Vandaag, dinsdag 20 november, is de gewijzigde immigratiewetgeving in werking getreden. Dit betekent dat niet-Japanners voortaan pas het land binnen mogen na de afname van vingerafdrukken en het maken van digitale gelaatsfoto’s. Enkel vrijgesteld zijn kinderen onder de 16, diplomaten, de Amerikaanse soldaten in Japan gelegerd en Koreanen en Chinezen die sinds voor de Tweede Wereldoorlog in Japan wonen (afstammelingen van dwangarbeiders hoofdzakelijk).
Als trouwe bondgenoot van de Verenigde Staten heeft Japan de strenge antiterrorismemaatregelen van de Amerikanen geïmiteerd. Dat Japan tot nu toe enkel puur binnenlands terrorisme gekend heeft (Het Rode Leger en de sekte Aum Shinrikyo), is de overheid vergeten. Meer nog, de Japanse overheid gaat een stap verder dan de VS. In de Verenigde Staten zijn residenten vrijgesteld. Niet zo in Japan. Zelfs permanente verblijfhouders moeten de maatregel ondergaan. En niet één keer, maar elke keer ze terug het land binnenkomen.
De maatregel is beledigend voor de buitenlandse residenten. Ik woon al 10 jaar in Japan, heb een Japans gezin, werk in Japan, betaal er belastingen en heb mijn permanente verblijfsvergunning gekregen na een strenge procedure. Maar als puntje bij paaltje komt, zijn buitenlanders toch verdacht. Potentiële terroristen.
Het toppunt was dat enkele dagen geleden een populaire tv-figuur, die op vraag van de immigratiediensten promotie voor de nieuwe immigratieprocedure voerde, niet veel begrepen had van de antiterrorisme-doelstellingen. De bekende Japanner vertelde dat de vingerafdrukken nodig zijn om de criminaliteit te bestrijden. Daar zijn we dan weer bij de clichés: buitenlanders zijn niet alleen potentiële terroristen, maar ze zijn ook verantwoordelijk voor de stijgende criminaliteit. Een wijdverbreid vooroordeel en bovendien absurd want de statistieken bewijzen dat het aandeel van de buitenlanders in de criminaliteit gedaald is. Als de criminaliteit in Japan toeneemt, dan is het te wijten aan de Japanners zelf.
We worden alweer met onze neus op de feiten gedrukt: een buitenlander is van 'buiten'. Alles bij elkaar genomen, hoort hij er niet helemaal bij.
Het zakenleven maakt zich zorgen dat buitenlandse zakenmensen minder geneigd zullen zijn om naar Japan te komen als zich in de luchthavens lange rijen vormen om de ingewikkelde immigratieprocedure te passeren. Ook de toeristische sector maakt zich zorgen. De overheid spendeert miljoenen voor de Yokoso Japan-campagne ('Welkom in Japan'-campagne) om meer toeristen naar Japan te lokken. Maar wat de overheid langs de ene kant promoot, ondermijnt ze langs de andere kant. Toch niet zo welkom in Japan?
Vincent Van den Storme op 20 november 2007 om 10:36 | Link
In de VS bestaat het systeem al jaren. Geen haan die ernaar kraait.
Zoland het moet voor buitenlanders in de VS, vind ik dat andere landen (EU incluus) het ook maar moeten doen voor US citizens.
Marie-Therese Claes op 21 november 2007 om 03:12
Ik woon in Japan, en was hier ook al een tijdje toen de Koreaanse bevolkingsgroep zich roerde om vrijgesteld te worden van 'vingerafdrukplicht' bij registratie in stad of gemeente. Van dat potje wordt het deksel deze keer niet gelicht.
Emotioneel gesproken ben ik allerminst opgezet met dit gedoe. Ik heb in maart van dit jaar Amerika bezocht. Je kan je voorstellen: alleenreizend, mannelijk. Gezellig: ik mocht m'n schoenen uit, net zoals in Japan, ik werd geknuffeld door een grote meneer. Ze waren erg nieuwsgierig naar m'n bagage, ik mocht vertellen over m'n toekomstplannen.
Wel, bij terugkomst in Japan vond ik het leuk gewoon bij de Japanners te kunnen gaan staan met m'n verblijfsvergunning. Maar nu niet meer: telkens opnieuw de vingerafdrukken en de foto's, leuk is anders. En nu maar hopen dat er geen gekke Belgen rondlopen.
Daar komt bij dat, zoals wel vaker gebeurt, in de Japanse pers erg weinig kritische stemmen te horen zijn. Terroristische dreiging lijkt een vijgenblad, het speelt al te vlot in op een door de overheid wel vaker aangewakkerd wantrouwen tegenover al wat van overzee komt. Ik liep onlangs langs een kleine expositie op een van de drukste punten van de stad - tekeningen van scholieren in het kader van een campagne door de lokale politie tegen illegale immigratie. Nou, nou: toch wel erg veel grote zwarte schaduwen over een frisgroen Japan, grijnslachende schimmen en oproepen aan de buitenlanders om de regels te respecteren. Geen woord over de sectoren van de economie die drijven op deze werkkracht, de bedrijfsleiders die hen laten werken onder abominabele omstandigheden... Anderzijds was de winnaar van de posterwedstrijd een tekening van open deuren en ineengestrengelde handen.
Amerika is een immigrantenland, Japan allesbehalve. Amerika is in oorlog, Japan niet. Amerika is recentelijk aangevallen, Japan niet.
Rationeel beschouwd valt het wat lichter uit: de mensen van de luchthaven zijn doorgaans een stuk beleefder dan elders, aan de wachttijden zal wel worden gewerkt (voor imago-issues zijn ze de laatste tijd wat gevoeliger) en bega je geen misdaad in Japan, dan heeft het voor de rest ook weinig betekenis of gevolgen.
Symbolisch is het natuurlijk wel, en of het effectief is moet nog maar blijken. Je wordt alleen tegengehouden als je in de Japanse bestanden zit. Een kersverse terrorist loopt er zo door. En wat zijn terroristen? Mensen met uitgesproken meningen, Greenpeace-activisten?
En wat gaan ze doen met al die gegevens? Hopen maar dan geen hackers inbreken in de gegevensbestanden, en met mijn foto aan de haal gaan.
Dan nog de wat theoretischere beschouwing: hoe ver mag de staat gaan in het controleren van mensen? Standaard rectaal onderzoek zou natuurlijk vermijden dat een terrorist het land binnenkomt met een springtuig in zijn rectum, maar dat willen we niet dunkt me.
M.T. Claes, ik zou zeggen, voor de EU en/of Belgie: toch maar beter niet doen.
Victor J op 27 november 2007 om 04:10
