle kosten vermeden moet worden. Vaak vraag ik mijn studenten wat ze denken van hun eigen land en regering en wat ze graag zouden veranderen. En tot ieders verbazing –en tot mijn opluchting- merk ik dat ze toch enigszins hebben nagedacht over de toekomst van dit immense land, dit vaak gepaard gaande met enig ongenoegen, een tikkeltje onderhuidse rebellie die laat uitschijnen dat ze behoren tot een generatie die niet alles klakkeloos aanvaardt. Het getuigt van een sterkte, van een denken dat nooit volledig kan getraind worden, laat staan omgebogen kan worden zonder medeweten van de persoon in se.  

Iedere buitenlander, woonachtig in mainland China (dit is dus nièt Hongkong en Taiwan) vertelt me hetzelfde verhaal alsof het om een liefdesverhouding gaat die niet te verklaren valt, een tweestrijd die eeuwig ter discussie wordt gesteld. Ofwel houd je van dit land met zijn 1,3 miljard inwoners, 56 minoriteiten en een taal die soms als ‘Chinees in de oren klinkt’ -letterlijk dan. Als er één land is dat vol contrasten zit, dan is het wel China. Elke dag loop je tegen een muur van onbegrip, ongeloof of verwondering. Elke dag is een nieuw Oosters avontuur, een sprong in het diepe, in een land waar vrijheid een andere betekenis gekregen heeft. Elke dag stel ik mezelf en de Chinese cultuur in vraag met als besluit dat ‘nothing makes sense here’...Maar wellicht ben ik niet de enige. Wat ze ook schrijven over China, wat de media Oost en West laat uitschijnen, wat er ook op TV, via films, documentaires of op het internet wordt vertoond, één ding is zeker: China moèt je proeven, het 'China syndroom' moet je ‘ondergaan’, moet je voelen en gewaarworden om het land beter te kunnen begrijpen. In China liet ik mezelf toe om mijn eigen afkomst, ideeën en gedachten in vraag te stellen. Daarbij kwam ik slechts tot één vaststelling: ‘Het China dat ik 12 jaar geleden leerde kennen, is niet meer. Samen met mijn dromen, zo ook veranderde het Chinese landschap...’ Het is een haat-liefde verhouding geworden.


 

De Spelen – nog 1 dag – prijsstijging

Donderdag 7 augustus: De Spelen – nog 1 dag – prijsstijging

Uitzicht_7_aug_2008 Begin september 2007 zetten wij hier in Beijing voet aan grond. Onder vele andere dingen viel het ons vooral op hoe goedkoop alles hier is. Logisch ook. Het gemiddelde maandinkomen in Beijing ligt rond de 3500 RMB (zo’n 350 euro). Veel is dat niet…



 

De Spelen – nog 2 dagen – de media

Woensdag 6 augustus: De Spelen – nog 2 dagen – de media

Uitzicht_6_aug_2008 In China is er geen vrije media, punt. Dit jaar nog zag ik in een persconferentie een dame, verantwoordelijk voor media in China (ik weet niet meer wie of welke functie), die iets zei in de trant van: “China heeft meer dan 300 tv kanalen en meer dan 500 kranten en tijdschriften. Het is dus onmogelijk om deze allemaal te controleren. Hiermee wijs ik dus uw argumenten af dat China de media controleert en censureert. Welke superoverheid zou dit wel kunnen?”
Het antwoord hierop is simpel: Een overheid die enkel overheidszenders, -kranten en – tijdschriften toelaat. Dan is er uiteraard veel minder te controleren aan!

 


 

De Spelen - nog 3 dagen - langs de straat

Dinsdag 5 augustus: De Spelen – nog 3 dagen – langs de straat

Uitzicht_5_aug_2008 Beijing is een stad in ontwikkeling, China een land in ontwikkeling en ze pretenderen ook niets anders. Veranderingen zijn dus normaal.
Nadat Beijing echter werd verkozen om de Spelen van 2008 te hosten, werd nooit meer gemikt naar gestage ontwikkeling of gematigde vooruitgang. Men streefde naar 'perfectie', dikwijls ten koste van…

Wat vele mensen zo aanspreekt in Beijing, zowel Chinezen als buitenlanders, is het feit dat de stad leeft. Het is een stad met een zichtbare geschiedenis. Het is het bastion van de CCP. Het is een stad van neergeslagen revoluties. Het is een stad van evolutie, vaak ten koste van…


 

De Spelen – nog 4 dagen – blauwe hemel

Maandag 4 augustus: De Spelen – nog 4 dagen – blauwe hemel

 

Het is ochtend, beter gezegd, voormiddag en ik sta op. Nog wat slaperig wandel ik naar het raam, maar van een verzicht is geen sprake. Een dikke ‘mist’ hangt weerom boven de stad. Ik wijt het nog even aan het feit dat er slapers in mijn ogen hangen, dat ik nog maar net wakker ben, dus ik neem een douche, schrijf wat in ons dagboek en besluit na een uurtje nog eens een kijkje te nemen: geen verandering…


 

De Spelen: nog anderhalve week

Nu al een hele tijd geleden dat ik nog iets van mij liet horen/lezen. Zonder hiervoor excuses te zoeken wijt ik dit aan het niet functioneren/blokkeren van typepad gedurende een tijdje in mei/juni, mijn examens eind juni, een drieweekse reis in juli en luiheid van mijnentwege...

Alhoewel de wereld verder draait zoals voordien, lijken vele mensen nu toch al een tijdje stil te staan met het oog op de Olympische Spelen die voor de deur staan. Ik woon hier nu bijna één jaar op een appartementje op een steenworp van het Olympisch Dorp, dus wil ik ook u niet onthouden van wat hier gebeurt/verandert in de komende dagen. Ik probeer frequent kort weer te geven wat ik zelf zie, dus ik herinner iedereen er graag aan dat dit geen objectieve weergave is en derhalve ook geen absolute waarheden zijn. Ik wil gewoon graag even bijdragen aan een vollediger beeld van Beijing om nog even te waarschuwen niet te vervallen in de eenzijdige "Waaaauw alles is prachtig!" of "Awoert met China, awoert met Beijing!"


 

aardbeving, een week later

Gisteren

Vandaag, precies een week geleden, beefde de aarde en stond ieders hart plots even stil.
Nu, precies een week later dus, staat de aarde eindelijk stil, maar beeft voortdurend ieders hart.
De naschokken zijn voorbij, maar de grootste naschok stopt nooit. Enige kinderen verloren ouders en/of grootouders, ouders en grootouders verloren hun enig (klein)kind. Scholen, ziekenhuizen, appartementsgebouwen, winkelcentra, … alles is verwoest, maar de grootste verwoesting gebeurt nooit in het materiële. Het is de hoop, de dromen, de verwezenlijking, de grip op alles wat ze ooit hebben gekend die voor vele mensen verwoest is. En zelfs nadat alles zou zijn opgeruimd en heropgebouwd, is dat iets wat nooit hersteld kan worden. Hiervan is de Chinese overheid en de Chinese bevolking zich meer dan bewust en dus startte vandaag, voor het eerst in de Chinese geschiedenis, om 14.28u een driedaagse rouwperiode voor de overledenen van de aardbeving. De Chinese vlag hangt halfstok, alle auto’s stonden drie minuten stil (en geloof mij, in Beijing is dat een heel eigenaardig en indrukwekkend zicht), niemand zei een woord, maar iedereen dacht alles…


 

reis Shanxi Binnen-Mongolië: deel 3

Zondag 4 mei: Hohhot: de stad – terug naar Beijing

Het is ochtend, we zijn alleen (Céline en Antoine zijn al vertrokken) en het is onze laatste dag vakantie. Om halfdrie nemen we de trein, dus we hebben nog tijd om de stad te verkennen. Tijd om onszelf te verkennen. Zonder ontbijt de bus op. Zonder ontbijt de bus af. Op wandelafstand van de Vijf Pagoden Tempel.

Dus wandelen we langs de straten van Hohhot. Wat vroeger was tekent zich nu af in het leven van de straten. Alles gebeurt rond ons en wij kijken. Voor de ingang van de tempel bevindt zich een (tijdelijke) vazenmarkt. Hoe alles precies verloopt en voor wie die vazen precies bedoeld zijn, begrijpen we niet zo goed, want de prijzen lopen op tot 28 000 euro per vaas… Wij willen niets kopen, dus we genieten van het zicht en banen ons een weg tot aan de ingang.


 

reis Shanxi - Binnen Mongolië: deel 2

Vrijdag 2 mei: Baotou: de woestijn

In een klein stationnetje,
's Morgens in de vroegte,
Stonden grote bussen,

Zomaar door elkaar.

Het chinees chauffeurtje
Draaide aan het stuurtje:
Hakke, hakke, puf, puf,
Weg zijn wij!

Aangekomen in Daqi, het dorpje dichts bij de woestijn, zijn we, na een helse zoektocht naar een bus(je), genoodzaakt een taxi te nemen. 30 kuai, we gaan akkoord. Een weg vol hobbels en bobbels, vol stof en onderhandelingen worden we aan de voet van de ‘duinen’ gedropt. De woestijn geeft een ingangspoort met toegangstickets… Het is verdacht veel warmer, dan ons voordien werd wijsgemaakt, maar toch zetten we door.


 

reis Shanxi - Binnen Mongolië: deel 1

Een geluk voor alle studenten wordt er op 1 mei, de dag van de arbeid, ook niet gestudeerd. Nog een groter geluk dat dit voor de Chinezen een heel belangrijke feestdag is waarbij we dus een week vakantie cadeau krijgen. Dit konden we niet zomaar aan ons laten voorbijgaan dus, trokken we de wijde wereld (of toch een deeltje van China) in: Datong, Batou en Hohhot.

Maandag 28 april: Beijing – Datong: Huayuansi

Het verkeer was te druk, en wij wat te laat, dus we moesten ons haasten. Wagon 1, plaatsen 73 en 74. Ik probeer van boven aan de trap met dichtgeknepen ogen reeds het nummer van de wagon te ontwaren: 16. Dus wij moeten de andere kant op, helemaal de andere kant. Nog vijf minuten…

Juiste wagon, juiste plaatsen, de bagage boven, wij beneden. De mensen kijken. Wij ook. Het treinstel trekt zich met een schrapend geluid langzaam op gang. Céline zit aan het raam. Ik niet. Op het tafeltje: boeken, eten en water. Aan de andere kant van het tafeltje: twee mannen. De één, vrij groot en een beetje ouder, de ander, kleiner en een beetje jonger… De wijze en Jacky Chan. Het duurt niet lang of de vragenregen stortte zich over ons. De kleine wil alles weten en weet niets. De oude beantwoordt de vragen voor ons en doet alsof hij alles weet. Wij glimlachen.

De minuten sluipen onder de banken voorbij en de gesprekken deinen uit in de echo van de bergen, die we reeds kruisen. Geen steden meer, geen hoogbouw, maar bergen en vlaktes, vlaktes en bergen, droogte en armoede, armoede en droogte. Trieste verlaten industriegebieden rijgen zich de één na de ander aan elkaar. En wij snijden erdoor als een rivier van herinneringen die nog niet bestaan. Tussen slapen en ontwaken begint dus de reis.


 

In samenwerking met


Schrijf mee

Woont u in het buitenland? Wil u ook meeschrijven aan En Nu Even Elders? Stuur een e-mail naar weblog@standaard.be



Zoeken op deze blog