Goedkoop geld: een recept voor zeepbellen?

  • Gepost op woensdag 2 december 2009 om 16:01
  • door De Standaard Online


2009 is een uitstekend jaar voor beleggers geworden, waarmee de grote verliezen van 2008 gedeeltelijk zijn goedgemaakt. De champagne kan worden besteld, maar die heerlijke belletjes zijn niet de enige bellen waaraan beleggers denken. We bevinden ons tenslotte in de nasleep van een crisis, op een punt in de cyclus waar in het verleden vaak de basis werd gelegd voor financiële zeepbellen. De combinatie van extreem lage rentevoeten, ruime liquiditeit en een beperkte vraag naar geld vanuit de reële economie kan gemakkelijk leiden tot overbelegging in bepaalde financiële activa. Dat is de reden dat door liquiditeit aangedreven markten de neiging hebben om slecht economisch nieuws te negeren, wat mooi wordt uitgedrukt in het oude adagium “bull markets climb a wall of worry” (“stijgende markten beklimmen een muur van zorgen”).

Recentelijk hebben diverse gerenommeerde economen gewaarschuwd dat er mogelijk nieuwe zeepbellen in de maak zijn. De meest evidente daarvan is die in Aziatisch vastgoed. De prijzen van vastgoed in landen als China, Hong Kong en Singapore nemen een hoge vlucht, een situatie die eenvoudig kan worden verklaard uit een combinatie van hoge economische groei, een sterke toename van het geldaanbod en rentevoeten die kunstmatig laag worden gehouden vanwege de koppelingen met de Amerikaanse dollar.

In de Westerse wereld is de kans op het ontstaan van nieuwe zeepbellen veel kleiner dan in Azië of Latijns-Amerika. We hebben hier weliswaar ook een lage rentevoet, maar voor zeepbelcreatie is vaak tevens een hoge geldgroei nodig. Het geval wil dat de groei van het brede geldaanbod (M2 en M3) in de VS en in Europa zeer bescheiden is, veel beperkter dan in de periode 2003-2007, toen de zeepbel in de huizenprijzen werd gecreëerd. De centrale banken pompen nog steeds enorme hoeveelheden geld in de markt, maar dit aanbod bereikt de reële economie niet volledig (de banken lenen slechts mondjesmaat meer geld uit) en blijft vastzitten in het bankensysteem, waar het waarschijnlijk wordt geparkeerd in staatsobligaties en andere activa met een laag risico.

Naast de hierboven genoemde ontwikkelingen moeten we nog een ander verschijnsel noemen dat tot het ontstaan van zeepbellen kan leiden: de zogeheten “carry trade”. Deze constructie wordt toegepast door hedgefondsen en andere financiële spelers, die geld lenen in een liquide, laagrenderende valuta en dat beleggen in riskante, hoger renderende activa. Voor de crisis was de Japanse yen de voorkeursvaluta, nu is het de Amerikaanse dollar. Omdat Ben Bernanke heeft beloofd om de dollarrente voorlopig dichtbij nul te houden en de VS op korte termijn waarschijnlijk weinig bezwaar tegen een zwakke dollar zullen hebben, lenen beleggers graag in dollars om deze te beleggen in hoog renderende valuta’s, grondstoffen en aandelen. Dit kan bijdragen aan het ontstaan van zeepbellen in elk van deze activa.

Wat kan de belegger hiervan leren? Zeepbellen zorgen voor tijdelijke beleggingskansen, maar timing is daarbij van cruciaal belang. In de VS en in Europa is de kans op het ontstaan van zeepbellen vooralsnog klein, ondanks de extreem lage rentevoeten. Elders in de wereld zien we nog geen echte zeepbellen, maar wel een paar kandidaat-zeepbellen. Aziatisch vastgoed, grondstoffen (inclusief goud) en aan grondstoffen gerelateerde aandelen en valuta’s zijn goede voorbeelden. De Amerikaanse dollar is een soort omgekeerde zeepbel, omdat deze verder is verzwakt door de carry trade en duidelijk ondergewaardeerd is (de reële waarde ten opzichte van de euro is 1,20). De Amerikaanse munt kan daardoor op een perverse manier een uitstekende veilige haven blijken te zijn als en wanneer er een correctie in de financiële markten plaatsvindt en de “carry traders” gedwongen worden om dollars terug te kopen.

Ad van Tiggelen is senior strategist bij de Multi-Asset Group van ING Investment Management. De informatie in zijn columns is niet bedoeld als beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.


 

Reacties

De reacties op dit bericht zijn afgesloten.



Beursblogs