Spanje en Griekenland op korte termijn uit de Eurozone?

Op termijn zal de Eurozone moeten gaan inkrimpen. Zowel de ECB als de politiek kunnen dit niet voorkomen. De rentevoeten die geëist worden aan de PIGS-landen zullen zo hoog worden dat deze landen niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Zullen er nog meer landen volgen?

De Nederlandse beleggingsdeskundige Martien van Winden schreef in 2000 al dat de duurzaamheid van de euro vrij beperkt is. Van Winden kondigde dus al tien jaar geleden aan dat er grote problemen op zouden doemen in 2010. Dit wordt vooral veroorzaakt door de enorme vergrijzingsgolf. De enorme kosten die dit met zich mee gaan brengen kunnen in principe alleen door de Nederlanders betaald worden. De meeste overige landen hebben hier geen geld voor gereserveerd. Klik hier voor het interview met Martien van Winden.

De enorme perikelen rond de problemen van Griekenland hebben de euro hard onder druk gezet. Verder is ook Spanje er zeer slecht aan toe. De Spaanse economie is vele malen groter dan die van Griekenland en dit herbergt dus veel meer gevaar dan die van Griekenland. De Spaanse economie is de vierde economie van Europa. De overige PIGS-landen, Portugal en Italië hebben ook grote problemen die vergelijkbaar zijn met die van Spanje en Griekenland. Veel redenen om enthousiast te zijn over de EMU zijn er dan ook niet. Vergeleken met de VS lijkt de EMU er veel slechter voor te staan. Dit ondanks het enorme begrotingstekort van de VS.


 

"ING straks te klein om te overleven"

Doordat de ING Groep gedwongen is om zich af te gaan splitsen wordt haar totale marktpositie aanmerkelijk verkleind. Van de 9e plek ter wereld qua banken gaat het bedrijf naar de 13e plek. ”Te klein om zelfstandig te blijven” aldus oud-grondlegger Wim Scherpenhuijsen Rom tegenover de Nederlandse krant De Stentor. Hij stelt dat het bankwezen van ING Groep daarom een interessante overnamekandidaat is. Hij noemt dit een kwestie van tijd. 

Scherpenhuijsen Rom is één van de grondleggers van de ING Groep. In de jaren 90 ging het bedrijf vol goede moed de strijd aan met ABN AMRO. ING Groep stootte toen door top de 10 van de wereld. De gedwongen afsplitsing wordt door hem als kwalijk ervaren. Van Scherpenhuijsen Rom stelt dat er veel misverstanden zijn over het bedrijf. Zo is de staatssteun van Wouter Bos niets anders dan een hele dure lening (hoge rente) waardoor de schatkist juist meer gevuld wordt. De betaalde rente bedraagt 15%. De belastingbetaler profiteert juist van de geboden staatssteun aldus Scherpenhuijsen Rom. 

Overnamekandidaat
ING Groep is niet het slachtoffer geworden van haar expansiedrift aldus Scherpenhuijsen Rom. De oorzaak van de huidige problematiek zijn juist door Kroes, Bos en Hommen ontstaan zo stelt hij tegenover De Stentor. Door de gedwongen afsplitsing wordt ING een te kleine speler om internationaal mee te doen. Het einde van een zelfstandig ING is daarom in zicht. Partijen zoals Deutsche Bank en HSBC die in omvang het dubbele zijn noemt Scherpenhuijsen partijen die ING over zouden kunnen nemen. Een overname noemt hij een kwalijke zaak voor Nederland. Dit omdat Nederland dan internationaal gezien nog minder te zeggen krijgt. 


 

FA verslaat TA

Dat er al openlijk getwijfeld wordt aan de relevantie van technische analyse voor het nemen van beleggingsbeslissingen is al jaren bekend. Het feit dat technische analyse een bekend fenomeen is heeft weinig met haar relevantie van doen. Binnen de academische wereld worden modellen die gebaseerd zijn op technische analyse steevast van tafel geworpen.

Momentum alleen bij small caps
Wanneer historische aandelenkoersen geanalyseerd worden dan valt op dat er weinig verbanden te ontdekken zijn. Zo zeggen historische koersen weinig over toekomstige koersen. Het is daarom onjuist om toch beleggingsbeslissingen op basis van sec historische koersen te nemen. Wel is er bij small caps een momentum-effect waarneembaar. Dit betekent dat bij deze kleine aandelen trends uit het verleden zich af en toe voortzetten.

Het momentum-effect wordt echter niet bij de mid- en large caps waargenomen. Is het dan verstandig om vol in small caps te gaan die in het verleden goed performden? Zeker niet, de hoge rendementen van deze aandelen zijn vooral te wijten aan de hogere risico’s die aan deze aandelen kleven. Zo is er over small caps minder informatie beschikbaar en komt de informatie die dan naar buiten komt vaak schokkerig tot stand.

Beursaap failliet
Het is voor mij en vele collega-analisten een groot raadsel waarom een beursaap al jaren zeer populair is. Mijns inziens heeft populariteit sec te maken met een sterke marketingstrategie en niets met enig verstand van beleggen. Wanneer u heel simpel alle aandelenkoersen met hun rendementen in een spread zet en er veel willekeurige trekkingen uit doet, dan wijkt het uiteindelijke rendement significant niet af van het gemiddelde (het rendement van de index).

Het door een beursaap laten beleggen is simpelweg dus een extreem dure variant van een indextracker. Mijns inziens moet de beursaap dus niet gaan beleggen maar kan hij beter weer de rimboe in gaan.

Fundamentele analyse is de enige manier
Is het beleggen volgens fundamentele analyse dan zaligmakend? Dat ook zeker niet. Vooral op de korte termijn is de beurs 100% een casino; totaal onvoorspelbaar. Ook al zou u vandaag alle bedrijven kopen die er fundamenteel sterk voor staan dan kunnen de koersen toch nog alle kanten opzwiepen.

Wel is het zo dat er op de langere termijn een bepaalde voorspelbaarheid bestaat. De 2 belangrijkste variabelen zijn het dividenrendement en koers/winst-verhouding.

Fundamentele analyse is de enige relevante manier is om aandelen te gaan selecteren. Een recent onderzoek van de UVA naar de rendementen van de analistenadviezen uit de Analist.nl database toonde aan dat er wel degelijk een significante alfa (een beter resultaat dan de benchmark) behaald werd indien beleggers de aandelen met de hoogste consensus kochten.

Beleggers raad ik dan ook sterk aan om de beurs op de korte termijn als een echt casino te beschouwen. Voor de langere termijn is er zeker geld te verdienen maar dan moet u niet achter trends aanlopen, want dan zult u de benchmark niet verslaan. Voor beleggen in aandelen zijn daarom een lange beleggingshorizon en een gezond verstand om de juiste aandelen op basis van hun intrinsieke waarden te selecteren essentieel.

Geschreven door Ronald Kok, hoofd research Analist.be, ronald.kok@analist.nl


 

Opel toch in Belgische handen?

Nog altijd is de verkoop van Opel niet rond. Een aantal maanden geleden wist de Canadese producent van auto-onderdelen Magna weliswaar een principeakkoord te sluiten, vooralsnog heeft het concern nog geen definitief akkoord bereikt met Opel’s huidige eigenaar General Motors over een definitieve verkoop. Mede hierdoor is de strijd om de automobielproducent nog helemaal open. Investeringsmaatschappij RHJ International heeft aangekondigd een nieuwe poging te zullen doen om de Duitse autofabrikant over te nemen.

Concessies
In mei van dit jaar leek Magna de strijd om Opel te hebben gewonnen door een voorlopig akkoord te bereiken met General Motors en de Duitse overheid. Vooralsnog is er echter nog geen definitief akkoord bereikt wat de speculaties voedt. GM zou het gevoel hebben dat Magna de steun van de Duitse regering gebruikt om ongewenste concessies af te dwingen.

De Financial Times maakte er dan ook laatst melding van dat GM de andere kandidaten die Opel nog steeds willen overnemen zou hebben bericht dat ze nog altijd kunnen bieden. Naast RHJ zijn de Italiaanse autofabrikant Fiat en de Chinese autoproducent BAIC (Beijing Automotive Industry Corp) nog in de race.

RHJ International zou naar verluidt 51-55% van de aandelen Opel van GM willen overnemen. De Duitse overheid zou in deze deal 3,8 miljard euro aan steun dienen te geven, wat 700 miljoen euro minder is dan wat Magna denkt nodig te hebben.

Poleposition
Volgens ingewijden staat Magna niet langer op poleposition en heeft RHJ significant terrein teruggewonnen, aldus de Financial Times. Een andere bron weet te melden dat RHJ en GM dicht bij een principeakkoord zijn.

De Duitse krant Die Welt meldt maandag dat de Duitse overheid van mening is dat BAIC alleen geïnteresseerd is in het overnemen van Opel vanwege zijn moderne technologieën. Volgens een intern rapport waarop de krant de hand wist te leggen zou Opel gevaarlijk afhankelijk worden van de Chinese overheid. Deze nadelen op lange termijn lijken de voordelen op korte termijn te overwegen, aldus de krant.

RHJ International is geregistreerd in België en gelieerd aan de Amerikaanse investeringsmaatschappij Ripplewood. In de voorwaarden van het nieuwe bod zou zijn opgenomen dat RHJ alle Duitse fabrieken van Opel zal openhouden. In een eerder bod gaf RHJ nog aan dat alle drie de fabrieken in Duitsland gesloten zouden moeten worden. Naar verluidt zou RHJ voor minimaal vijf jaar het belang in Opel in bezit willen houden.

RHJ wordt alleen actief gevolgd door analist Tom Simonts van KBC Securities. De analist verlaagde op 1 juli zijn koersdoel voor het aandeel van 8 euro naar 7 euro vanwege de neerwaartse bijstellingen die het concern heeft gedaan. De lasten waren hoger dan de analist had verwacht. Het nieuwe koersdoel impliceert een opwaarts potentieel van 26%. Volgens Simonts is het meeste risico al in de koers van het aandeel ingeprijsd waardoor hij bij zijn buy-advies blijft.

Geschreven door Christian Slagter, research medewerker Analist.be, Antwerpen, maandag 13 juli.


 

Oliezorgen

Woensdag presenteerde de OPEC zijn Monthly Oil Market Report. Hierin staan onder meer in beschreven de ontwikkelingen van de wereldeconomie, data van de olieprijzen en de vraag en aanbod van olie. Sinds juli 2008 produceerde de OPEC weer meer ruwe olie.

Wereldeconomie
De Organization of The Petroleum Exporting Countries (OPEC) stelt in zijn rapport dat de wereldeconomie recentelijk enkele positieve ontwikkelingen heeft meegemaakt zoals de rally in de aandelenmarkten, een herstel in het vertrouwen en een positiever sentiment. De OPEC benadrukt echter dat volatiliteit hoog blijft en grote onzekerheden blijven bestaan.

Volgens de OPEC is de huidige globale recessie waarschijnlijk de grootste van de afgelopen 60 jaar. Per land daalde het bruto binnenlands product (BBP) in 2009 gemiddeld met 2,5%, waar in de voorgaande recessies in 1975, 1982 en 1991 de daling gemiddeld genomen slechts 0,4% bedroeg. Deze resultaten zijn gemaakt aan de hand van cijfers van het IMF. Aan de hand van enkele andere eenheden, zoals industriële productie, olie consumptie en internationale handel kan volgens de OPEC worden geconcludeerd dat de huidige neergang erger is dan de hiervoor genoemde 3. De verwachting is dat dit jaar de daling van internationale handel 11% zal bedragen, waar deze in de voorgaande 3 recessies slechts stagneerde.

Naar verwachting zal in 2009 het BBP dalen met 1,4%, waar vorige maand nog werd verwacht dat dit -0,8% zou zijn. Hiernaast staat een grafiek van de verwachtingen die in juli 2008 worden uitgesproken vergeleken met de verwachtingen nu.

Vraag naar olie
Door het meermaals neerwaarts bijstellen van de economische groei wereldwijd is de vraag naar olie uitgeput. De nieuwe neerwaartse bijstelling van het BBP impliceert een verdere verlaging in de vraag naar olie van 0.2 mb/d (2 miljoen vaten per dag) in 2009. OPEC verwacht dat een traag herstel zijn intrede zal doen in het laatste kwartaal van dit jaar. De organisatie wijst erop dat de Mexicaanse griep zijn effect heeft gehad op de vraag naar brandstof wereldwijd. De vraag naar benzine is daarentegen aan het stijgen vanwege het aankomende zomerseizoen. De ineenstorting van de vraag naar olie is volgens de OPEC te wijten aan de zwakke industrieproductie, een hoge werkeloosheidsgraad en een vertraging in vervoer.


Bron: www.opec.org

Opec ruwe olie productie
In april nam de productie van ruwe olie toe tot 28,1 miljoen vaten per dag, wat een stijging betekende van 221 duizend vaten per dag in vergelijking met de maand ervoor. De OPEC productie exclusief Irak kwam uit op 25,8 miljoen vaten per dag, een stijging van 224 duizend vaten per dag in vergelijking met de vorige maand. Dit is de eerste stijging sinds juli 2008.

Vraag & aanbod
Door de neerwaartse bijstelling van de vraag naar olie heeft OPEC de vraag naar OPEC olie ook licht bijgesteld. In “Graph 45” wordt de balans aangegeven tussen de OPEC olieproductie en de vraag naar OPEC olie. Uit de grafiek komt duidelijk naar voren dat de productie in het eerste kwartaal van 2008 flink is gedaald en dat deze een miljoen vaten per dag onder de vraag lag. Hierdoor zal naar alle waarschijnlijkheid de prijs van olie weer gaan stijgen aangezien het aanbod minder is.


Bron: www.opec.org

Geschreven op 13 mei 2009 door Christian Slagter, research medewerker bij Analist.be. U kunt hem bereiken via Christian.slagter@analist.be


 

Geen redenen om goud te kopen

De recente mediahype om in goud te stappen lijkt vrij misplaatst. Eén blik op de historische koersperformance van goud duidt er op dat deze beleggingscategorie louter een goede hedge voor inflatie is. De meeste andere beleggingscategorieën hebben forse hogere rendementen, ook gecorrigeerd voor risico’s.

Goud verre van een interessante beleggingscategorie
Goud wordt al meer dan 200 jaar officieel verhandeld. In alle decennia heeft goud een vrij hoge volatiliteit gehad. Wanneer de Sharpe Ratio’s (Rendement -/- risicovrij rendement / volatiliteit) van goud en de andere beleggingscategorieën bekeken worden dan is te zien dat goud meestal één van de laagste Sharpe ratio’s heeft. Dit impliceert dat ook al goud een keer een hoog rendement behaald zou hebben, dit meestal gepaard gaat met een aanzienlijke volatiliteit en dus risico.

Veel onderzoekers stellen dat het in weze niet mogelijk is om de waarde van goud te bepalen. Goud kan niet geconsumeerd worden, levert geen kasstromen (bijvoorbeeld dividenden op) en heeft vooral emotionele waarde.

Goud1klein

Bron: Golddrivers.com www.golddrivers.com

De bovenstaande grafiek laat zien dat goud af en toe een enorme volatiliteit kent. Vooal in de beginjaren van ’80 spoot goud gigantisch omhoog tot een alltime high van 2000 USD maar ging het ook weer net zo hard omlaag. In de jaren erna schommelde goud wederom flink op en neer

Goud als inflatiehedge
Een goede hegde tegen inflatie is goud wel. Het gaat echter met een forse volatiliteit waardoor beleggers meer risico’s lopen. Een andere manier om inflatie te lijf te gaan zou het kopen van inflatie-gelinkte obligaties zijn. Deze hebben een aanzienlijk lagere volatiliteit en dus een lager risico, terwijl de bescherming tegen inflatie wel overeenkomt met die van goud.

In de onderstaande grafiek is het sterke verband tussen goud en de Amerikaanse inflatie goud te zien. De beide lijnen lijken sterk op elkaar en er lijkt sprake van een soort haasje-over-effect tussen goud en inflatie.

Goud2klein

Bron: Golddrivers.com www.golddrivers.com

Geschreven door Ronald Kok, Analist.be (www.analist.be)


 

Delhaize weert Unilever

Dinsdagmorgen maakte de Belgische detailhandelaar Delhaize bekend dat het stopt met de aankoop van een deel van het assortiment van de Brits-Nederlandse consumptiegoederenproducent Unilever. De twee concerns liggen met elkaar in de clinch over prijsverhogingen. Analisten waarderen het aandeel Delhaize gemiddeld genomen op houden.

Prijsverhogingen
Delhaize stelt dat Unilever prijsverhogingen zou nastreven waardoor de producten voor de consument 20% tot 305% duurder zouden worden. Unilever heeft deze stelling ontkracht en beweert dat het zou gaan om een basisprijsverhoging van 2%-3%. Daarnaast zijn er volgens Unilever meer issues dan alleen de prijsverhoging. Zo zouden de bedrijven ook met elkaar in de clinch liggen over het aantal producten in de schappen en de ruimte voor promotie.

Omdat er op dit moment nog geen oplossing is gevonden voor het conflict, heeft Delhaize besloten voorlopig een groot aantal producten van Unilever niet langer te zullen inkopen. Het gaat hier om 300 Unilever-producten op een totaal assortiment van 408 producten die normaal in de rekken liggen. Delhaize zal haar klanten door middel van onder andere pamfletten wijzen op alternatieve producten. De detailhandelaar zal gelijkaardige huismerken promoten alsmede merkproducten van onder meer Unilever’s concurrent Procter & Gamble.

Terwijl Delhaize nog loopt te bakkeleien met Unilever is daar bij de andere grote ketens van België geen sprake van. Het Frase Carrefour heeft al een akkoord gesloten met Unilever. Carrefour België stelt dat het in een gunstigere positie verkeert als Delhaize vanwege de steun van de Carrefour Group waardoor zij betere prijzen kan bedingen. Naar verluidt zal er dinsdagavond opnieuw overleg worden gepleegd tussen Unilever en Delhaize om alsnog tot een oplossing te komen.

Voor het aandeel Delhaize staan momenteel 5 koop-, 14 houd- en 6 verkoopadviezen uit. De consensus voor het aandeel is zodoende neutraal. Voor 2009 verwachten de analisten gemiddeld genomen een winst per aandeel van 4,60 euro. De koers/winstverhouding voor 2009 bedraagt zodoende 10,88.

Geschreven door Analist.be, Christian Slagter


 

Analisten vinden verkoop ING logisch

Dinsdagavond maakte de ING Groep bekend dat het zijn meerderheidsbelang in ING Canada van de hand doet. Analisten vinden de deal logisch en in de strategie passen, maar waken nog steeds voor teveel optimisme. Er zijn volgens hen nog steeds onduidelijkheden rond het concern wat ook wel bleek uit de verschillende waarderingen die ING en de Nederlandse Staat gaven aan de giftige leningen.

Meerderheidsbelang
ING verkoopt zijn meerderheidsbelang in ING Canade voor in totaal 1,9 miljard Canadese dollar, omgerekend 1,37 miljard euro. Op dit moment is ING de grootste vastgoed- en ongevallenverzekeraar van Canada. De bankverzekeraar verkoopt voor een bedrag van 850 miljoen dollar ruim 36 miljoen aandelen aan een groep institutionele beleggers in een private plaatsing. Daarnaast verkoopt het concern voor nog eens 900 miljoen dollar 34,16 miljoen aandeel aan een emissie die wordt begeleid door CIBC World Markets en TD Securities. Na deze transacties behoudt ING nog slechts een belang van ongeveer 7% in ING Canada, waar dit vóór de transacties nog 70% was.

Met de verkoop van het meerderheidsbelang ter waarde van 1,37 miljard euro komt ING al dicht in de buurt van haar doelstelling om door middel van het afstoten van bezittingen tussen de 2 - 3 miljard euro op te halen. ING heeft gelijksoortige activiteiten als ING Canada in Brazillië, Maleisië, Hong Kong, Griekenland, Spanje, Tjechië en Nederland. Al deze activiteiten zijn in omvang kleiner dan ING Canada. Wellicht dat één of meerdere van de hiervoor genoemde activiteiten deze binnen afzienbare tijd ook van de hand worden gedaan.

Logische stap
Volgens analist Maarten Altena van SNS Securities is de verkoop van ING’s belang in ING Canada een logische stap omdat deze niet tot de kernactiviteiten van ING behoort. Altena stelt dat eigendoms- en ongevallenverzekeringen minder gevoelig zijn voor het economische klimaat en het daarom op dit moment aantrekkelijk is om de divisie van de hand te doen vanwege de huidige economische omstandigheden. De activiteiten leverden volgens Altena een volatiele bijdrage aan de inkomsten. De analist heeft op dit moment een koopadvies voor het aandeel ING uitstaan met een koersdoel van 7,80 euro.

Bij Royal Bank of Scotland zijn ze van mening dat de verkoop van het belang past in de strategie van ING. Analist Thomas Nagtegaal verwacht dat de markt positief zal reageren op de snelheid van de uitvoer van de afstotingsstrategie. De analist heeft voor ING een houdadvies afgegeven met een koersdoel van 6 euro.

Verschil in waardering
Er is een verschil in waardering tussen de Nederlandse Staat en de bankverzekeraar ING over ING’s portefeuille van Alt-A-hypotheekeffecten. De Nederlandse staat waardeert deze conservatiever in dan een door ING ingehuurde adviseur.

De Nederlandse Staat maakte vorige week bekend het risico op 80% van de Alt-A-portefeuille over te nemen van ING. Na een grondige analyse door onafhankelijke experts werd de portefeuille van ongeveer 30 miljard euro gewaardeerd op 90% van de hoofdsom. ING bevestigt dat de waardering op 90% lager is dan wat ING zelf had laten berekenen. ING had de portefeuille in de boeken staan voor een fair value van 70 – 75%. Door de overeenkomst met de Nederlandse staat mag ING de portefeuille nu weer op 90% waarderen.

Volgens Wouter Bos was het onverstandig geweest wanneer de Nederlandse Staat de portefeuille in zijn geheel had overgenomen. Deze zou dan in een zogenaamde Bad Bank beheert kunnen worden. De minister stelt echter dat wanneer dit zou worden gedaan de staatsschuld met nog eens 18 miljard dollar zou toenemen.

Wouter Bos geeft hier uitleg over ING en de giftige leningen bij het televisieprogramma Pauw & Witteman.

Geschreven door Christian Slagter, Analist.be


 

Wouter schiet ING weer te hulp

Maandagmorgen kwam ING met een stormvloed aan nieuws naar buiten. Het concern maakte bekend dat topman Michel Tilmant opstapt. Daarnaast heeft ING opnieuw steun van de Nederlandse minister van Financiën Wouter Bos. Tot slot maakte het concern bekend flink in de kosten te zullen snijden door onder meer het schrappen van banen. Analisten reageren opgelucht op de nieuwsstroom. De bekende Nederlandse beurscommentator Kees de Kort noemt Wouter's hulp echter te krankzinnig voor woorden. Het is de Nederlandse belastingbetaler die voor alle kosten op moet gaan draaien aldus de Kort. Zie hier voor het commentaar.

Wouter schiet wederom te hulp
Het nettoverlies over het vierde kwartaal van 2008 kwam uit op ongeveer 3,3 miljard euro. Ongeveer 1,3 miljard euro daarvan kwamen voor rekening van de bank en 2 miljard euro is voor rekening van de verzekeringspoot. Over geheel 2008 zal het verlies naar verwachting 1 miljard euro bedragen, inclusief eenmalige posten van ongeveer 0,6 miljard euro. ING zal een nettoverlies hebben geleden van 0,4 miljard euro. De bankdivisie zal waarschijnlijk wel een positief nettoresultaat hebben van 0,5 miljard euro. De verzekeringstak zal naar verwachting een verlies boeken van 0,9 miljard euro.

ING zak opnieuw hulp krijgen van de Nederlandse overheid. Deze zal het concern gaan behoeden voor verdere verliezen op een deel van zijn geplaagde kredietportefeuille. In ruil daarvoor moet ING een aantal afspraken gaan nakomen.

De garantie van minister Wouter Bos van Financiën omhelst de waarde van obligaties die zijn gekoppeld aan hypotheken in de Verenigde Staten en die onder de huidige marktomstandigheden niet of nauwelijks te verhandelen zijn. De Nederlandse Staat zal voor 80% meedelen in eventuele winsten of verliezen op deze portefeuille. Door de slechte markt moest ING al miljarden afschrijven op dergelijke beleggingen. Dit ging ten koste van het eigen vermogen.

Met de ingreep wil de overheid voorkomen dat ING opnieuw aan het infuus moet. In oktober kreeg het concern een kapitaalinjectie van 10 miljard euro om hiermee het eigen vermogen en de core tier-1 ratio op te krikken.

Afschrijving Alt A-portefeuille
Uit het akkoord dat ING heeft gesloten met het ministerie van Financiën blijkt dat het bankconcern voor in totaal 3,9 miljard dollar zal afschrijven op zijn problematische Alt A-portefeuille in de Verenigde Staten. Hierdoor zal de waarde van de portefeuille met Amerikaanse hypotheken een ware hebben van 35,1 miljard dollar. De overheid garandeert 80% van de Alt A-portefeuille maar ING blijft wel eigenaar van de portefeuille.

ING heeft moeten beloven dat het 25 miljard euro extra aan kredieten aan consumenten en bedrijven zal gaan verlenen. Daarnaast zal het bestuur afzien van bonussen over het jaar 2009 en voor de jaren daaropvolgend zal ING een nieuw beloningsbeleid moeten vaststellen. De Staat heeft ING daarnaast al eerder aangeboden om garant te staan voor het uitgeven van obligaties, als onderdeel van een pakket van euro 200 mrd. ING heeft daar nog geen gebruik van gemaakt.

Tilmant stapt op
Michel Tilmant maakte vandaag bekend te zullen opstappen. De Belg stapt, mede vanwege gezondheidsredenen, per direct op en zal tijdelijk worden vervangen door bestuurslid Eric Boyer. ING is van zins om de huidige president-commissaris Jan Hommen (65 jaar) aan te stellen als definitieve opvolger van Tilmant. Hommen zou een contract van 4 jaar krijgen aangeboden. Aandeelhouders van ING zullen eind april hierover stemmen. Hommen is momenteel ook commissaris bij Reed Elsevier en TNT. Hommen geldt al jarenlang als één van de meest invloedrijke bestuurders van het Nederlandse bedrijfsleven. Hij verwierf zijn status bij elektronicaconcern Philips, waar hij buiten de schijnwerpers de status opbouwde van een kundig en beheerst rekenmeester.

Kostenreductie
ING diverse maatregelen aangekondigd om de kosten te reduceren. Zo heeft het concern aangegeven ongeveer 7000 banen te zullen schrappen. In totaal werken er wereldwijd ongeveer 130.000 mensen bij ING. Eerder had ING al aangekondigd ongeveer 750 banen te zullen schrappen in de Verenigde Staten. De banenreductie zal ongeveer voor een derde bijdragen aan de kostenbesparing ongeveer 1 miljard euro die ING voor ogen heeft. Het is nog onduidelijk hoeveel banen er in Nederland zullen verdwijnen. In Nederland werken ongeveer 30.000 mensen bij ING. De details zullen bekend worden gemaakt bij de presentatie van de jaarcijfers op 18 februari. Ook zal het bankconcern de introductie van zijn bankdochter ING Direct in Japan uitstellen. ING wil ook bepaalde activiteiten gaan afstoten maar wilde het nog niet bekend maken om welke het hier precies gaat. Het concern wil zijn focus leggen op activiteiten en geografische gebieden waar het al een sterke positie heeft. Naast de banenreductie wil ING ook op andere fronten de kosten reduceren. Het bedrijf kondigde aan minder te willen gaan uitgeven op het hoofdkantoor, aan marketing en aan de Formule 1. Het gaat 40% op het budget bezuinigen voor dit jaar. ING stapte twee jaar geleden als prominent sponsor in de koningsklasse van de autosport. Het bedrijf is hoofdsponsor van het Renault-team en titelsponsor van enkele Grote Prijzen. Het driejarige contract loopt af aan het einde van komend seizoen.

Positief nieuws
Analist Maarten Altena van SNS Securities stelt dat er een hoop nieuws naar buiten is gekomen waar de markt al rekening mee had gehouden. De analist is van mening dat de vierde kwartaalresultaten zullen zorgen voor transparantheid en opluchting. Daarnaast zullen een groot aantal garanties onzekerheden wegnemen bij de ALT-A protfolio, aldus Altena. De analist heeft op dit moment zijn schattingen onder herziening mede omdat hij van mening is dat ING een lastige periode tegemoet gaat doordat het zijn CEO en CFO zal moeten vervangen op een moment dat de markt erg moeilijk is.

Bij KBC Securities vinden ze de meeste aangekondigde maatregelen erg positief. Analist Dirk Peeters stelt echter dat de markt zijn focus zal voortzetten op ING Real Estates’ portfolio, de core tier-1 ratio van 7,1% en duidelijkheid van de Europese Unie. De analist handhaaft zijn koopadvies en koersdoel van 18 euro. De winst per aandeel voor 2009 wordt door de analist geschat op 2,09 euro en de koers/winstverhouding op 2,7.

De back up faciliteit van de Nederlandse overheid voor de Alt A-portefeuille vinden de analisten van Merrill Lynch het belangrijkste nieuws dat vandaag naar buiten is gekomen. Dit verbetert volgens analist Frank Stoffel het risicoprofiel van ING.

Analist Rudy De Groodt van Fortis Bank heeft gemengde gevoelens. De analist vindt de risicoprofielverlaging en kostenbesparingen positief, maar ziet een negatieve evolutie op operationeel gebied en mogelijk bijkomende schade binnen andere toxische activa en dan vooral commercieel vastgoed. Hoewel de analist blijft geloven in het langetermijn potentieel van de groep en mede daarom het koopadvies handhaaft, zet de analist het aandeel na de koerssprong van vandaag het aandeel uit zijn favorietenlijst.

Bij Royal Bank of Scotland zijn ze van mening dat de kapitaalpositie van ING zwak blijft en mede daarom speculaties over een tweede kapitaalinjectie zullen blijven aanhouden. Terwijl de marktstandaard 8% is zal de tier 1 ratio van ING na de aangekondigde maatregelen uitkomen op 7,5%, aldus analist Thomas Nagtegaal. De analist is wel positief over de prijs die ING heeft gekregen van de Nederlandse staat voor het belang in de Alt-A portefeuille. Dit is beter dan waar de markt rekening mee had gehouden.

Volgens effectenhuis Petercam zullen de aangekondigde maatregelen zowel op de korte als op de lange termijn op de winst van ING drukken. Analist Ton Gietman heeft het koersdoel voor ING mede daarom verlaagd van 11 euro tot 9 euro. De analist handhaaft het koopadvies. Het verlies over het vierde kwartaal was groter dan waar de analist vooraf op rekende, maar hij vindt het goed dat ING niet is ingegaan op een verhoging van het kapitaal.

De analisten van ABN AMRO handhaven hun advies op houden. De analisten vinden de balanspositie redelijk op orde, maar de marktomstandigheden blijven zeer lastig, waardoor extra voorzieningen op andere beleggingscategorieën niet zijn uit te sluiten.

Op dit moment staan voor het aandeel 19 koop-, 19 houd- en 5 verkoopadviezen uit. Hierdoor is de consensus voor het aandeel vrij positief. De gemiddelde verwachting voor de winst per aandeel voor 2009 bedraagt 1,74 euro. De koers/winstverhouding voor 2009 is zodoende 3,02.

Geschreven op 26 januari 2009 door Christian Slagter, www.analist.be


 

Waardeaandelen wederom superieur

In de zoektocht naar hoge aandelenrendementen is de slimme belegger tegenwoordig snel klaar. Door portefeuilles op te zetten met long posities in waardeaandelen en short te gaan in groeiaandelen is de kans erg hoog dat de belegger hiermee ruimschoots de markt kan verslaan. Waardeaandelen blijken niet alleen in de periode tot 2000 groeiaandelen out te performen maar uit recent onderzoek blijkt dat waardeaandelen ook tijdens de huidige bear-market superieur zijn.

Waarde versus groei
Grofweg kunnen aandelen in 2 groepen in gedeeld worden; waarde- en groeiaandelen. Uit veel academische onderzoeken blijken er grote verschillen te bestaan tussen de performances van deze beide categorieën. Waardeaandelen worden meestal gekwalificeerd als aandelen met lage koers/winst-verhoudingen, hoge dividendrendementen en hoge book-to-market ratio’s. Groeiaandelen worden meestal omschreven als aandelen die juist de tegenovergestelde eigenschappen hebben van waardeaandelen. Gecorrigeerd voor risico blijkt uit veel onderzoeken dat waardeaandelen veel hogere rendementen behalen dan groeiaandelen.

Waardeaandelen zijn voor de meeste beleggers de meer saaiere en voorspelbaardere bedrijven. Voorbeelden hiervan zijn nuts- en telecombedrijven. De meeste van de waardeaandelen zijn van bedrijven die minder conjunctureel gevoelig zijn. Beleggers verwachten van de waardeaandelen weinig groei en reageren in de regel niet uitbundig op bedrijfsnieuws van deze bedrijven.

Groeiaandelen daarentegen zijn de aandelen waar beleggers juist van verwachten dat deze in de toekomst hard zullen stijgen. Meestal is dat gebaseerd op positieve groeiverwachtingen. Een goed voorbeeld hiervan zijn de internetaandelen uit de jaren 2000. Beleggers kwamen hier na afloop ook van een koude kermis thuis. De verwachte groei bleek niet gehaald te kunnen worden en de groeiaandelen werden en masse verkocht.

Veel academische onderzoeken hebben aangetoond dat aandelenrendementen gerelateerd zijn aan bedrijfskarakteristieken zoals:

- size (de marktkapitalisatie)
- koers/winst-verhoudingen
- cashflow/koers
- book to market
- omzetgroei
- momentum (met uitzondering van de korte termijn).

Deze factoren kunnen niet door het traditionele CAPM (Capital Asset Pricing Model) verklaard worden. Dat wil zeggen dat deze factoren een zeer sterke invloed hebben op het aandelenrendementen naast de traditionele bèta. Ze worden dan ook wel anomalieën genoemd; onverklaarbare factoren.

3 factoren die aandelenrendementen verklaren
Het bekende 3-factormodel van Fama & French blijkt wederom een ijzersterk model. Dit model gaat uit van slechts 3 factoren waarop aandelen geselecteerd worden. De factoren die Fama & French hanteerden zijn: book to market, size en de bèta met de markt. Fama & French stellen dat dit de drie factoren zijn die het meeste van de rendementen van aandelen kunnen verklaren. Fama & French stelden portefeuilles op door long te gaan in de waardeaandelen en short te gaan in de groeiaandelen. Resultaten van deze portefeuilles waren significant positieve rendementen. De onderzoekers stellen dat de genoemde factoren in hun beroemde 3-factormodel verdwijnen. Dit betekent dat het gros van de historische aandelenrendementen verklaard kan worden door de factoren: marktkapitalisatie, book-to-market en de bèta. Fama & French hadden als hun onderzoeksterrein de Amerikaanse aandelen tussen 1963 en 1993.

Nu ook nog outperformance van waardeaandelen?
Of de bevindingen van Fama & French ook nu nog opgeld doen is uiteraard de vraag. Waarderingen van bedrijven veranderen continue, financiele markten zijn aan veranderingen onderhevig en ook worden boekhoudmethodieken (zoals het recente IFRS) continu aangepast. De definities van waarde- en groeiaandelen veranderen dan ook omdat er andere waarderingsgrondslagen gebruikt worden, zoals het direct afschrijven van goodwill onder IFRS.

In een recent onderzoek van Moen en De Boer (beiden van Optimix), gepubliceerd in het VBA journaal van januari 2009 werd nogmaals de superieuriteit van waardeaandelen aangetoond. De onderzoekers onderzochten de aandelen van S&P 500 op basis van diverse waardekarakteristieken. Ook zij komen wederom tot de conclusie dat de portefeuilles die long gaan in waardeaandelen en short gaan in de groeiaandelen nog steeds een royale outperformance opleveren.

Ook in bear-markten outperformance door groeiaandelen?
Uiteraard kan 1 van de oorzaken van de outperformance van de waardeaandelen zijn dat de markt opgaand is (een bull market). Moen en de Boer wilden dit onderzoeken door de Japanse aandelen vanaf 1992 tot en met 2001 te onderzoeken. De Japanse economie zit al jaren in een periode van een vastzittende economie waardoor de beurzen in Japan al jarenlang vrijwel niets opleverden. Moen en de Boer komen tot de conclusie dat ook in deze periode de waardeaandelen het steevast beter deden dan de groeiaandelen.

Overzicht historische performances waarde- en groeiaandelen
In een eerder onderzoek van Teh Hooi Ling (correspondent van The Business Times) kwam ook de meerwaarde van de waardeaandelen naar boven drijven. In de grafieken hiernaast worden de rendementen getoond van de performances van portefeuilles die long in de waardeaandelen zaten en short in de groeiaandelen. De dataset bestaat uit de aandelen van de beurs van Singapore over de periode van 1990 tot en met 2006. De decielen zijn gebaseerd op de rangschikkingen. Het eerste deciel heeft de meeste waarde-karakteristieken en dit loopt af tot het tiende deciel, deze bevat vooral aandelen met groei-karakteristieken. In de grafiek hiernaast werden de portefeuilles opgesteld op basis van hun ROE (rendement op het eigen vermogen) en tevens op hun price-to-book waarden (de verhoudingen tussen de beurskoersen en de waarde van het eigen vermogen per aandeel). Te zien is dat het eerste deciel stevig bovenaan staat. Aandelen met een hoge ROE en een lage beurskoers ten opzichte van de boekwaarde leverden dus forse rendementen op.

In de grafiek hiernaast worden de portefeuilles gerangschikt op basis van alleen hun ROE. Hier komt echter een ander beeld naar voren; bedrijven met de hoogste rendementen op hun eigen vermogen en met lage book-to-market ratio blijken toch zeer riskante beleggingen te zijn. Redenen voor het hoge rendement op het eigen vermogen zijn incidentele baten en winsten en overreacties van beleggers. Beleggers kunnen eenvoudig op het verkeerde been gezet worden door bijvoorbeeld een fiks hogere winst die werd veroorzaakt door desinvesteringen en niet door autonome groei. Het blijkt dat de euforie dan van korte duur was en het bedrijf slechts kort profiteert van de desinvestering.

In de grafiek hiernaast worden de portefeuilles gesorteerd alleen op basis van hun price-to-book ratio (de verhouding tussen de beurskoers en het eigen vermogen per aandeel). Ook hier staan de top-decielen bovenaan; dit betekent dat de aandelen met de laagste verhoudingen tussen hun beurskoersen de waarden van het eigen vermogen per aandeel de hoogste rendementen opleverden. De aandelen met de hoogste verhoudingen zijn wederom de underperformers. Deze conclusies hadden Fama & French in 1996 ook al getrokken.

Beleggers doen er dus goed aan om zich te verdiepen in de verhoudingen tussen de boekwaarden en de beurskoersen. Deze factor heeft een enorm sterke invloed op het rendement van de portefeuille. 

Geschreven op 19 januari 2009 door Ronald Kok, M. Sc., hoofd research Analist.be


 



Beursblogs