Nieuwjaar in Japan

Nieuwjaar is de belangrijkste feestdag van het jaar in Japan. Er staat heel wat op het programma. De laatste dag van het jaar wordt omisoka genoemd. Een kuisdag. Het huis wordt van boven tot onder proper gemaakt, niet alleen om het stof weg te halen, maar ook om mogelijke slechte geesten uit het huis te verjagen.


 

Griekse nieuwjaarstradities (2)

Nog een typische Griekse traditie, is het snijden van de vassilopita. Sommigen vermoeden dat het afgeleid is van het Griekse woord Βασιλεύς (koning), en dat het zo zou zijn verbonden met Driekoningen, maar dat is fout. De vassilopita is het brood van Agios Vassilis, de heilige die wordt herdacht op 1 januari. De vassilopita is een groot brood dat door het hoofd van het gezin in stukken wordt gesneden. In het brood zit 1 muntje (dat ook nog eens tegen het kwade oog beschermt!) verborgen, en elk gezinslid krijgt 1 stuk. Diegene die het muntje vindt, heeft geluk voor het hele jaar.
De oorsprong van de vassilopita is een mooi verhaal. Vassilis was de bisschop van Caesarea in Kappadocië in de 4de eeuw na Christus. Om er voor te zorgen dat vijandige stammen de stad niet zouden binnenvallen, wilde Vassilis hen geld aanbieden. Hij verzamelde daarom het goud en andere kostbaarheden van de bewoners. Maar toen de vijanden de stad met rust lieten, moest Vassilis alles terug aan de eigenaars geven. Hij had daar echter niet op gerekend en wist niet meer wat aan wie behoorde. Hij gebood toen dat er broodjes moesten worden gebakken en in elk brood zou hij een stuk goud of een kostbaarheid stoppen en iedereen mocht houden wat hij zo in handen kreeg. Vooral kinderen zouden heel wat kostbaarheden hebben gekregen, wat Vassilis de naam opleverde van kindervriend (de parallellen met Sint Nikolaas zijn weer erg opvallend). Agios Vassilis staat hier ondertussen gelijk aan de kerstman. Er dreigt weer een andere traditie flink te veramerikaniseren.


 

Griekse nieuwjaarstradities (1)

KremmudaGriekenland zou Griekenland niet zijn als er geen specifieke tradities rond Nieuwjaar bestonden. Hier kent men het voorlezen van de nieuwjaarsbrief niet, en ik heb ook nog niet gemerkt dat men zich hier bezig houdt met het maken van goede voornemens. Lijstjes maken is wellicht typisch Belgisch, want ook dat bestaat hier niet.
Maar alles draait rond gezondheid en geluk in het nieuwe jaar. Op nieuwjaarsdag houdt men volgens de traditie een granaatappel in de ene hand (die symboliseert overvloed en rijkdom) en een stuk gietijzer in de andere hand (dat symboliseert gezondheid). Op nieuwjaarsochtend gaat men naar de kerk zodat de granaatappel kan worden gezegend. Dan gaat men naar huis en belt daar aan (de deur openen met de sleutel zou ongeluk brengen). De eerste persoon die zo als eerste over de drempel komt in het nieuwe jaar, doet dat met de rechtervoet eerst terwijl hij de granaatappel achter zich op de grond kapot gooit.
Sommige mensen hangen ook nog eens een soort van ui boven de deur (in het Grieks κρεμμύδα, maar ik ken er helaas de vertaling niet van - zie foto). Dat zou ook nog eens extra geluk moeten brengen.


 

Griekse oudejaarsavond

Het nieuwe jaar staat voor de deur, maar hoe wuiven de Grieken het oudejaar uit? Net zoals op Kerstmis, gaat het er hier ietsje anders aan toe dan in België. Vooreerst zingen de kinderen op oudejaar weer eens de kalanda, net zoals op kerstavond. Vandaag waren ze weer overal in de straten te zien met hun triangeltjes.
Grieken zijn nogal bijgelovig, en geven elkaar op oudejaarsavond vaak kleine geluksbrengertjes als cadeau. Dat kan gaan van een gewoon kruisje, tot een hoefijzertje als hangertje of een sieraadje in de vorm van een granaatappel. Als het maar geluk brengt. En om het geluk nog een handje toe te steken, koopt men ook massaal loterijticketjes. De nieuwjaarsloterij is de grootste van het jaar en men kan er miljoenen euro's mee winnen. Vele Grieken gaan ook gokken in de casino's (met vaak rampzalige gevolgen). Diegenen die dat niet doen, zitten thuis rond de tafel en spelen kaart. Zowel kaartspellen als gezelschapsspellen zijn de geliefde bezigheden op oudejaarsavond.
Men gaat (voor de verandering) zelden uit eten (de meeste taverna's zijn gesloten), en men eet thuis met de familie. Om middernacht, nadat de vassilopita is verorberd, begint het te jeuken bij de jongere generaties en die gaan dan massaal uit tot in de vroege uurtjes.


 

Winterklanken

Het doet goed dat in het jachtige stadsleven toch hier en daar iets van het traditionele Japan blijft voortleven.

Het typische 'klik-klak'-geluid op koude winteravonden is zo'n oud gebruik dat in de moderne stad bijna anachronistisch lijkt. Een rustgevend geluid uit het oude Japan.

Het zijn buurtbewoners die vrijwillige brandbrigade spelen. Elke winteravond stappen ze door de smalle straatjes van de buurt met twee houten blokjes die ze tegen elkaar slagen. Daarmee geven ze aan dat ze op de uitkijk staan voor mogelijke vuurhaarden. Brand is altijd een van de grootste gevaren geweest in de Japanse steden wegens de houten huizen die allemaal zeer dicht op elkaar gebouwd zijn. Ook vandaag is het gevaar nog reëel omdat Japanse huizen geen centrale verwarming hebben en vele inwoners  zich behelpen met kerosinevuurtjes.

  Geluid lokale brandronde (147kb mp3 - 21 sec)

De houten blokjes worden hyooshigi genoemd. Ze worden ook gebruikt tijdens sumowedstrijden en kabukivoorstelllingen.

  Tijdens kabuki (40kb mp3 - 13 sec)


 

Pessimisme

Hopelijk hebt u allemaal een fijne kerst gehad (de mijne heb ik ziek in bed doorgebracht - gelukkig dat ik niet naar België ben gegaan, want dat zou pas frustrerend zijn geweest). Tijd nu om ons voor te bereiden op het nieuwe jaar. De Grieken zelf zien het nogal zwart en geloven niet dat 2006 beter zal zijn dan 2005. Dat blijkt uit een eurobarometer enquête, waar de Grieken als de grootste pessimisten uit komen. Dat heeft hier nogal wat reacties uitgelokt, en journalisten en sociologen hebben zich over het gegeven gebogen.
De oorzaak wordt gezocht bij de politici, de media, de vergrijzing en de maatschappelijke stagnatie. De "nieuwe" regering van Nea Dimokratia verwijt de vorige PASOK regeringen constant dat zij verantwoordelijk zijn voor de slechte economische situatie in Griekenland. Dit discours hebben we ondertussen zo vaak gehoord dat de gemiddelde Griek ondertussen geen enkele politicus meer gelooft. En ook denkt dat de politici niets aan het probleem kunnen doen, want telkens er kritiek wordt geuit op de regering, verwijst men weer naar de vorige regeringen. Tsja, zo kom je natuurlijk geen stap verder.


 

kerstsfeer in San Pedro

In Honduras weet je precies wanneer Kerst eraan komt. Eind oktober - begin november zal je de eerste kerstliedjes horen wanneer je een taxi richting San Pedro Sula neemt. Dit wordt gevolgd door de supermarkten, die de eerste week van november beginnen met de kerstverlichting op te hangen, de kerstetalages uit te stallen en de kerstmannen in te huren. Dan half november zie je kleine kerststalletjes opduiken over heel de stad, die kerstballen en zingende reuze sneeuwmannen te koop aanbieden. En pas eind november beginnen de gewone winkels met luide kerstmuziek op hun overdreven grote geluidsprekers te draaien en hun etalages aan te passen aan de tijd van het jaar. Deze worden net als in België versierd met slingers, valse sneeuw en plastieken kerstbomen die een redelijk kitscherige uitstraling hebben. Goud, glitters en engelenhaar in overvloed.


 

Kerstavond bij een vuurtje

Eigenlijk is deze blog niet geschreven achter de pc, dus voor goed te zijn zou je mijn poetische hanegekribbel er moeten bijdenken, maar wel bij het licht en de warmte van een gezellig knetterend vuurtje, buiten in de tuin.

Mijn gedachten die afdwaalden bij het staren in de vlammen doen me naar mijn oude vertrouwde pen grijpen. Boven in de slaapkamers, ligt mijn klein geluk te slapen, en naast me, onder een lekker warm deken, op het sofa bed, is Frank intussen ook ingedommeld. Blijf ik nog alleen over, hier aan dit vuurtje, Of eigenlijk ook niet.

In mijn gedachten zit ik weer aan andere vuurtjes, met mensen van vroeger, met wie ik momenten zoals deze heb gedeeld. Het lijkt wel een ander leven, ergens ver weg. Ik vraag me af wat zij doen, deze kerstavond. Wie er op deze mooie avond ook even aan mij denkt, zoals ik aan heb. Het vuur doet mijn gezicht gloeien. Ik voel me week en warm vanbinnen. Een mooie kerstavond, met al wie me dierbaar is, hier aan dit vuurtje in mijn gedachten dicht bij me.


 

Bomaanslag (snelnieuws!)

Dit is bloggen in zesde versnelling. Zonet is er weer een bom ontploft in Athene. Dit keer was het ministerie van Ontwikkeling het doelwit. En dat op de dag dat de satirische krant To Pontiki het manifest publiceerde waarmee de groepering "Revolutionare Strijd" de aanslag heeft opgeëist van 12 december. Ook dit keer werd de aanslag per telefoon aangekondigd, want de groepering wil blijkbaar geen slachtoffers maken/
"Revolutionaire Strijd" heeft ook al de eerdere aanslagen opgeëist op een rechtbank in september 2003, op een bank in maart 2004, een politiekantoor in mei 2004, een bus van de oproerpolitie in oktober 2004 en het ministerie van Tewerkstelling deze zomer in juni 2005.

En terwijl ik dit schrijf, meldt men op televisie dat er een telefoontje is binnengekomen op de redactie dat er een bom gaat ontploffen nabij het ministerie van Economie (dat 10 dagen geleden ook al het doelwit was). Van kerstsfeer gesproken!


 

Griekse kersttradities (3)

XristopsomoVooruit dan maar: nog eentje voor vandaag. Een wijd verbreide traditie in Griekenland, is het maken van het Christopsomo (Χριστόψωμο) - het Christusbrood. Het kneden van dat brood wordt beschouwd als een werk van God, en de vrouwen des huizes maken het deeg op kerstavond met veel liefde en geduld, met speciale gist en gedroogde basilicum.

Boven op het brood wordt een kruis gelegd met deeg. In het midden van het kruis legt men een walnoot. Rondom kerft men allerlei figuren in het deeg met een mes.

Op kerstdag maakt de heer des huizes een kruis boven het Christusbrood, en deelt dan de stukken uit aan diegenen die aan de kersttafel zitten. Velen zien hier de symboliek van Het Laatste Avondmaal in.


 

In samenwerking met


Schrijf mee

Woont u in het buitenland? Wil u ook meeschrijven aan En Nu Even Elders? Stuur een e-mail naar weblog@standaard.be



Zoeken op deze blog