De Standaard Online

Vette donderdag

Een maand na de Vette Donderdag van Polen, zoals collega-blogger Freddy schreef, is het nu de Vette Donderdag van Griekenland. Τσικνοπέμπτη (tsiknopempti) is het hoogtepunt van het carnavalseizoen dat al bijna 2 weken bezig is. Het begon met de eerste week: de profoni (προφωνή), de aankondiging van carnaval. De tweede week is de vleesweek kreatini (κρεατινή), en volgende week volgt de kaasweek tyrofagou (τυροφάγου). Vandaag is het echt geen dag voor vegetariërs: er wordt namelijk een massa vlees gegeten. Zoals ik eens schreef: de "tsikno" in het woord tsiknopempti verwijst naar de geur van het vlees dat wordt geroosterd ("pempti" is het Griekse woord voor donderdag). Het is niet geheel duidelijk waar de gewoonte vandaan komt, maar men vermoedt dat het gebruik zijn oorsprong vindt in de Griekse oudheid, toen dierenoffers werden gebracht. Het zou te maken kunnen hebben met de Lenaia of de Dionysia en zelfs met de Eleusische Mysteriën. De modale Griek is er niet echt mee bezig: die gaat vandaag naar vleestaverna's waar hij met zijn "parea" gaat eten. Orkestjes horen er bij, er zal worden gezongen, gedanst en gegeten en gedronken (wanneer doen ze dat hier niet, he). Velen zullen verkleed op het appél verschijnen.

Bruno Tersago op 28 februari 2008 om 10:58 | Link

Reacties

Aha, krijgen de compleet ondergewaardeerde vleeseters hier ook eens (zeer ondermaats weliswaar) aandacht ? Vandaag zou dus een hoogdag moeten zijn voor mij :-D ! Alleen mis ik dat orkestje en die Griekse sfeer…
Maar ook al moeten de carnivoren onder ons op deze blog doorgaans op hun honger blijven zitten :-(de weekdiermens rules !)-: , voor mij is het toch elke dag, het hele jaar door, tsiknopempti ! :-P

 Roosje op 28 februari 2008 om 22:08

Ik persoonlijk lust griekse vleesgerechten niet (tenzij de souvlaki die je op straat eet)omdat ze hun vlees te lang bakken,roosteren of koken.
M'n man en ik hebben er een restaurateur toe gekregen een ware filet saignant op te dienen maar dat heeft een tijd geduurd .We vroegen hem voortdurend nog minder te bakken en hij kreeg het op z'n heupen :" 'k Ga hem eens rauw voorschotelen!!!" maar uiteindelijk hadden we beste filet die ik ooit gegeten heb.'k Heb hem ook geleerd frieten te bakken want tweemaal bakken kennen ze hier niet maar tja,patatten zijn nogal nieuw aangekomenen in GR .Er was nogal een truuk nodig om er hen doen te eten !:)

 Jenny op 29 februari 2008 om 07:44

@Jenny na 8 jaar hier in Griekenland moet ik toch bekennen dat ik toch ook ben verleerd om 'saignant' vlees te eten. Voor ik naar hier kwam had ik er helemaal geen probleem mee, nu echter bekijk ik het vlees met achterdocht als het er te roze uitziet vanbinnen. (Mischien omdat ik een beetje te veel naar Evangelatos heb gekeken ;) ).

Davy op 29 februari 2008 om 08:56

Ik sluit me aan bij @Davy: geen saignant voor mij. Het vlees mag voor mij nog wel een beetje roze zijn binnenin, maar ik heb geen probleem met het Griekse vlees. Ik eet weliswaar zo goed als nooit "brizola" (steak). Lamsribbetjes gaan er bij mij wel in, en die MOETEN goed doorbakken zijn.

@Roosje, je zou nogal aan je trekken zijn gekomen gisteren. Heel Athene, en Piraeus, rook naar geroosterd vlees. Op vele straathoeken stond men te grillen. Het was lekker, maar dit weekend maak ik toch weer een vis klaar, denk ik.

Bruno op 29 februari 2008 om 09:20

Sorry @Bruno, ik zou Brizola toch met Kotelet of Pork Chop vertalen en Moscharisio Brizola met T-bone Steak of Cote a l'Osse. Filetto voor Steak en Bon Filet voor Tournedos
DE truuk bij paidhakia=lamskotelletjes grillen: hoge temperatuur en onophoudelijk omkeren, je vleesvork/grilltang moet in beweging blijven. Dan worden ze knapperig vanbuiten en blijven sappig binnenin.
En ze MOGEN voor mij best nog een ietsiepietsie pink zijn vanbinnen @Bruno! De Grieken verkiezen kankerzwartgebrand drooggebakken vlees.
Zo zie je maar @Roosje, ook 'weekdiermensen' eten graag vlees! En al eet ik nauwelijks een kilo vlees per maand, meer 'behoefte' heb ik nu eenmaal niet, het smaakt me uitstekend.

Tsiknopempti wordt in Chania nauwelijks gevierd. Er is wat verhoogde aktiviteit in de tavernes maar dat is dan ook alles.

flupke op 29 februari 2008 om 14:59

Akkoord @Flupke :vlees dat vanbinnen nog wat rozig en sappig is .Het hoeft niet bepaald bloederig te zijn maar dat door-en-door droog gebakken gaat er bij mij moeilijk in. Daarbij kloppen ze het plat en daar heb ik m'n beenhouwer ook moeten tegen waarschuwen.
Anderzijds heeft @Davy ook gelijk.Een ware saignant schijnt niet te passen in GR.Elk land/klimaat trekt andere smaken aan en er zijn gerechten die blijkbaar niet overeenkomen met de omgeving,zelfs met dezelfde ingredienten klaargemaakt.
En nog iets wat me opvalt is dat Belgen in GR niet zo tuk op vlees meer zijn.Ik trouwens ook niet en verkies groentenschotels waar ze specialisten in zijn .

 Jenny op 29 februari 2008 om 18:42

Jah @Bruno, doe me maar nóg meer watertanden !
Ik heb vorige week een nobele poging ondernomen om victoriabaarsjes, makreel en tong te bakken; hoe ik ook mijn best heb gedaan en ondanks de beste aanwijzingen van mijn vader… ik vond er maar nikske aan: zoveel werk, geen héérlijke smulpartij zoals bij een vleesmenu, buikje niet eens dik en rond; nee, ik snap echt niet wat mensen zo lekker vinden aan vis.
Ik denk dat ik zo dadelijk eens wat vlees & groentjes ga wokken :-P Laat jou de vis dit weekend maar smaken @Bruno !

 Roosje op 29 februari 2008 om 19:38

@Roosje: niet bakken, die vissen! Dat is geen goed idee. Grillen, met wat peper en zout, misschien een beetje thijm. En nadien maak je ladolemono: olijfolie gemengd met een beetje citroen, peper, zout en eventueel oregano er in, goed mengen en dan over je vis strooien.
Groenten: gestoomde broccoli, bloemkool en een rode paprika. Ook weer olijfolie er bij. Slarf slarf. En je hebt tenminste niet dat zware gevoel zoals bij vlees (wat jij buikje dik en rond noemt).
Ik ga maar eens naar de viswinkel nu...

Bruno op 1 maart 2008 om 11:10

Argh @Bruno, ik had jou op voorhand het recept moeten vragen !
Maar de reden waarom ik deze vissen bakte, was omdat mijn vader dat zo wenste. Doorgaans maakt hij van makreel een ovengerecht (wat ik wèl lekker vind, maar dat komt door de manier waarop hij dat klaarmaakt: met stukjes aardappelen en wortelen, een gezeefde tomaat, zout, peper, ajuin, laurierblaadjes en eventueel wat viskruiden; maar vooral: tegen het einde enkele lepels van de olijfolie uit de ovenschaal scheppen en mengen met een soeplepel mosterd en verse citroensap, dit mengsel goed oproeren en terug over de ovenschaal uitgieten, de in stuk gesneden citroenschillen her en der op het eten leggen, en hopa, alles nog even terug de oven in… mmm, dàt geeft een smaak die zelfs ik héérlijk vind !). Nu was het echter lang geleden dat hij nog eens gebakken vis had gegeten en hij snakte er naar, meer bepaald naar tong, vandaar.
Doch, met een vis op de grill kan ik hem volgende keer zeker aangenaam verrassen ! Efcharisto parapoli !!
Ondertussen ben jij jouw vers visje nu vast al aan ’t bakken (-: kali orexi ! (Buikje dik en rond gisteren bij de wok ;-)) Groenten, vlees en vis à volonté, o.a. calamares en scampi in looksaus; dààr kan ik dan weer wèl van smullen !)

 Roosje op 1 maart 2008 om 17:04

@Roosje, hier zit heel wat lekkers tussen:
http://www.pikounis.gr/site/fish-2gr.html

Vandaag stond vis nr. 7 op het menu: σφυρίδα. Witte zaagbaars zou ie in het NL heten.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Epinephelus_aeneus

Bruno op 1 maart 2008 om 21:09

Ladholemono a la Kretwase:
30 tot 40% vers geperst citroensap zonder pitten + 60 tot 70% van je allerbeste olijfolie. Samen in de shaker en er lekker wild mee tekeergaan. Of in de blender of de mixer en eens braaf op het knopje drukken. Als je geluk hebt is je sausje nu groengelig en vrij dikvloeibaar, toch dikker dan olie.
(Gooi er ook eens wat peterselie en/of knoflook doorheen.)
Alatopiperosima=zoutpeperen doet ieder maar op z'n eigen bord.
[alatopiperosismos, hihi]
De goede Kretenzer laat de peper vast steevast links liggen wegens 'kei'=het brand. Te heet voor het gevoelig Kretenzisch tongetje.

flupke op 2 maart 2008 om 13:04

Wel @Bruno, ik zal wellicht nooit een visspecialist en –liefhebber worden, maar dacht die website eens af te drukken voor mijn vader en ik moet zeggen: een indrukwekkende lijst. Van sommige vissen had hij nog nooit gehoord, maar tot groot jolijt van ons beiden kwamen bij het overlopen tot de ontdekking dat één van die vissen “kalogrià” heet ! :-D Had je ’t gezien ?!?

Roosje op 3 maart 2008 om 22:00

Verdorie, dat had ik zelf nog niet opgemerkt @Roosje! Dat beestje heet blijkbaar "zwaluwstaartvis" in het Nederlands. Ik heb de vis nooit eerder gezien, laat staan gegeten.
't Is inderdaad een indrukwekkende lijst, en van een tiental vissen had ik ook nog nooit gehoord.
Ik mag wel zeggen dat ik al ongeveer 25 van de beestjes in de lijst heb gegeten. Ik heb er dus nog wel een aantal te gaan. ;-)

Bruno op 4 maart 2008 om 08:21

Inderdaad een flinke lijst, maar toch jammer dat er nog wat ontbreken, zoals onder andere, gavros=ansjovis, koutsomoura, litsa, lagopsaro=zeeduivel of lotte. Ook wel jammer dat de sardientjes niet live gefotografeerd zijn. Ze zijn namelijk ontzettend mooi maar verliezen erg snel hun kleur na het overlijden.
De kalogria zie ik altijd bij de kademuur van Gramvousa, en is een tiental cm lang. Langs kademuren turen dus.

flupke op 4 maart 2008 om 09:25

…als je ze wilt zien tenminste; anderszins maar best ver van kademuren blijven @Flup, zo een lelijke kop… ze moesten maar eens bijten !
@Bruno, ’t is te zien dat je dicht bij het havenkwartier woonachtig bent; ik had geeneens van 25 van die waterbewoners gehoord, laat staan gegeten ;-) Tussen (vis)haken: hoe heet de vertaalknop waarop je klikt voor het Nederlands vakjargon van al die visnamen ?

 Roosje op 4 maart 2008 om 23:02

Komaan @Roosje, hoeveel heb jij er gegeten uit dat lijstje? Heb je ooit al de heerlijke barbounia gegeten? Een tsipoura of fagkri op de grill? En dan de kleine gefrituurde gopes, maridakia, atherina of zelfs sardelles? En octopus, kalamares, achinos? Kijk, we zitten al aan 9!

De vertaalknop? Ik nam de Latijnse naam en zocht 'm op in de Nederlandse wikipedia! Want ik ken de namen in het Nederlands ook niet, hoor.

Bruno op 5 maart 2008 om 08:40

De zee is bijna leeg. Synagridha bv. heb ik al meer dan 15 jaar helemaal niet meer gezien. Niettegenstaande dat o.a. fangkri en sargos tegenwoordig ook gekweekt verkocht worden, (als alle vissen van een soort in de winkel even groot zijn komen ze waarschijnlijk uit de kwekerij) kost ie op taverna toch al snel 45E/kg.
Als je dan niet eens verzot bent op vis neem je toch wel vlees of vegetarisch. Kost je minder dan de helft.

flupke op 5 maart 2008 om 11:10

Haha @Bruno, wel grappig hoe jij door je beeldscherm in mijn keuken kan kijken :-)
Ik weet het echt niet, of ik die negen ooit gegeten heb. Tsipoura, gopes en barbounia klinken me bekend in de oren; sardhelles, xtapodhi, bakaliaros en calamares ken ik en heb ik wel gegeten ja; gavros durven de jongens hier wel eens bestellen in GR, maar zoals @Flupke opmerkte staat die niet eens op de lijst. Ik kreeg als kind wel vis op mijn bord, maar vraag me niet hoe ze eruit zagen of heetten; het enige waar ik me tóen mee bezig hield is het peuteren aan die vieze graten en het proberen door te slikken van de rest (een sardienkoppetje krijg ik dan weer wel in één hap binnen :-P).
Maar men is nooit te oud om te leren; het is misschien een goed idee om voortaan tijdens de vakanties de naam van de vis te vragen als de kids in de keuken gaan kiezen. Alhoewel over smaak niet valt te twisten; geef mij toch maar verse lamskoteletjes ! Ik kijk al uit naar Pasen… (Vetmest je kersvers lammetje maar goed @sis ! (hihi))

 Roosje op 5 maart 2008 om 14:40

Mocht er nog behoefte zijn aan Griekse vissennamen; neem hier eens een kijkje: en waarvan voorhanden ook vaak prachtige fotos

flupke op 5 maart 2008 om 15:18

Waarom is de link nu niet mee? Nog eens
http://www.fishbase.se/comnames/scriptlist.php?script=Greek

flupke op 5 maart 2008 om 15:20

Er gaat hier een gezegde als volgt; Katten eten geen barbounikoppen! Hoezo-dat-dan-waarom-nie? Ze krijgen er de kans niet toe, (mensen eten barbounikoppen).

@Roosje, voor welk pasen zal sis haar lam vermoorden? Jullie paas, of, onze paas?

flupke op 5 maart 2008 om 23:24

Hah @Flupke, ‘vermoorden’, daar zeg je wat. De eigenaar van het lammetje was er niet mee opgezet dat mijn zus, toen de versgeborene er nog maar een half uur was, al direct aan een gebraden lam voor Pasen dacht ! En dan even later nog mijn reactie over smakelijke lamskoteletjes; ik, de notoire dierenliefhebber... Een Griekse trek, zeker ? :-)
En welk Pasen ?! Wat een vraag ! Zijn we Grieks of zijn we Grieks ? 27 april veveos !

 Roosje op 7 maart 2008 om 23:32

Blijf steeds eindeloos achterop hinken met je blog te lezen, @Bruno. Zucht. Anyway,@flupke: de lamsboutjes zijn hier stevig in gewicht aan het toenemen. ;-) Dat is nu echt iets dat we van thuis uit meegekregen hebben, hé: schapen en lammeren zijn er om heerlijk te verorberen; en vooràl als je er zelf lopen hebt (én omdat het onze toer is om het familiepaasfeest te organiseren)! We verwachten trouwens de eerstkomende weken nog enkele lammetjes te mogen verwelkomen. Maar vermoedelijk zal zelfs dit al aardig ronddartelend en allerschattigste lammetje nog niet stevig genoeg zijn om de 27ste april aan het spit te draaien. Bovendien zouden we er met onze familieclan (een 25-tal) - waarbij enkele zéér grote carnivoren; zie hoger ;-)- niet mee toekomen.

 Nitsa op 8 maart 2008 om 20:06

Als goeie Grieksen gaan jullie toch ook wel op 23 maart vieren zeker? Feest=feest @Roosje!
Als die maar geen blauwtong krijgen @Nitsa!
Als ik hier te lande (lees ten berge) een kudde schapen tegenkom zeg ik altijd 'Giassas paidhakia'=dag lamskoteletjes. Of aan het werk in de toerbus door de mikrofoon: Een hele kudde ongebreide truien op de weg.
En morgen Kathara Deftera=Propere Maandag=vastenbegin. Weeral feesten!

flupke op 9 maart 2008 om 00:33

Als Griekse (of dat een “goeie” is laat ik in het midden) kan ik alleen maar zeggen dat katholiek Pasen hier geen echte feestdag is (wat stelt het trouwens nog voor bij de Belgen?).
En morgen = een gewone weekdag. Weeral WERKEN dus.
Giassas realistis !
(Moeder, waarom leven wij?)

 Roosje op 9 maart 2008 om 11:48

Laat een reactie achter

Naam:

E-mail adres:

URL:

Persoonlijke gegevens onthouden?

Reacties: