Vrijdag was nationale aardbevingsdag in Japan. De hulpdiensten over heel het land hebben reusachtige oefeningen gehouden met honderdduizenden vrijwilligers om voorbereid te zijn op de 'Big One'. Het is een jaarlijkse gebeurtenis die telkens op 1 september plaatsvindt. Op die dag in 1923 heeft de grote Kanto-aardbeving plaatsgevonden. Een catastrofale aardbeving van minstens 7,9 op de Richterschaal die aan ruim 140.000 mensen het leven heeft gekost.
We weten wat
boven ons hoofd hangt. Japan krijgt jaarlijks meer dan 1000 kleinere en grotere
aardschokken te verwerken. Tokyo loopt 90 procent kans om de komende vijftig
jaar door een vernietigende aardbeving getroffen te worden. De laatste beving
die we goed konden voelen, was de dag voor de rampoefening:
4,8 op de Richterschaal. Wat schokken en rammelingen, daar kijken we al lang
niet meer van op. Maar een grote aardbeving komt onvermijdelijk en dus proberen we ons
voor te bereiden zoals het kan.
Met een miljoen
mensen die dagelijks in en uit de hoofdstad pendelen, zal de Big One een enorme
mensenchaos veroorzaken. Het stadsbestuur voorziet dat 3,92 miljoen mensen niet
thuis zullen geraken als een grote aardbeving centraal Tokyo treft tijdens het middaguur.
Ik dacht dus slim
te zijn door een kaart te kopen die speciaal gemaakt is om pendelaars te voet
terug naar huis te leiden. De kaart bevat uitgestippelde trajecten naar de woonagglomeraties
rond het centrum van de hoofdstad. Ook staat nuttige informatie aangegeven
zoals publieke toiletten, hulpcentra en evacuatiezones. Met meer dan 500.000
verkochte exemplaren is de kaart een bestseller geworden.
Maar wat blijkt nu? Enkele dagen geleden las ik in de krant dat een universiteitsprofessor berekend heeft dat die kaart nutteloos is omdat de mensenmassa in de straten gewoon niet vooruit zal komen. Als alle gestrande reizigers in Tokyo tegelijkertijd te voet naar huis proberen te geraken, wijzen zijn berekeningen erop dat de densiteit van de mensenmassa in de straten 26 personen per vierkante meter zal zijn. Dat is een densiteit die humaan niet leefbaar als we weten dat een propvolle Japanse trein niet verder geraakt dan een densiteit van 11 personen per vierkante meter.
Dat weten we dan
ook alweer: als we al heelhuids uit een catastrofale aardbeving komen, dan zal
onze eerste zorg zijn om niet vertrappeld te worden. Goed om weten.
Archief
Categorieën
Recente berichten
In samenwerking met
Schrijf mee
Woont u in het buitenland? Wil u ook meeschrijven aan En Nu Even Elders? Stuur een e-mail naar weblog@standaard.beBlogs De Standaard
Zoeken op deze blog
Laatste berichten
Wie is wie?
Categorieën
Reacties
Inge zei op 4 september 2006 om 12:03
Krijg je nog geen zin om naar een iets minder bevolkte wijk te verhuizen waar je kan werken en wonen?
Dat je moet leven met de onzekerheid over aardbevingen is al niet niets, de kans dat het gebeurt is waarschijnlijk minder groot dan dat je je morgen overslaapt maar als het gebeurt moet je letterlijk over hoofden lopen om te overleven en dat is helemaal waanzinnig, de wetenschap dat je geen kant op kan zou voor mij erger zijn dan de onzekerheid. Wat een hoop mensen op elkaar gepakt! 26 mensen per vierkante meter, wat moet dat geven als daar brand of paniek in uitbreekt? Ik kan me al haast niet voorstellen hoe je 11 (ok, het zijn geen corpulente amerikanen) mensen op een vierkante meter bijeen pakt op de trein. Het lijkt me nog krapper dan een sardien in een doosje?
Valerie zei op 4 september 2006 om 17:09
Amai, dat belooft... hoe vaak komen aardbevingen voor? Is er wekelijks of maandelijks wel een schokje te voelen?
Zolang The BiG One deze maand maar niet voorvalt, want dan zit ik in Tokyo (om eventjes enkel en alleen aan mezelf te denken en niet aan de andere miljoenen mensen die er wonen en dat dagelijks wensen).
Goed om te weten allemaal!
Groetjes!
Bart B. Van Bockstaele zei op 4 september 2006 om 18:29
Moraal van het verhaal: geduld is een mooie deugd. Ik moet altijd lachen met de mensen die allemaal om ter eerst de bioscoop of het vliegtuig willen verlaten: ze verpletteren elkaar, terwijl je amper drie of vier minuten later zonder moeilijkheden op je dooie gemak kunt buitenstappen.
Bij een levensbedreigende aardbeving is de situatie natuurlijk moeilijker, maar het principe blijft: wie wat geduld heeft, heeft statistisch gezien meer overlevingskansen. Ik zou dus gewoon blijven waar ik ben tot de ergste paniek voorbij is. Ik kan me voorstellen dat de familie wegens het uitblijven van berichten, want het mobilofoon/telefoonnet zal natuurlijk niet werken, ongerust zal zijn, maar liever een ongeruste familie dan een vertrappelde zelf, denk ik maar.
Er zijn in Japan meer dan duizend aardschokken per jaar, Valérie. Dat betekent dus ongeveer 2,75 per dag.
Groetjes vanuit 060904-1229 19C Toronto
Bruno zei op 4 september 2006 om 21:04
In theorie is dat allemaal wel mooi, maar toen we hier in Athene een paar maanden geleden een stevige beving van 30 seconden merkte ik dat de angsreflex erg groot is. Mijn verstand zegde: binnen blijven, en best nog in een deurstijl gaan staan. Mijn lichaam zegde: wegwezen!
Bart B. Van Bockstaele zei op 4 september 2006 om 23:37
Inderdaad, Bruno. De strijd tussen verstand en instinct!
Tokio is echter toch een beetje anders. Je moet rekening houden met het feit dat de gigantische bevolkingsdichtheid er alleen maar mogelijk is doordat mensen niet alleen naast elkaar wonen, maar vooral boven elkaar.
Dat betekent dat een groot deel van de bevolking maar kan wegrennen als het allemaal voorbij is, want je moet wel goed gek zijn om de lift of de trap te nemen terwijl je gebouw heen en weer staat te schudden, vooropgesteld dat je dat al zou kunnen.
Behalve in geval van brand en rookontwikkeling, heb je dan ook geen enkele reden om weg te rennen, zelfs geen reflexmatige, want de schrik is ondertussen al weer voorbij.
Groetjes vanuit 060904-1736 20C Toronto
Jenny zei op 5 september 2006 om 09:59
Vincent, die kaart is al een gevaar op zichzelf . Zoals Bart en Bruno zeggen : paniek is het ergste en het is inderdaad beter niet weg te rennen want je hebt er toch de tijd niet voor .
Maar Bart B , de schrik is niet voorbij na de beving want je weet nooit of het de voorbode is van volgenden want aardbevingen komen in reeksen aan .
vincent zei op 5 september 2006 om 11:11
Zoals Bart zegt, geduld is een mooie deugd. En dat zegt de professor die de berekeningen heeft gemaakt ook want hij raadt aan om pas twee dagen na de ramp terug naar huis te gaan. Het belangrijkste dus, zegt de prof, is om ergens een dak boven het hoofd te vinden en mee te helpen met de reddingswerken totdat de grootste chaos voorbij is. Dat is waarschijnlijk geen slecht idee, maar als men niet weet hoe het met de andere familieleden gesteld is, dan moet het toch moeilijk zijn om aan de drang te weerstaan om niet naar huis te keren. Als de grote aardbeving dus toeslaat, hoop ik dat ons gezin voltallig thuis is. Ons appartement is een modern gebouw dat een krachtige aardbeving zou moeten kunnen weerstaan. Wat in onze buurt wel gevaarlijk zou kunnen zijn is brand omdat er nog veel oude huisjes zijn en ook - wegens de nabijheid van de zee - ‘liquefaction’ van de grond http://www.ce.washington.edu/~liquefaction/html/what/what1.html of een tsunami.
Naar buiten lopen: tenzij het gebouw stokoud is, blijf ik liever binnen want in de chaotisch gebouwde Japanse steden kunnen we van alles op onze kop krijgen: gebroken glas van hoge gebouwen, de ongelofelijke wirwar van telefoon- en elektriciteitskabels, reclamepanelen...
Met 11 op een vierkante meter: dat valt nog wel mee omdat Japanners doorgaans geen agressieve mensen zijn en heel beleefd blijven. Als we in de trein tegen elkaar geplet staan, dan doen we onze ogen toe, blijven we allen muisstil en hopen dat het niet te lang duurt.
Aantal aardbevingen: meerdere per dag dus over heel het land. Maar als we rekenen de aardbevingen die we zelf kunnen voelen op de plaats waar we op dat moment zijn, dan is dat zoiets dat eenmaal per maand voorvalt ongeveer. De grootste aardbeving die ik tot nu toe heb meegemaakt was 6 op de schaal van Richter. Weinig schade. Dat was 100km van huis en de trein waar ik toen inzat, heeft 6 uur stilgestaan omdat de sporen visueel moesten gecontroleerd worden. Nog juist thuisgeraakt na middernacht. Niet iedereen had dat geluk. Duizenden mensen hadden geen verbinding meer en hebben in de stations moeten overnachten.
De kaart is een gevaar op zichzelf: misschien wel dus. Conclusie: de raad van de prof lijkt niet slecht
Bart B. Van Bockstaele zei op 5 september 2006 om 17:36
Na een aardbeving zijn er inderdaad vaak naschokken, Jenny, maar dat is iets waar je beter geen rekening mee houdt, omdat je er niets kunt aan veranderen, net zoals je niets kunt veranderen aan de hoofdschok. Je behandelt elke schok, ongeacht of het een voorschok, hoofdschok of een naschok is, dus best alsof het allemaal afzonderlijke schokken zijn.
Dat betekent niet dat je niet dol van angst op je beentjes kunt staan trillen, of er zelfs doorheen kunt zakken. Het betekent wel dat je jezelf best zoveel mogelijk kunt overtuigen van het feit dat paniekreacties de situatie alleen maar nog erger zullen maken.
In die zin heeft Vincent natuurlijk gelijk. Ook al weet je verstandelijk dat je best blijft wachten tot het ergste voorbij is, je zult natuurlijk toch geneigd zijn zo snel mogelijk naar huis terug te keren. Het is echter in je eigen belang en in het belang van je gezin dat je die drang bestrijdt.
Over het vloeibaar worden (liquefactie) van de grond wordt vaak heel geheimzinnig gedaan. Er wordt vaak gezegd dat vaste stoffen worden omgevormd tot een substantie die zich als een vloeistof gedraagt. Alsof rotsblokken plotseling in een kolkende vloeistof zouden veranderen. Dat is het natuurlijk niet.
Je kunt het effect thuis ook demonstreren: neem een pot kristalsuiker en giet die langzaam over in een andere pot. De suiker zal gewoon blijven liggen tot er een bepaalde helling is en zal dan uit de pot beginnen te stromen. Op kleine schaal lijken die suikerkristalletjes op rollende rotsblokken, op grote (macroscopische) schaal lijken ze op een vloeistof. Er is dus helemaal geen omvorming van de ene substantie in de andere.
Het zal je uiteraard worst wezen dat de grond niet echt in vloeistof is veranderd wanneer je wordt meegesleurd in de stroming. Het is zeker niet iets om naar uit te kijken.
En ja, er is helaas een grote kans dat er enorm veel mensen zullen overlijden. Dat geeft geen goed gevoel, vooral wanneer je beseft dat je
zelf ook in de prijzen kunt vallen. Een beetje relativering is dus op zijn plaats: het overgrote deel van de bevolking zal de ramp gewoon zonder meer overleven. De kans dat je zelf pech hebt, is klein. Wat natuurlijk weer geen troost zal zijn als je effectief pech hebt.
Groetjes vanuit 060905-1136 18C Toronto